Nhắc đến nhà báo, BTV Thu Uyên, nhiều khán giả truyền hình nhớ tới hình ảnh một nữ biên tập viên sở hữu phong thái điềm đạm, giọng nói ấm áp cùng gương mặt phúc hậu từng tạo dấu ấn trên sóng Đài Truyền hình Việt Nam trong những năm 1990.

Hơn 3 thập kỷ gắn bó với nghề báo, Thu Uyên ghi dấu ấn qua nhiều chương trình thời sự, chuyên đề và đặc biệt là hành trình đồng hành cùng chương trình “Như chưa hề có cuộc chia ly” - dự án nhân văn đã giúp hàng nghìn gia đình tìm lại người thân thất lạc.

Người phụ nữ ham học và niềm say mê với nghề báo

Nhà báo Thu Uyên sinh năm 1963 trong một gia đình trí thức tại Hà Nội. Bố mẹ bà đều là giảng viên, nhà khoa học có nhiều đóng góp cho Đại học Bách khoa Hà Nội.

Sau khi tốt nghiệp chuyên ngành Ngoại giao tại Học viện Quan hệ Quốc tế Moscow (Nga), năm 1987, bà trở về nước và công tác tại Đại học Bách khoa Hà Nội với vai trò giảng viên tiếng Pháp và tiếng Nga. Hai năm sau, một bước ngoặt nghề nghiệp đã đưa Thu Uyên đến với truyền hình.

Năm 1989, bà bắt đầu làm công tác dịch phim tại Trung tâm Phim truyện của Đài Truyền hình Việt Nam. Đến năm 1990, Thu Uyên chuyển sang Ban Thời sự Quốc tế, tham gia biên tập bản tin, thực hiện các chương trình chuyên đề như “Câu chuyện quốc tế”, đồng thời theo dõi nhiều sự kiện đối ngoại quan trọng.

Theo Dân Việt, chia sẻ về những ngày đầu làm nghề, Thu Uyên từng cho biết bà may mắn gia nhập VTV đúng thời điểm ngành truyền hình có nhiều đổi mới. Các bản tin thời sự bắt đầu chuyển sang hình thức phóng sự sinh động, gần gũi hơn với khán giả. Đây cũng là giai đoạn giúp nữ BTV nhanh chóng tạo được dấu ấn riêng trên sóng truyền hình. 

Với đôi mắt to, mái tóc ngang vai cùng phong thái nhẹ nhàng, Thu Uyên từng được xem là một trong những gương mặt nữ nổi bật của VTV thời kỳ đầu đổi mới. Tuy nhiên, điều giúp bà nhận được sự yêu mến bền bỉ từ công chúng lại đến từ năng lực nghề nghiệp và sự nghiêm túc trong công việc.

Sau hơn một thập kỷ làm việc tại VTV, Thu Uyên tiếp tục sang Mỹ theo học chương trình Thạc sĩ ngành Báo chí và Truyền thông đại chúng. Bà tốt nghiệp với kết quả xuất sắc và nhận được nhiều cơ hội nghề nghiệp khi trở về Việt Nam. Dù vậy, nữ nhà báo vẫn lựa chọn tiếp tục gắn bó với Đài Truyền hình Việt Nam.

Thu Uyên từng thừa nhận bản thân là người ham học. Theo bà, báo chí không đơn thuần là nghề làm tin mà là một quá trình nghiên cứu, tìm hiểu và khám phá thế giới. Chính tư duy ấy đã giúp bà duy trì sự hứng thú với công việc trong suốt nhiều năm.

“Tôi chưa bao giờ coi mình là người dẫn chương trình. Tôi chỉ là người làm rất nhiều công việc và vì hiểu rõ câu chuyện nên tôi là người dẫn dắt, kể lại cho khán giả”, Thu Uyên từng chia sẻ.

Tinh thần học hỏi ấy cũng được thể hiện từ những ngày đầu làm báo. Khi chuyển sang lĩnh vực thời sự quốc tế, bà chủ động tự học tiếng Anh, nghiên cứu các nguồn tin nước ngoài và dành nhiều thời gian cập nhật kiến thức để đáp ứng yêu cầu nghề nghiệp.

Trong chương trình “Ký ức VTV”, nhà báo Thu Uyên từng nhắc lại một trong những dấu mốc đáng nhớ của truyền hình Việt Nam: Cầu truyền hình Bắc - Nam đầu tiên được thực hiện vào đêm giao thừa Tết Ất Hợi năm 1996. Khi đó, bà đảm nhiệm vai trò dẫn chương trình tại điểm cầu Hồ Gươm (Hà Nội). Công nghệ truyền hình trực tiếp vẫn còn khá mới mẻ, việc kết nối hai đầu cầu Bắc - Nam đặt ra nhiều áp lực đối với ê-kíp thực hiện.

