Với diện tích khoảng 25.800 ha và sản lượng hơn 577.000 tấn mỗi năm, Lâm Đồng hiện là một trong những vùng sản xuất thanh long lớn của cả nước. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh, đến nay gần 98% diện tích thanh long toàn tỉnh đã được cấp 571 mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu với tổng diện tích hơn 25.213 ha. Cùng với đó, địa phương đã cấp 282 mã số cơ sở đóng gói phục vụ xuất khẩu.

Trong số các mã số đã được cấp, thị trường Trung Quốc có 103 mã số vùng trồng và 253 mã số cơ sở đóng gói. Đối với các thị trường khó tính như Mỹ, Australia, New Zealand, Hàn Quốc và Nhật Bản, toàn tỉnh hiện có 468 mã số vùng trồng cùng 29 mã số cơ sở đóng gói đạt yêu cầu.

Thanh long Lâm Đồng hiện đã xuất khẩu tới 13 quốc gia và vùng lãnh thổ như Mỹ, Canada, Liên minh châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore và Ấn Độ. Trong đó, Trung Quốc tiếp tục là thị trường tiêu thụ lớn nhất. Toàn tỉnh hiện có khoảng 95 doanh nghiệp và hợp tác xã tham gia thu mua, xuất khẩu thanh long.

Theo ngành chuyên môn, mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói là điều kiện bắt buộc để nông sản tham gia xuất khẩu chính ngạch. Đây không chỉ là “tấm vé thông hành” giúp trái thanh long tiếp cận các thị trường quốc tế mà còn là công cụ quan trọng để kiểm soát quy trình sản xuất, truy xuất nguồn gốc và bảo đảm chất lượng sản phẩm.

Để bảo đảm uy tín hàng hóa xuất khẩu, thời gian qua tỉnh Lâm Đồng đã tăng cường công tác giám sát các mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói. Trong năm 2025, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh đã kiểm tra 238 mã số vùng trồng và 87 mã số cơ sở đóng gói thanh long. Qua rà soát, cơ quan chức năng đã thu hồi 13 mã số vùng trồng cùng 2 mã số cơ sở đóng gói không còn đáp ứng yêu cầu hoặc không có nhu cầu sử dụng.

Song song với đó, công tác kiểm soát an toàn thực phẩm cũng được siết chặt. Ngành chuyên môn đã lấy mẫu thanh long tại các vùng trồng và cơ sở đóng gói để kiểm tra dư lượng thuốc bảo vệ thực vật theo tiêu chuẩn của Liên minh châu Âu (EU), nhằm bảo đảm sản phẩm đáp ứng yêu cầu của các thị trường nhập khẩu cao cấp.

Dù đạt nhiều kết quả tích cực, công tác quản lý mã số vùng trồng vẫn đối mặt không ít khó khăn. Phần lớn diện tích thanh long xuất khẩu sang Trung Quốc trước đây được cấp mã số do UBND xã, phường đại diện quản lý, trong khi doanh nghiệp trực tiếp quản lý chỉ chiếm tỷ lệ nhỏ. Điều này khiến việc giám sát quy trình sản xuất và truy xuất nguồn gốc gặp nhiều hạn chế.

Ngoài ra, nhiều cơ sở đóng gói hoạt động theo hình thức thuê kho, phụ thuộc lớn vào biến động thị trường nên khó duy trì ổn định điều kiện sản xuất. Một bộ phận nông dân vẫn duy trì tập quán canh tác nhỏ lẻ, ghi chép nhật ký sản xuất mang tính đối phó và chưa tuân thủ đầy đủ quy định về sử dụng thuốc bảo vệ thực vật.

Trước thực tế đó, tỉnh Lâm Đồng đang đẩy mạnh số hóa và chuẩn hóa dữ liệu vùng trồng. Thời gian tới, ngành chức năng sẽ phối hợp với các địa phương rà soát doanh nghiệp, hợp tác xã xuất khẩu để cập nhật hồ sơ trên hệ thống CIFER — nền tảng đăng ký bắt buộc đối với thực phẩm xuất khẩu vào Trung Quốc theo quy định của Tổng cục Hải quan nước này.

Đồng thời, tỉnh sẽ triển khai đồng bộ phần mềm quản lý mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói; tăng cường hậu kiểm, kiểm tra đột xuất và kiên quyết đình chỉ, thu hồi mã số đối với các đơn vị vi phạm quy định kỹ thuật hoặc không duy trì điều kiện sản xuất an toàn.

Theo định hướng đến năm 2030, Lâm Đồng đặt mục tiêu duy trì vùng nguyên liệu thanh long ổn định khoảng 25.000 ha với sản lượng khoảng 750.000 tấn mỗi năm. Địa phương cũng hướng tới xây dựng chuỗi liên kết chặt chẽ giữa sản xuất, thu mua, chế biến và tiêu thụ nhằm nâng cao giá trị gia tăng cho ngành hàng thanh long.

Cùng với việc mở rộng các vùng sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP và hữu cơ, tỉnh cũng khuyến khích doanh nghiệp đầu tư phát triển các nhà máy chế biến sâu nhằm đa dạng hóa sản phẩm từ thanh long, giảm áp lực tiêu thụ trái tươi và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.