Phong tỏa khẩn cấp ngôi nhà cổ, phát hiện ‘kho báu’ 13 tỷ đồng bị chôn hơn 100 năm
Đây là một “kho báu” đặc biệt hiếm, nhiều khả năng được chôn giấu vào thời kỳ Cách mạng Nga.
Trong một cuộc khai quật cứu hộ năm 2025, nhóm nghiên cứu thuộc Viện Khảo cổ học của Viện Hàn lâm Khoa học Nga phối hợp với Bảo tàng Lịch sử và Dân tộc học toàn Nga đã phát hiện một kho báu trong quá trình khai quật nền móng của một ngôi nhà lịch sử tại thành phố Torzhok, cách St. Petersburg khoảng 420km về phía Đông Nam. Cuộc khai quật được tiến hành để phục vụ việc xây dựng một công trình mới trên khu đất này.
Trong quá trình làm việc, các nhà khảo cổ phát hiện một hố nhỏ nằm dưới nền móng ngôi nhà cổ. Bên trong hố là một chiếc cốc tráng men đã vỡ, chứa tổng cộng 409 đồng xu được đúc trong giai đoạn từ năm 1848 đến năm 1911, mở ra một phát hiện có giá trị lớn cả về lịch sử lẫn kinh tế.
Theo kết quả kiểm đếm, kho tiền gồm 387 đồng xu vàng mệnh giá 10 rúp, 10 đồng xu mệnh giá 5 rúp, 10 đồng xu mệnh giá 15 rúp và 2 đồng xu mệnh giá 7,5 rúp. Đây được xem là một bộ sưu tập tiền xu đặc biệt hiếm, nhiều khả năng được chôn vào thời kỳ Cách mạng Nga.
Đáng chú ý, 2 đồng xu trong số này được đúc dưới thời Sa hoàng Nicholas I và Sa hoàng Alexander III, trong khi phần lớn còn lại thuộc triều đại của Sa hoàng Nicholas II, vị hoàng đế cuối cùng của Nga trước Cách mạng Nga năm 1917. Nicholas II sau đó đã bị hành quyết vào năm 1918 cùng các thành viên khác của hoàng tộc.
Các nhà khảo cổ ước tính kho tiền cổ này hiện có giá trị vào khoảng 500.000 USD (hơn 13,1 tỷ đồng theo tỷ giá hiện nay). Chỉ riêng 1 đồng xu vàng 10 rúp loại này với hàm lượng vàng lên tới 90%, hiện đã có giá gần 1.300 USD trên thị trường sưu tầm.
Không chỉ có giá trị lớn ở thời điểm hiện tại, kho báu này nhiều khả năng cũng là một tài sản rất đáng kể vào thời điểm được chôn giấu. Điều đó cho thấy chủ nhân của nó có thể là một gia đình khá giả hoặc một cá nhân sở hữu khối tài sản lớn trong bối cảnh xã hội Nga lúc bấy giờ đầy bất ổn.
Các chuyên gia cho rằng kho báu Torzhok nhiều khả năng được cất giấu trong hoặc ngay sau khi cuộc cách mạng nổ ra. Theo nhận định ban đầu, chủ nhân có thể đã dự định quay lại lấy số tài sản này, nhưng cuối cùng đã không thể thực hiện ý định đó.
Theo hồ sơ lịch sử, khu đất nơi phát hiện kho báu từng có 24 hộ gia đình sinh sống, bao gồm giáo sĩ, thương nhân, thủ quỹ, kế toán và thợ thủ công. Dù vậy, hệ thống địa chỉ thời điểm năm 1917 không được tổ chức rõ ràng như hiện nay, khiến việc xác định chủ sở hữu trở nên cực kỳ khó khăn.
Hiện toàn bộ số tiền xu đã được chuyển đến Bảo tàng Lịch sử và Dân tộc học toàn Nga để phục vụ công tác bảo quản, nghiên cứu và trưng bày trong thời gian tới.
