Đằng sau thương vụ trị giá hàng chục tỷ USD của Jetro Restaurant Depot là nhà sáng lập 94 tuổi Nathan “Natie” Kirsh – người đã xây dựng một đế chế thực phẩm tại Mỹ từ một kho hàng nhỏ ở Brooklyn.

Kirsh thành lập Restaurant Depot vào năm 1976 với tên gọi ban đầu là Jetro Cash & Carry, và từng bước phát triển công ty thành một thương hiệu hàng đầu trong lĩnh vực cung ứng cho nhà hàng. Hiện Restaurant Depot vận hành 166 cửa hàng tại 35 bang, với doanh thu khoảng 16 tỷ USD trong năm ngoái.

“Chúng tôi gần như không có đối thủ cạnh tranh”, Kirsh từng nói với sinh viên tại Trường Kinh doanh London năm 2011. Ông hiện vẫn nắm giữ phần lớn cổ phần tại doanh nghiệp bán buôn theo mô hình kho hàng này.

Công ty là một trong những đơn vị tiên phong áp dụng mô hình “cash-and-carry” (bán buôn tự phục vụ), cho phép các chủ nhà hàng nhỏ và doanh nghiệp độc lập trực tiếp đến kho để mua thực phẩm bất cứ lúc nào. Nhờ loại bỏ chi phí giao hàng và phân phối, doanh nghiệp cho biết họ có thể cung cấp mức giá cạnh tranh hơn.

Thương vụ bán lại cho nhà phân phối thực phẩm Sysco, với tổng giá trị khoảng 29,1 tỷ USD bao gồm nợ, đánh dấu chặng kết của một sự nghiệp kinh doanh kéo dài hàng thập kỷ của Kirsh – người vốn rất kín tiếng.

Sinh năm 1932 tại Nam Phi trong một gia đình người Do Thái gốc Lithuania làm nghề sản xuất mạch nha, Kirsh ban đầu tham gia vào lĩnh vực xay xát ngũ cốc, sau đó chuyển sang phân phối hàng hóa.

Ông bước chân vào lĩnh vực bán buôn năm 1970 khi mua lại Moshal Gevisser – một công ty phân phối tại Nam Phi đang thử nghiệm mô hình “cash-and-carry”. Đến giữa thập niên 1970, Kirsh bắt đầu tìm kiếm cơ hội ở nước ngoài.

Trong một chuyến thăm New York, ông quan sát cách các cửa hàng nhỏ nhập hàng và nhận thấy cơ hội kinh doanh. Vị doanh nhân cho hay: “Tôi thấy cách họ lấy nguồn hàng còn rất sơ khai và thiếu hiệu quả”.

Năm 1976, Kirsh thành lập Jetro Cash & Carry tại Brooklyn, hướng tới các chủ cửa hàng độc lập cần giá rẻ và nguồn hàng sẵn có ngay lập tức. 

Doanh nghiệp sau đó mở rộng đều đặn, và đến năm 1994 mua lại Restaurant Depot – tập trung vào khách hàng là nhà hàng độc lập. Hai thương hiệu sau này hoạt động song song dưới Jetro Holdings, xây dựng mạng lưới kho hàng trên toàn nước Mỹ phục vụ các doanh nghiệp thực phẩm nhỏ.

Công ty dần trở thành một trong những nhà bán buôn theo mô hình “cash-and-carry” lớn nhất tại Mỹ, cung cấp hàng hóa cho nhà hàng, dịch vụ tiệc và các nhà bán lẻ thực phẩm. Hiện doanh nghiệp do Chủ tịch Richard Kirschner cùng Chủ tịch điều hành Stanley Fleishman lãnh đạo. 

Kirsh tích lũy phần lớn tài sản thông qua Jetro Holdings và các khoản đầu tư bất động sản liên quan, nhưng vẫn duy trì hình ảnh kín tiếng dù doanh nghiệp không ngừng mở rộng.

Ông được xem là một trong những tỷ phú nổi bật của châu Phi, song hiếm khi xuất hiện trước công chúng trong nhiều thập niên qua. Trong thời gian đó, ông âm thầm hỗ trợ tài chính cho hàng nghìn doanh nghiệp nhỏ tại Eswatini – quốc gia trước đây có tên là Swaziland, nơi ông sinh sống.