Hàng nhái, hàng giả bủa vây thị trường Tết cuối năm

Tại các siêu thị và trung tâm thương mại lớn ở Hà Nội và TPHCM, bánh mứt kẹo Tết đã được bố trí thành những khu vực riêng biệt với mẫu mã phong phú, bao bì bắt mắt. Tuy nhiên, xen lẫn giữa các gian hàng uy tín là sự xuất hiện tràn lan của nhiều loại bánh kẹo không rõ nguồn gốc, xuất xứ tại các chợ đầu mối và khu vực kinh doanh sầm uất. Điểm chung của những mặt hàng này là bao bì sặc sỡ nhưng thông tin sản phẩm mập mờ, thường chỉ ghi chung chung như kẹo trái cây hay bánh quy bơ, không thể hiện rõ tên nhà sản xuất hoặc hạn sử dụng. Đáng chú ý, nhiều cơ sở gia công nhỏ lẻ đã nhái lại bao bì của các thương hiệu lớn với mức độ giống nhau lên tới 90%, chỉ thay đổi một vài ký tự nhỏ trong tên gọi, khiến người mua nếu không quan sát kỹ rất dễ nhầm lẫn.

Thực tế ghi nhận không ít trường hợp người tiêu dùng đã “sập bẫy” các sản phẩm ăn theo nhãn hàng nổi tiếng vốn được ưa chuộng trên thị trường. Điển hình như bánh Goszy có tên na ná thương hiệu bánh quy Cosy, bánh Huran Delin gần giống Hura Deli, bánh APC tương tự AFC hay kẹo KisKat mô phỏng thương hiệu KitKat. Chị Nguyễn Thị Hồng (tại xã Hưng Long, TPHCM) chia sẻ, từng tá hỏa khi phát hiện hộp bánh mua để biếu tặng là hàng nhái. "Do thấy hình dáng và màu sắc gần như giống hệt thương hiệu nổi tiếng nên chị mua hộp bánh quy bơ giá chỉ 50.000 đồng cho hộp 454 gram. Tuy nhiên, khi mang về nhà kiểm tra kỹ, tên sản phẩm trên hộp thực chất là Damisa và bên trong chỉ có vài chiếc bánh bơ nhỏ, chất lượng kém xa mong đợi", chị Hồng chia sẻ.

Tương tự, chị Đặng Thị Thủy (tại phường Hà Đông, Hà Nội) cũng bất ngờ khi mua phải chai nước rửa chén Sunline thay vì Sunlight tại một tiệm tạp hóa gần nhà. Chị cho biết từ mẫu mã, hình thức đến giá tiền đều gần như giống hệt sản phẩm thường dùng nên rất dễ bị nhầm lẫn. Dù bề ngoài tương tự, nhưng chất lượng thực tế lại rất tệ, khiến chị đành bỏ đi vì không thể đổi trả.

Trong khi đó, tại các chợ sỉ như Bình Tây hay những khu chợ công nhân gần khu công nghiệp Tân Tạo và khu chế xuất Linh Trung (TP.HCM), thực phẩm Tết được bày bán đa dạng nhưng không ít mặt hàng thuộc dạng “ba không”, gồm không nhãn mác, không thương hiệu và không rõ thành phần. Nhiều loại bánh mứt được nhuộm màu sặc sỡ, bày bán ngay sát lề đường bụi bặm, song vẫn thu hút một bộ phận người tiêu dùng có tâm lý ham rẻ.

Công tác kiểm tra của lực lượng chức năng cũng cho thấy mức độ nghiêm trọng của tình trạng vi phạm trong kinh doanh thực phẩm dịp cuối năm. Vào lúc 11h10 ngày 7/1, Đội Quản lý thị trường số 1 tỉnh Đồng Nai đã tiến hành kiểm tra đột xuất một hộ kinh doanh tại ấp Nguyễn Huệ 2, xã Gia Kiệm. Qua kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện và tạm giữ hơn 1,4 tấn bánh kẹo và mứt Tết không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc hợp pháp. Toàn bộ số hàng này đều không có nhãn mác thể hiện thông tin về nhà sản xuất hoặc xuất xứ. Các chuyên gia an toàn thực phẩm liên tục cảnh báo rằng những sản phẩm trôi nổi như vậy tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe nghiêm trọng do có thể sử dụng phẩm màu công nghiệp và đường hóa học vượt mức cho phép.

