Giá sầu riêng phân hóa tại Đồng Nai

Theo báo Đồng Nai, vụ thu hoạch sầu riêng năm nay ghi nhận những biến động bất thường về giá bán, tạo ra bức tranh tương phản gay gắt giữa các nhà vườn. Sự khác biệt lớn nhất nằm ở giống sầu riêng Dona và Ri6. Nếu như các vườn sầu riêng đạt chuẩn xuất khẩu giống Ri6 chỉ được thu mua với giá hơn 30 ngàn đồng/kg, thì giống Dona lại có mức giá cao gấp 2-3 lần, ổn định từ 70-80 ngàn đồng/kg, thậm chí có thời điểm chạm mức 90 ngàn đồng/kg. Đây không đơn thuần là sự chênh lệch cung cầu, mà là thước đo chuẩn xác về giá trị thương hiệu nông sản trong mắt doanh nghiệp xuất khẩu.

Ông Trần Minh Tân, Giám đốc Hợp tác xã Thương mại dịch vụ du lịch Xuân Bắc (xã Xuân Bắc) cho biết: “Vụ thu hoạch năm nay, giá sầu riêng Dona cao gấp đôi, có thời điểm cao gấp 3 lần so với sầu riêng Ri6. Với giá bán dao động từ 60-70 ngàn đồng/kg, nông dân trồng sầu riêng Dona vẫn đạt lợi nhuận rất cao. Chính sự chênh lệch này đang thúc đẩy một làn sóng chuyển dịch cơ cấu giống trên diện rộng tại địa phương”.

Ông Nguyễn Quốc Nghị, nông dân tại xã La Ngà chia sẻ: “Cùng trồng sầu riêng nhưng có vườn trúng lớn, có vườn lại thua lỗ nặng. Cụ thể, vườn sầu riêng Dona trồng đạt, thương lái mua cả vườn được 60-70 ngàn đồng/kg thì vẫn có lợi nhuận cao. Nhưng có vườn thương lái chỉ mua với giá 30-40 ngàn đồng/kg vì tỷ lệ trái xấu, hàng dạt nhiều; có vườn sầu riêng bị sượng giá bán chỉ hơn 10 ngàn đồng/kg. Thời tiết thay đổi thất thường nếu nông dân không giỏi kinh nghiệm thì dễ rơi vào cảnh mất mùa, trái không đạt tiêu chuẩn xuất khẩu, dẫn đến giá bán rẻ, thậm chí không thể tiêu thụ được”.

Anh Trương Bảo, thương lái tại khu vực phía Đông Đồng Nai nhận định: “Vụ thu hoạch năm nay, giá sầu riêng lên xuống bất thường hơn mọi năm, có thời điểm giá sầu riêng biến động từng ngày. Đầu vụ, giá sầu riêng Dona đạt chuẩn xuất khẩu lên đến 90 ngàn đồng/kg. Vào rộ vụ, giá sầu riêng Dona bao tiêu cả vườn đạt khoảng 65 ngàn đồng/kg, bán vào vựa các công ty xuất khẩu 78 ngàn đồng/kg. Sự ổn định của mức giá cao nằm ở các doanh nghiệp xuất khẩu luôn có nhu cầu thu gom hàng với sản lượng lớn, điều này chứng tỏ thị trường đang sàng lọc khắt khe, ưu tiên tuyệt đối cho những vùng trồng đầu tư bài bản và chuyên nghiệp”.

Chuyên nghiệp hóa nâng giá trị xuất khẩu

Để giải quyết bài toán bền vững, chìa khóa không còn nằm ở việc mở rộng diện tích mà là chuyên nghiệp hóa canh tác và tuân thủ các quy chuẩn quốc tế. Giống sầu riêng Dona vốn là đặc sản lâu đời của đất Đồng Nai, do Công ty cổ phần Phát triển Công nghệ sinh học (Dona Techno) sản xuất, đã khẳng định được thương hiệu đầu tiên của Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ, mở ra con đường làm giàu cho người nông dân.

Ông Trần Minh Tân cho hay: “Hợp tác xã đã nhân rộng được diện tích sầu riêng lên khoảng 51ha, trong đó có hơn 70% diện tích trồng sầu riêng Dona. Sầu riêng Dona có giá bán cao, đầu ra ổn định hơn do thị trường xuất khẩu ngày càng chuộng giống đặc sản này. Các xã viên đang tiếp tục nhân rộng diện tích, nhưng giống Dona đòi hỏi kỹ thuật trồng, chăm sóc rất khắt khe, nếu không, rủi ro mất mùa sẽ cao hơn đáng kể so với các giống khác”.

Ông Hoàng Quốc Hưng, nông dân tại xã Nghĩa Trung chia sẻ: “Vụ thu hoạch năm nay, nhà vườn có hơn 400 cây sầu riêng Thái cho thu hoạch. Tuy đa số cây mới cho thu hoạch năm thứ 2, một số cây bói năm đầu với tổng sản lượng gần 30 tấn trái. Với giá bán bao cả vườn khoảng 62 ngàn đồng/kg, vụ thu hoạch năm nay, tôi vẫn thu lợi nhuận cả tỷ đồng nhờ bán trái sầu riêng. Ngoài ra, vườn có vài chục cây sầu riêng Ri6 nhưng do giá bán quá thấp nên xem như không tính đến hiệu quả. Việc tập trung vào cây Dona đạt chuẩn xuất khẩu là con đường duy nhất để chúng tôi đảm bảo lợi nhuận trong điều kiện thời tiết khó khăn hiện nay”.

Bà Phạm Thị Mỹ Nhan, Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm dịch thực vật sau nhập khẩu II nhấn mạnh: “Thị trường xuất khẩu trái cây tươi còn dư địa mở rộng rất lớn, nhưng hành trình để rộng cửa chính ngạch vô cùng cam go. Tiêu chuẩn của thị trường xuất khẩu trái cây cũng ngày càng cao, đặc biệt đều yêu cầu về mã vùng trồng, truy xuất được nguồn gốc. Không còn chỗ cho lối canh tác manh mún, tự phát mà phải xây dựng được quy trình chặt chẽ, nông dân phải chuyên nghiệp, làm ra sản phẩm đạt cả về chất lượng và mẫu mã thì mới có chỗ đứng trên bản đồ nông sản quốc tế, biến lợi thế thương hiệu thành giá trị kinh tế bền vững cho địa phương”.

Những ý kiến từ quản lý cho thấy, việc thay đổi tư duy từ sản xuất nông nghiệp thuần túy sang làm kinh tế nông nghiệp bài bản, chú trọng vào uy tín và bản sắc thương hiệu chính là hướng đi sống còn. Đây không chỉ là bài toán trước mắt về lợi nhuận, mà còn là lộ trình dài hạn để sầu riêng Đồng Nai không ngừng nâng cao vị thế, giữ vững chỗ đứng vững chắc trên bản đồ nông sản quốc tế trong thời kỳ hội nhập mới, nơi chất lượng và mã vùng trồng đã trở thành “tấm hộ chiếu” quyền lực nhất để chinh phục mọi thị trường khó tính nhất.