Theo ông Nguyễn Hoài Nam, trong 4 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu thủy sản của Việt Nam ước đạt gần 4 tỷ USD, tăng hơn 14% so với cùng kỳ năm trước. Nếu duy trì được tốc độ tăng trưởng hiện nay và tháo gỡ hiệu quả các khó khăn phát sinh, kim ngạch xuất khẩu thủy sản cả năm có thể tăng thêm khoảng 1 tỷ USD so với mức 11,3 tỷ USD của năm 2025.

Đại diện Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam cho biết phần lớn các nhóm hàng thủy sản đều ghi nhận tăng trưởng khả quan, dù mức tăng có sự phân hóa giữa các mặt hàng. Trong đó, cá tra giảm khoảng 6%, còn nhiều sản phẩm khác tiếp tục duy trì đà tăng ổn định.

Về thị trường xuất khẩu, Trung Quốc tiếp tục là điểm sáng lớn nhất của ngành thủy sản Việt Nam. Chỉ trong 4 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc và Hong Kong đã vượt 1 tỷ USD, tăng mạnh so với cùng kỳ năm ngoái.

Ngược lại, xuất khẩu sang Hoa Kỳ giảm khoảng 6% do tác động từ các chính sách thương mại cùng nhiều vụ việc điều tra liên quan đến chống trợ cấp, lao động và phòng vệ thương mại.

Theo ông Nguyễn Hoài Nam, nhiều thị trường lớn như Hoa Kỳ và khu vực Liên minh châu Âu đang liên tục cập nhật các quy định nhập khẩu mới, buộc doanh nghiệp Việt Nam phải thay đổi để đáp ứng yêu cầu.

Đối với thị trường châu Âu, các tiêu chuẩn về truy xuất nguồn gốc, bảo vệ môi trường và trách nhiệm xã hội ngày càng khắt khe hơn. Việc thủy sản khai thác của Việt Nam vẫn chịu “thẻ vàng” tiếp tục tạo áp lực đáng kể cho doanh nghiệp trong quá trình xuất khẩu.

Ngoài rào cản quốc tế, doanh nghiệp trong nước còn đối mặt áp lực tăng chi phí tuân thủ. Nhiều doanh nghiệp phải đầu tư song song hệ thống xử lý môi trường riêng và kết nối với hệ thống xử lý tập trung tại các khu công nghiệp, khiến chi phí sản xuất tăng cao.

VASEP cho rằng để duy trì tăng trưởng bền vững, cần tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh, giảm gánh nặng chi phí tuân thủ và tăng cường đối thoại giữa cơ quan quản lý với cộng đồng doanh nghiệp nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn.

Cùng với thủy sản, ngành rau quả cũng ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực. Ông Đinh Cao Khuê cho biết, trong 4 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu rau quả đạt hơn 2,6 tỷ USD, tăng khoảng 22% so với cùng kỳ năm trước.

Theo dự báo của Hiệp hội Rau quả Việt Nam, nếu giữ được tốc độ hiện nay, xuất khẩu rau quả cả năm có thể đạt khoảng 9,5 tỷ USD, tăng gần 1 tỷ USD so với năm 2025.

Trong cơ cấu mặt hàng, trái cây tiếp tục giữ vai trò chủ lực. Đáng chú ý, sầu riêng ghi nhận mức tăng trưởng khoảng 170% nhờ nhu cầu thị trường thuận lợi và việc mở rộng xuất khẩu sang nhiều thị trường mới.

Ông Đinh Cao Khuê nhận định dư địa tăng trưởng của ngành rau quả vẫn còn rất lớn nếu doanh nghiệp bảo đảm tốt chất lượng sản phẩm và đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật của thị trường nhập khẩu. Việc cải thiện giống cây trồng trong nước cũng góp phần nâng cao năng suất và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.

Tuy nhiên, tỷ lệ xuất khẩu dưới dạng tươi hiện vẫn chiếm khoảng 80%, cho thấy công nghiệp chế biến còn hạn chế. Đây được xem là điểm nghẽn lớn của ngành rau quả khi giá trị gia tăng chưa cao và khả năng chống chịu trước biến động thị trường còn yếu.

Các hiệp hội ngành hàng cho rằng trong thời gian tới cần tiếp tục hoàn thiện chuỗi sản xuất – chế biến – tiêu thụ, tăng liên kết vùng nguyên liệu và đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, đặc biệt trong lĩnh vực giống cây trồng và chế biến sâu.

Năm 2025, xuất khẩu thủy sản của Việt Nam đạt khoảng 11,3 tỷ USD, trong khi ngành rau quả đạt khoảng 8,56 tỷ USD. Đây được xem là nền tảng quan trọng để ngành nông nghiệp hướng tới mục tiêu tổng kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản năm 2026 đạt khoảng 73-74 tỷ USD, với các thị trường trọng điểm tiếp tục là Trung Quốc, Hoa Kỳ và EU.