Từ ‘Lương tối thiểu’ đến ‘Lương đủ sống’: Đòn bẩy cho sự phát triển bền vững
Trong khuôn khổ kỷ niệm ngày Quốc tế Lao động 1/5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có buổi gặp gỡ đầy xúc động với công nhân lao động tại TP.HCM. Không chỉ là những lời thăm hỏi xã giao, thông điệp của người đứng đầu Đảng và Nhà nước đã chạm đến “vùng lõi” của vấn đề an sinh: Công nhân không chỉ cần có việc làm, mà phải có lương đủ sống.
TP.HCM từ lâu đã được ví như “thỏi nam châm” thu hút lao động cả nước, là đầu tàu kinh tế đóng góp tỷ trọng lớn vào ngân sách quốc gia. Thế nhưng, đằng sau những con số tăng trưởng rực rỡ ấy là những mảnh đời công nhân vẫn đang loay hoay trong vòng xoáy mưu sinh.
Tại cuộc gặp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã thẳng thắn chỉ ra thực trạng: Nhiều lao động dù làm việc miệt mài, tăng ca liên tục nhưng mức tích lũy vẫn ở ngưỡng tối thiểu. Một cơn bạo bệnh, một biến cố gia đình hay đơn giản là một đợt bão giá cũng đủ khiến họ rơi vào cảnh túng quẫn. Đây là một thực tế đòi hỏi chính quyền và các tổ chức công đoàn phải “nhìn thẳng, nói thật” để tìm giải pháp căn cơ, thay vì những hỗ trợ mang tính thời vụ.
Một trong những điểm nhấn quan trọng nhất trong phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chính là yêu cầu chuyển dịch tư duy về thu nhập. Ông nhấn mạnh: Tiền lương không nên chỉ dừng lại ở mức “tối thiểu” – tức là mức vừa đủ để duy trì sức lao động – mà phải hướng tới mức “lương đủ sống”.
Khái niệm "lương đủ sống" không chỉ bao gồm cơm ăn áo mặc, mà còn phải bao hàm cả chi phí về giáo dục cho con cái, chăm sóc y tế và một phần tích lũy cho tương lai. Khi công nhân còn phải loay hoay với bài toán “bữa nay ăn gì”, “tiền trọ tháng này tính sao”, họ khó có thể toàn tâm toàn ý cho sáng tạo hay nâng cao tay nghề. Việc cải thiện tiền lương và phúc lợi không chỉ là trách nhiệm đạo đức của doanh nghiệp, mà còn là khoản đầu tư chiến lược để bảo đảm sự phát triển bền vững của nền kinh tế.
Trước đó, ông Nguyễn Anh Tuấn, Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, cả nước có khoảng 17 triệu công nhân, chủ yếu 19-35 tuổi, làm việc trong các lĩnh vực công nghiệp, dịch vụ, công nghệ cao. Tuy nhiên, nhiều người có việc làm và thu nhập chưa ổn định, tích lũy thấp; nhu cầu về nhà ở, trường học, y tế và mức lương đủ sống còn lớn.
Riêng TP HCM có hơn 7 triệu công nhân, phần lớn là lao động nhập cư, chịu áp lực về chỗ ở và chi phí sinh hoạt. Tại cuộc gặp, một số công nhân cho rằng lương hiện chưa đáp ứng nhu cầu tối thiểu, đề xuất chuyển từ lương tối thiểu sang lương đủ sống; đồng thời cần phát triển nhà ở xã hội gần khu công nghiệp với chi phí phù hợp.
Đại diện cho công nhân, nhiều ý kiến cũng cho rằng mức lương hiện nay của công nhân chưa đủ sống, chỉ cần gặp biến có là dễ rơi vào túng quẫn. Anh Lưu Văn Nhiệm, công nhân Công ty Sài Gòn Stec, đề xuất cần chuyển từ lương tối thiểu sang lương đủ sống để công nhân không chỉ sống được mà còn có tích lũy.
