Nữ giáo viên dạy nhiều vua nhất Việt Nam, được Hoàng Thái hậu Từ Dụ trọng dụng, giao chức trách quan trọng
Không chỉ đảm nhận việc dạy dỗ 3 vị vua triều Nguyễn, bà Nguyễn Nhược Thị Bích còn được Hoàng Thái hậu Từ Dụ hết mực tin tưởng, giao phó nhiều trọng trách trong cung.
Trong lịch sử giáo dục Việt Nam, có không ít nữ giáo viên nổi tiếng nhưng bà Nguyễn Nhược Thị Bích là một trường hợp đặc biệt. Bà từng được giao trọng trách dạy học cho 3 vị vua triều Nguyễn, trở thành cô giáo dạy nhiều vua nhất sử Việt.
Theo sử liệu, bà Nguyễn Nhược Thị Bích (1830-1909) quê ở làng Đông Giang, huyện An Phước, phủ Ninh Thuận, nay thuộc tỉnh Khánh Hòa. Bà là con gái của ông Nguyễn Nhược Sơn, người từng giữ chức Thanh Hóa Thừa nguyên Bố chính sứ, Hộ lý Tổng đốc và bà Thục nhân họ Nguyễn.
Ông Nguyễn Nhược Sơn nổi tiếng tài giỏi, tính cách cương trực, phóng khoáng, không thích khuôn phép gò bó. Chính cá tính này khiến ông nhiều lần bị bãi chức trong thời gian làm quan.
Thừa hưởng tư chất thông minh của cha, bà Bích sớm bộc lộ tài năng, đặc biệt là về văn chương. Trong những năm tháng theo cha đi làm quan ở nhiều địa phương, bà luôn khiến mọi người chú ý bởi sự nhanh nhạy, sáng dạ.
Năm 1848, nhờ tài năng văn chương và tư chất hơn người, bà Nguyễn Nhược Thị Bích được tiến cử vào cung dưới triều vua Tự Đức. Trong một buổi ngâm thơ, nhà vua ra đề tài Tào Mai (hoa mai nở sớm). Bà nhanh chóng hoàn thành bài thơ, được đánh giá là người làm thơ nhanh và hay nhất trong số những người tham gia.
Tài năng của bà khiến vua Tự Đức vô cùng hài lòng. Nhà vua dành lời khen ngợi và ban thưởng. Theo một số tài liệu, vua Tự Đức từng dành lời khen đặc biệt cho bà: “Khéo điều chế câu thơ như người điều chế mai, tỏ rõ chí khí như của Tể tướng Phó Duyệt, thật là bổ ích. Đáng tiếc là nữ, nếu là nam thì chức ấy trẫm cũng không tiếc”.
Nhờ vốn hiểu biết sâu rộng, phẩm hạnh tốt và sự am tường lễ nghĩa, bà được nhà vua tin tưởng, giao trọng trách dạy dỗ và chăm sóc các hoàng tử.
Bà chính là người từng dạy học cho 3 vị vua triều Nguyễn, gồm Kiến Phúc, Đồng Khánh khi còn là hoàng tử và Hàm Nghi sau khi lên ngôi.
Không chỉ tham gia việc giáo dưỡng hoàng gia, bà còn được tháp tùng vua trong những lần đến vấn an Hoàng thái hậu Từ Dụ, nắm bắt nhiều công việc liên quan đến triều đình và hoàng tộc.
Về sau, từ vị trí Tiệp dư, bà được giao làm thư ký thân cận cho Hoàng thái hậu Từ Dụ. Bà trở thành một trong số ít người thường xuyên ở bên chăm sóc, hầu hạ Thái hậu.
Sau khi vua Tự Đức qua đời năm 1883, bà Nguyễn Nhược Thị Bích trực tiếp biên soạn các ý chỉ, sắc dụ của Lưỡng Tôn cung, tức Hoàng Thái hậu Từ Dụ và Chính phi Trang Ý. Đến năm 1892, dưới triều vua Thành Thái, bà được phong Tam Phi Lễ Tần.
Năm 1909, vào năm thứ 3 niên hiệu Duy Tân, bà qua đời ở tuổi 79.
Ngày nay, tên tuổi bà vẫn được lưu lại khi một trường tiểu học ở TP. Hồ Chí Minh mang tên Nguyễn Nhược Thị. Đây cũng là cách để thế hệ sau nhớ đến một nữ giáo viên đặc biệt trong lịch sử giáo dục Việt Nam.
Bài viết tham khảo thông tin tại:
Nữ giáo viên dạy nhiều vua nhất Việt Nam là ai? - Hội Nhà văn Việt Nam
Nữ giáo viên nào dạy nhiều vị vua Việt nhất? - Vietnamnet.