Đêm giao thừa năm ấy, Hà Nội mưa phùn và rét đậm. Tuy nhiên, theo lời kể của Thu Uyên, toàn bộ ê-kíp đều tập trung cao độ cho chương trình. “Lúc ấy chỉ nghĩ đến chuyện nói thôi, không nghĩ đến chuyện xinh hay không”, bà nhớ lại. Sự kiện này được xem là một trong những cột mốc quan trọng của ngành truyền hình Việt Nam, đồng thời phản ánh tinh thần dấn thân của thế hệ những người làm báo truyền hình thời kỳ đầu.

“Linh hồn” của chương trình “nhân văn bậc nhất VTV”

Nếu Thời sự Quốc tế giúp Thu Uyên khẳng định năng lực nghề nghiệp thì “Như chưa hề có cuộc chia ly” lại gắn liền với tên tuổi của bà trong lòng công chúng.

Ra mắt từ năm 2007, chương trình được xây dựng dựa trên ý tưởng của chính Thu Uyên với mục tiêu hỗ trợ tìm kiếm người thân thất lạc và kết nối các gia đình ly tán vì chiến tranh, thiên tai, hoàn cảnh lịch sử hoặc những biến cố cuộc sống.

Trong chương trình, Thu Uyên đảm nhận nhiều vai trò từ xây dựng ý tưởng, biên tập nội dung, chủ nhiệm đến dẫn dắt các số phát sóng. Giọng nói trầm ấm cùng khả năng dẫn chuyện giàu cảm xúc đã góp phần tạo nên dấu ấn riêng cho chương trình. Tính đến nay, hàng nghìn trường hợp đã được xác minh thông tin, hơn 3.000 gia đình tìm lại người thân sau nhiều năm xa cách. Những cuộc đoàn tụ trên sóng truyền hình đã trở thành hình ảnh quen thuộc đối với khán giả nhiều thế hệ.

Năm 2020, chương trình từng đối mặt nguy cơ dừng hoạt động vì thiếu kinh phí. Trong giai đoạn khó khăn, Thu Uyên cùng các cộng sự đã nỗ lực tìm kiếm nguồn hỗ trợ để duy trì dự án. Sự đồng hành của cộng đồng, các nhà hảo tâm và nhiều nghệ sĩ đã giúp chương trình tiếp tục tồn tại.

Năm 2025, “Như chưa hề có cuộc chia ly” chính thức trở lại trên VTV1, tiếp tục hành trình kết nối những gia đình thất lạc sau thời gian gián đoạn.

Trái với hình ảnh quen thuộc trên sóng truyền hình, đời sống riêng của Thu Uyên khá kín tiếng. Bà hiếm khi chia sẻ về gia đình trước truyền thông và chủ yếu xuất hiện trong các hoạt động nghề nghiệp.

Nữ nhà báo từng tiết lộ bản thân yêu thích sự giản dị, thậm chí có thời gian sử dụng một đôi giày trong gần 10 năm. Ngoài công việc, bà dành nhiều thời gian chăm sóc gia đình, nấu ăn và làm vườn.

Trên trang cá nhân, Thu Uyên thường đăng tải hình ảnh cây cối, khu vườn nhỏ hoặc những chuyến đi cùng người thân thay vì chia sẻ nhiều về đời tư. Năm 2023, bà lần hiếm hoi công khai niềm vui gia đình khi con gái tổ chức lễ cưới tại Hà Nội.

Ở tuổi ngoài 60, Thu Uyên vẫn tiếp tục đồng hành với “Như chưa hề có cuộc chia ly” và tham gia các hoạt động báo chí, truyền thông. Hơn 30 năm làm nghề, bà được nhiều đồng nghiệp đánh giá là người tận tụy, giàu trách nhiệm và luôn giữ được niềm say mê với công việc.

Từ một nữ biên tập viên nổi bật trên sóng VTV những năm đầu đổi mới đến người khởi xướng dự án đoàn tụ mang đậm giá trị nhân văn, Thu Uyên đã xây dựng dấu ấn riêng bằng sự bền bỉ và tinh thần dấn thân với nghề báo. Những đóng góp ấy giúp bà trở thành một trong những gương mặt được khán giả truyền hình nhiều thế hệ ghi nhớ và trân trọng.