Nguyên nhân biến động nguồn cung và thực trạng tại các địa bàn trọng điểm

Thời gian gần đây, thị trường xăng dầu ghi nhận những phản ánh từ các doanh nghiệp phân phối và bán lẻ tại Hà Nội và Lào Cai về việc một số cửa hàng gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn hàng, đặc biệt là mặt hàng dầu diesel.

Tại Hà Nội, tình trạng một số cây xăng chỉ đủ dầu diesel để bán trong nửa ngày rồi hết sạch, thậm chí có ngày trống trơn không còn một giọt, đã gây ra nhiều phiền toái cho người dân và doanh nghiệp.

Báo cáo từ Sở Công Thương Lào Cai cũng cho thấy tình trạng thiếu hụt nguồn cung diễn ra từ tháng 6 đến nay tại các cửa hàng bán lẻ thuộc khu công nghiệp, cụm công nghiệp, khu dịch vụ vận tải và khu vực cửa khẩu, khiến nhiều đơn vị phải tạm dừng bán hàng ở những thời điểm nhất định.

Lý giải về những vướng mắc này, ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước thuộc Bộ Công Thương, cho biết nguyên nhân khách quan bắt nguồn từ việc xung đột tại Trung Đông chưa có hồi kết, gây ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động tạo nguồn của các doanh nghiệp đầu mối.

Thêm vào đó, nhu cầu tiêu dùng tăng nhanh đột biến tại một số địa phương khiến lượng khách dồn về các hệ thống đầu mối lớn, tạo áp lực quá tải lên khâu tiếp nhận, vận chuyển và bổ sung hàng hóa.

Một số thương nhân phân phối ký hợp đồng với nhiều đầu mối khác nhau thay vì duy trì nguồn cung ổn định cũng là yếu tố làm gia tăng sự đứt gãy cục bộ.

Trước áp lực này, một số đơn vị có thể phải điều tiết lượng hàng bán ra trong thời gian ngắn để duy trì khả năng cung ứng liên tục, song ông Linh nhấn mạnh rằng nguồn cung tổng thể toàn quốc vẫn được cân đối hoàn toàn và không hề thiếu hụt.

Động thái siết chặt quản lý thị trường và hoàn thiện khung pháp lý dài hạn

Đứng trước những biểu hiện bất thường trên thị trường, Bộ Công Thương đã triển khai các biện pháp chỉ đạo quyết liệt nhằm bình ổn tình hình.

Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước liên tục ban hành các văn bản yêu cầu Sở Công Thương các tỉnh, thành phố rà soát, báo cáo chi tiết từng trường hợp thiếu hàng, làm rõ doanh nghiệp đầu mối phụ trách, hợp đồng cung ứng cũng như nguyên nhân phát sinh cụ thể.

Lực lượng quản lý thị trường trên cả nước được huy động tăng cường kiểm tra, giám sát chặt chẽ nguồn cung, lượng tồn kho và kiên quyết xử lý nghiêm các hành vi găm hàng, bán nhỏ giọt hoặc tự ý ngừng bán hàng khi chưa được cơ quan nhà nước có thẩm quyền chấp thuận.

Đặc biệt, lãnh đạo Cục khẳng định cơ quan chức năng không loại trừ nguyên nhân chủ quan từ phía một số doanh nghiệp cố tình bán cầm chừng để chờ đợi cơ hội tăng giá.

Nhằm giải quyết căn cơ các bất cập và tạo lập một môi trường kinh doanh xăng dầu vận hành ổn định, minh bạch theo cơ chế thị trường dưới sự quản lý của Nhà nước, Bộ Công Thương đang khẩn trương hoàn thiện dự thảo nghị định mới về kinh doanh xăng dầu để trình Thủ tướng Chính phủ xem xét ban hành trong tháng 7 năm 2026.

Văn bản quan trọng này kỳ vọng sẽ hoàn thiện khung pháp lý vững chắc, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, đồng thời sửa đổi các điều kiện đối với thương nhân đầu mối, cắt giảm tối đa khâu trung gian nhằm thiết lập chuỗi cung ứng thông suốt từ khâu tạo nguồn đến phân phối.

Việc đổi mới cơ chế điều hành giá theo nguyên tắc thị trường, trao quyền chủ động nhiều hơn cho doanh nghiệp đi đôi với tăng cường trách nhiệm giám sát và đẩy mạnh chuyển đổi số, minh bạch hóa hoạt động kinh doanh sẽ là những trụ cột chiến lược giúp thị trường phát triển bền vững trong giai đoạn tới.