Các nhà nghiên cứu Trung Quốc cho rằng họ có thể đã tìm ra phương pháp hiệu quả nhất để phá hủy hoặc làm chệch hướng một tiểu hành tinh lớn có nguy cơ va chạm với Trái Đất: chôn một quả bom hạt nhân bên dưới bề mặt thiên thể này rồi kích nổ.

Trước tiên, họ sẽ sử dụng một đầu xuyên bằng kim loại đâm mạnh vào tiểu hành tinh để tạo ra một hố sâu. Sau đó, một tàu vũ trụ thứ hai sẽ thả bom hạt nhân xuống hố và kích nổ. Đây là đề xuất của nhóm nghiên cứu do các nhà khoa học thuộc Học viện Công nghệ Phương tiện Phóng Trung Quốc ở Bắc Kinh dẫn đầu.

Theo kết quả mô phỏng được công bố hồi tháng 5, một vụ nổ hạt nhân có sức công phá 3 megaton - tương đương khoảng 200 quả bom nguyên tử từng thả xuống Hiroshima - có thể phá hủy hoàn toàn một tiểu hành tinh có đường kính khoảng 100m.

Nhóm nghiên cứu cũng phát hiện rằng nếu chôn quả bom ở độ sâu khoảng 30m dưới bề mặt, mức thay đổi vận tốc của tiểu hành tinh sẽ tăng hơn 3 lần so với việc kích nổ ở gần bề mặt, qua đó giúp đẩy thiên thể này lệch khỏi quỹ đạo va chạm hiệu quả hơn nhiều.

Theo các nhà khoa học, toàn bộ nhiệm vụ sẽ được thực hiện bằng tàu vũ trụ không người lái. So với việc cho một quả bom lao thẳng vào tiểu hành tinh, cách tiếp cận mới có độ phức tạp kỹ thuật thấp hơn nhưng hiệu quả phòng thủ cao hơn.

Hiệu quả vượt xa thử nghiệm của NASA

Tiểu hành tinh là những khối đá còn sót lại từ quá trình hình thành Hệ Mặt Trời cách đây khoảng 4,6 tỷ năm. Phần lớn chúng quay quanh vùng giữa sao Hỏa và sao Mộc, song một số có quỹ đạo cắt ngang Trái Đất và được các nhà thiên văn học theo dõi chặt chẽ.

Năm 2019, một tiểu hành tinh có đường kính ước tính tới 130m đã bay sượt qua Trái Đất ở khoảng cách chỉ khoảng 72.000km. Đáng chú ý, các nhà thiên văn chỉ phát hiện ra thiên thể này không lâu trước thời điểm nó tiếp cận gần nhất.

Cho đến nay, thử nghiệm thực tế duy nhất nhằm làm chệch hướng tiểu hành tinh là sứ mệnh DART của NASA vào năm 2022. Trong nhiệm vụ này, một tàu vũ trụ được điều khiển đâm có chủ đích vào tiểu hành tinh và đã làm giảm vận tốc của nó khoảng 2,7 mm/giây, qua đó thay đổi nhẹ quỹ đạo.

Nhưng với những tiểu hành tinh lớn hơn nhiều hoặc chỉ được phát hiện trong thời gian ngắn trước khi va chạm, việc chỉ dùng tàu vũ trụ lao vào mục tiêu có thể không tạo đủ lực để ngăn chặn thảm họa.

Trong những trường hợp như vậy, nhóm nghiên cứu Trung Quốc cho rằng sử dụng vũ khí hạt nhân có thể là lựa chọn khả thi duy nhất.

Để kiểm chứng giả thuyết, các nhà khoa học đã xây dựng một tập hợp mô phỏng gồm nhiều tiểu hành tinh giả định có nguy cơ va chạm với Trái Đất, với tốc độ tiếp cận khoảng 10 km/giây. Sau đó, họ so sánh hiệu quả của các chiến lược phòng thủ khác nhau đối với những thiên thể có kích thước, quỹ đạo và thời gian cảnh báo khác nhau.

Kết quả cho thấy một tiểu hành tinh đường kính 50m có thể bị phá hủy hoàn toàn bằng vụ nổ hạt nhân 300 kiloton, tương đương khoảng 20 quả bom Hiroshima. Khi tăng sức công phá lên 3 megaton, hệ thống có thể phá hủy hoàn toàn một tiểu hành tinh rộng khoảng 100m.

Dù vậy, các nhà nghiên cứu cũng thừa nhận rằng phương án này chỉ khả thi nếu tiểu hành tinh nguy hiểm được phát hiện đủ sớm để có thời gian thiết kế, phóng và triển khai sứ mệnh gồm 2 tàu vũ trụ trước khi thiên thể va chạm với Trái Đất.