Chưa từng có trong lịch sử: Artemis II phá kỷ lục Apollo 13, lần đầu đưa con người bay xa hơn 400.000km khỏi Trái Đất
Chuyến bay đánh dấu bước tiến quan trọng trong kế hoạch đưa con người trở lại Mặt Trăng sau hơn 50 năm, hướng tới mục tiêu đổ bộ tại khu vực cực nam trong những năm tới. Đây cũng là lần đầu tiên kể từ Apollo 17, Mỹ triển khai sứ mệnh có người lái bay quanh Mặt Trăng.
Các phi hành gia của sứ mệnh Artemis II đã lập kỷ lục mới vào ngày 6/4, trở thành những người bay xa Trái Đất nhất trong lịch sử trong chuyến bay xung quanh Mặt Trăng với cơ hội quan sát mặt khuất chưa từng có.
Chuyến bay kéo dài 6 giờ này là điểm nhấn trong lần trở lại Mặt Trăng đầu tiên của Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) kể từ thời Apollo, với 3 phi hành gia Mỹ và 1 phi hành gia Canada. Đây được xem là bước đệm hướng tới mục tiêu đưa con người đặt chân xuống khu vực cực Nam của Mặt Trăng trong vòng 2 năm tới.
Chưa đầy 1 giờ trước khi bắt đầu hành trình bay vòng quanh Mặt Trăng và thực hiện các quan sát chuyên sâu, 4 phi hành gia đã vượt qua kỷ lục khoảng cách 400.171km do sứ mệnh Apollo 13 thiết lập vào tháng 4/1970.
Tàu kế đó tiếp tục bay xa hơn khỏi Trái Đất. Trước khi kết thúc hành trình, trung tâm điều khiển dự kiến Artemis II sẽ vượt kỷ lục cũ thêm hơn 6.600km.
“Thật khó tin khi có thể nhìn thấy bằng mắt thường từ Mặt Trăng lúc này. Cảnh tượng hoàn toàn ngoài sức tưởng tượng”, phi hành gia Canada Jeremy Hansen truyền tín hiệu về Trái Đất trước khi bắt đầu bay vòng. Ông đồng thời kêu gọi “thế hệ hiện tại và tương lai hãy đảm bảo kỷ lục này không tồn tại quá lâu”.
Ngay sau khi phá kỷ lục của Apollo 13, các phi hành gia đã xin phép đặt tên cho 2 miệng hố mới trên Mặt Trăng mà họ vừa quan sát. Họ đề xuất tên Integrity, theo tên tàu, và Carroll để tưởng nhớ người vợ quá cố của chỉ huy Reid Wiseman, qua đời vì ung thư vào năm 2020.
Wiseman và các thành viên phi hành đoàn đã dành nhiều năm nghiên cứu địa hình Mặt Trăng để chuẩn bị cho sứ mệnh, đồng thời quan sát các hiện tượng nhật thực trong những tuần gần đây. Nhờ thời điểm phóng vào thứ Tư tuần trước, họ còn có cơ hội chứng kiến nhật thực toàn phần từ vị trí phía sau Mặt Trăng.
Trong danh sách mục tiêu khoa học hàng đầu là bồn địa Orientale – một cấu trúc va chạm rộng lớn với 3 vòng đồng tâm, trong đó vòng ngoài cùng có đường kính gần 950km.
Các điểm quan sát khác bao gồm khu vực hạ cánh của Apollo 12 và Apollo 14 vào các năm 1969 và 1971, cũng như rìa vùng cực Nam – địa điểm được ưu tiên cho các sứ mệnh đổ bộ trong tương lai. Ngoài ra, từ khoảng cách này còn có thể quan sát Sao Thủy, Sao Kim, Sao Hỏa, Sao Thổ và cả Trái Đất.
Artemis II là sứ mệnh đưa phi hành gia bay quanh Mặt Trăng đầu tiên của Mỹ kể từ Apollo 17 năm 1972. Nhiệm vụ này đặt nền tảng cho Artemis III dự kiến diễn ra vào năm tới, khi phi hành đoàn tàu Orion sẽ thử nghiệm kết nối với tàu đổ bộ trong quỹ đạo Trái Đất. Mục tiêu đưa 2 phi hành gia hạ cánh xuống khu vực cực Nam của Mặt Trăng theo kế hoạch sẽ được thực hiện trong sứ mệnh Artemis IV vào năm 2028.
