Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên vừa ký văn bản gửi Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam cùng 18 hiệp hội, tổ chức trong lĩnh vực thực phẩm về việc triển khai thực hiện Nghị định 46/2026/NĐ-CP và Nghị quyết 66.13/2026/NQ-CP.

Theo Bộ Y tế, Chính phủ đã ban hành Nghị định 46/2026/NĐ-CP ngày 26/1/2026 quy định chi tiết thi hành một số điều và biện pháp tổ chức thực hiện Luật An toàn thực phẩm. Tiếp đó, Nghị quyết 66.13/2026/NQ-CP ngày 27/1/2026 quy định về công bố và đăng ký sản phẩm thực phẩm.

Để tạo điều kiện cho doanh nghiệp chuẩn bị các điều kiện cần thiết trước khi áp dụng quy định mới, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 09/2026/NQ-CP tạm ngưng hiệu lực hai văn bản trên đến hết ngày 15/4/2026.

Doanh nghiệp cần sớm hoàn thiện hồ sơ công bố sản phẩm

Bộ Y tế đề nghị các hiệp hội thông báo tới doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân hoạt động trong lĩnh vực thực phẩm khẩn trương chuẩn bị hồ sơ để thực hiện các thủ tục theo quy định.

Cụ thể, doanh nghiệp cần đăng ký bản công bố hợp quy đối với các sản phẩm thực phẩm có quy chuẩn kỹ thuật về chỉ tiêu chất lượng và an toàn theo quy định tại Điều 4 của Nghị định 46/2026/NĐ-CP.

Đối với thực phẩm chế biến bao gói sẵn, phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến, bao bì và dụng cụ tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm chưa có quy chuẩn kỹ thuật hoặc chưa có tổ chức chứng nhận phù hợp quy chuẩn quốc gia, doanh nghiệp phải chuẩn bị hồ sơ công bố tiêu chuẩn áp dụng theo Điều 6 của Nghị quyết 66.13/2026/NQ-CP.

Bên cạnh đó, một số nhóm sản phẩm bắt buộc phải đăng ký bản công bố sản phẩm, bao gồm: thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thực phẩm dinh dưỡng y học, thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt, thực phẩm bổ sung (trừ sản phẩm chỉ chứa vitamin và khoáng chất không có khuyến cáo sức khỏe) và sản phẩm dinh dưỡng dành cho trẻ đến 36 tháng tuổi.

Các cơ sở sản xuất thực phẩm cũng phải đăng ký cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm theo quy định của Nghị định 46.

Đối với thực phẩm nhập khẩu, doanh nghiệp cần chủ động xây dựng kế hoạch nhập khẩu và nộp hồ sơ đăng ký kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm trước khi lô hàng đến cửa khẩu, đồng thời thông báo địa điểm kho tập kết để cơ quan chức năng chủ động kế hoạch lấy mẫu kiểm tra.

Ngoài ra, doanh nghiệp phải thực hiện đúng các quy định về ghi nhãn hàng hóa, cũng như đăng ký nội dung quảng cáo đối với các nhóm sản phẩm như thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thực phẩm dinh dưỡng y học hoặc thực phẩm dành cho chế độ ăn đặc biệt trước khi đưa ra thị trường.

Doanh nghiệp lo ngại nhiều quy định chưa khả thi

Song song với việc chuẩn bị hồ sơ theo quy định mới, cộng đồng doanh nghiệp vẫn tiếp tục phản ánh nhiều vướng mắc trong quá trình triển khai Nghị định 46/2026/NĐ-CP.

Theo VCCI, kiến nghị tạm ngưng thực hiện nghị định này được tổng hợp từ ý kiến của hơn 200 đại biểu tham dự trực tiếp và hơn 1.000 đại biểu tham gia trực tuyến tại một hội thảo về tháo gỡ vướng mắc trong chính sách an toàn thực phẩm, cùng phản ánh của nhiều hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp sản xuất, chế biến thực phẩm.

Một trong những điểm gây nhiều tranh luận là quy định yêu cầu hầu hết sản phẩm thực phẩm, bao gồm cả nguyên liệu, phụ gia, bao bì và dụng cụ tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm, phải thực hiện thủ tục công bố trước khi lưu thông hoặc sử dụng trong sản xuất. Quy định này đã loại bỏ nhiều trường hợp được miễn thủ tục theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP, khiến doanh nghiệp phải thực hiện thêm nhiều thủ tục đối với cả các nguyên liệu chỉ phục vụ sản xuất nội bộ.

Theo phản ánh từ doanh nghiệp, quy định mới cũng có thể dẫn đến việc phải thực hiện đồng thời hai thủ tục công bố đối với cùng một sản phẩm: vừa công bố hợp quy cho bao bì, vừa công bố đối với sản phẩm chứa trong bao bì đó.

Ngoài ra, một số yêu cầu về hồ sơ hiện chưa có điều kiện thực hiện trên thực tế. Chẳng hạn, quy định yêu cầu chứng nhận hợp quy từ tổ chức chứng nhận được công nhận, trong khi hiện chưa có tổ chức nào được công nhận để thực hiện chứng nhận đối với nhóm sản phẩm thực phẩm này.

Nguy cơ phát sinh ách tắc thủ tục

Đối với thực phẩm nhập khẩu, nhiều doanh nghiệp cho biết phần lớn hoạt động nhập khẩu tại Việt Nam được thực hiện thông qua hệ thống phân phối toàn cầu hoặc các đơn vị thương mại trung gian. Vì vậy, việc yêu cầu giấy ủy quyền trực tiếp từ nhà sản xuất nước ngoài là điều khó thực hiện trong thực tế.

Bên cạnh đó, quy trình kiểm tra nhà nước mới gồm nhiều bước như quyết định phương thức kiểm tra, lấy mẫu, kiểm nghiệm và xác nhận kết quả. Thời gian kiểm tra thông thường từ 10–12 ngày làm việc, chưa kể thời gian kiểm nghiệm, có thể kéo dài tổng thời gian thông quan và phát sinh chi phí lưu kho, lưu bãi lớn.

Trong khi đó, năng lực hệ thống kiểm nghiệm trong nước hiện chưa đáp ứng đủ nhu cầu. Theo phản ánh của doanh nghiệp, thời gian trả kết quả kiểm nghiệm tại một số đơn vị có thể kéo dài 40–45 ngày.

Trong bối cảnh đó, nhiều hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp kiến nghị Chính phủ xem xét kéo dài thời gian tạm ngưng hiệu lực Nghị định 46/2026/NĐ-CP và Nghị quyết 66.13/2026/NQ-CP cho đến khi Luật An toàn thực phẩm sửa đổi được Quốc hội thông qua và có hiệu lực, đồng thời tiếp tục áp dụng Nghị định 15/2018/NĐ-CP trong giai đoạn chuyển tiếp nhằm bảo đảm ổn định môi trường pháp lý và tránh gián đoạn chuỗi cung ứng.