Tăng cường kiểm soát và đẩy mạnh hàng Việt chính hãng

Trước thực trạng thật giả lẫn lộn, các cơ quan quản lý cùng doanh nghiệp sản xuất đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Ông Nguyễn Quang Huy, Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường TPHCM cho biết, đơn vị đang tăng cường phối hợp chặt chẽ với các doanh nghiệp và đại diện thương hiệu để tổ chức các lớp tập huấn chuyên sâu. Trọng tâm là trang bị kỹ năng phân biệt hàng thật – hàng giả, đồng thời nhận diện những thủ đoạn nhái nhãn hiệu ngày càng tinh vi. Ông Huy cũng kêu gọi các cá nhân, doanh nghiệp khi phát hiện dấu hiệu vi phạm cần chủ động phản hồi thông qua các kênh bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ hoặc báo cáo trực tiếp cho lực lượng chức năng để kịp thời xử lý.

Về phía doanh nghiệp sản xuất uy tín, việc chủ động cung ứng hàng hóa chất lượng, nguồn gốc rõ ràng được xem là giải pháp căn cơ để đẩy lùi hàng kém chất lượng. Đại diện Công ty Bánh mứt kẹo Hữu Nghị cho biết doanh nghiệp đã kích hoạt tối đa công suất tại các nhà máy hiện đại, tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn quản lý chất lượng quốc tế như FSSC 22000:2018 và ISO 22000:2018. Dịp Tết năm nay, Hữu Nghị Food ra mắt bộ sưu tập Tết Bính Ngọ 2026 với danh mục sản phẩm đa dạng, đáp ứng trọn vẹn bốn nhu cầu biếu, lễ, khách và dùng trong gia đình. Doanh nghiệp khẳng định toàn bộ quy trình từ tuyển chọn nguyên liệu đến đóng gói đều được kiểm soát chặt chẽ, đồng thời cam kết nói không với các loại phẩm màu độc hại nhằm đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng.

Thị trường Tết năm nay cũng ghi nhận sự chủ động từ các hệ thống bán lẻ lớn trong công tác bình ổn giá và dự trữ hàng hóa. Đại diện hệ thống WinMart cho biết lượng hàng phục vụ Tết được dự trữ tăng 25% so với ngày thường, trong khi sức mua toàn hệ thống dự kiến tăng khoảng 20–25% so với cùng kỳ năm trước. Theo đánh giá của đơn vị này, hành vi tiêu dùng đang có sự dịch chuyển theo hướng thận trọng hơn, ưu tiên các sản phẩm có thương hiệu uy tín và mức giá hợp lý. Nhằm hỗ trợ người mua sắm, WinMart triển khai chương trình khuyến mãi kéo dài 49 ngày, từ 7/1 đến 24/2, với hàng nghìn sản phẩm ưu đãi. Các hệ thống siêu thị lớn khác như GO! Thăng Long và Co.opmart cũng đã ký hợp đồng khóa giá với nhà cung cấp để hạn chế tình trạng tăng giá đột biến.

Đại diện Orion Việt Nam chia sẻ rằng thay vì dàn trải sản phẩm trên toàn thị trường, doanh nghiệp tập trung thiết kế sẵn các lựa chọn phù hợp với từng kênh mua sắm và từng hoàn cảnh tặng quà. Những dòng sản phẩm như bộ Vị Xuân đong đầy hay Đậm chất Xuân được giới thiệu nhằm giúp người tiêu dùng dễ dàng đưa ra quyết định trong mùa mua sắm cao điểm. Trong khi đó, đại diện Công ty Happro cho biết doanh nghiệp đã huy động tối đa nguồn nhân lực và bổ sung lượng hàng hóa tăng từ 10–20% so với cùng kỳ. Tại hệ thống siêu thị Happro, bánh mứt kẹo bán theo kg với mức giá từ 80.000 đến 200.000 đồng đang trở thành lựa chọn phổ biến của nhiều gia đình muốn tiết kiệm chi phí nhưng vẫn đảm bảo chất lượng.

Theo Hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng TPHCM, bản thân người tiêu dùng cũng cần chủ động tham gia chống hàng giả bằng cách nói không với hàng kém chất lượng, không vì ham rẻ mà bỏ qua yếu tố an toàn. Việc ưu tiên mua sắm tại các hệ thống uy tín và kiểm tra kỹ nhãn mác sản phẩm được xem là giải pháp thiết thực nhất để bảo vệ sức khỏe gia đình. Các chuyên gia dự báo sức mua tại các thành phố lớn sẽ tiếp tục tăng từ 10–20% cho đến sát đêm Giao thừa, ngày 16/2 dương lịch. Sự phối hợp quyết liệt giữa lực lượng quản lý thị trường cùng sự chủ động của các doanh nghiệp chính hãng được kỳ vọng sẽ góp phần tạo dựng môi trường kinh doanh Tết lành mạnh, minh bạch hơn.