Thâm hụt ngân sách Mỹ tăng vọt lên gần 2.000 tỷ USD
Khoản chi trả lãi nợ công phình to cùng áp lực an sinh xã hội đã đẩy thâm hụt ngân sách của nền kinh tế số một thế giới lên đỉnh 5 năm, đánh dấu năm thứ 25 liên tiếp chi tiêu vượt quá nguồn thu.
Theo thông cáo được Bộ Tài chính Mỹ phát đi ngày 16/10, năm tài chính 2026 (kết thúc vào ngày 30/9) ghi nhận mức thâm hụt ngân sách chạm mốc 1.992 tỷ USD. Con số này phản ánh mức tăng 12% so với tài khóa trước, đồng thời là khoản thâm hụt năm lớn thứ ba từng xuất hiện trong lịch sử nước Mỹ, chỉ đứng sau hai năm đỉnh điểm của đại dịch 2020 và 2021 – thời điểm các gói kích thích kinh tế quy mô nghìn tỷ USD được bơm ra thị trường.
Một đại diện từ Bộ Tài chính Mỹ cho hay, tài khóa vừa qua đã chứng kiến cả tổng nguồn thu lẫn tổng mức chi tiêu của chính quyền liên bang cùng thiết lập đỉnh cao chưa từng có.
Với kết quả này, Washington đã bước sang năm tài khóa thứ 25 liên tiếp rơi vào tình trạng thâm hụt, kể từ lần gần nhất đạt thặng dư vào năm 2001. Xu hướng đảo chiều thể hiện rõ nét ngay trong tháng 9 vừa qua khi cán cân tài khóa âm 27 tỷ USD, trái ngược hoàn toàn với khoản thặng dư 198 tỷ USD của cùng kỳ năm ngoái.
Nhìn vào cơ cấu chi tiêu, quỹ An sinh xã hội tiếp tục ngốn ngân sách lớn nhất với gần 1.700 tỷ USD, nhích tăng so với cùng kỳ. Xếp ngay sau là chương trình bảo hiểm y tế Medicare với chi phí ngót nghét 1.100 tỷ USD, cao hơn mức ghi nhận của năm 2025. Đáng chú ý, chi phí lãi ròng – sau khi lấy tổng chi trả lãi trừ đi các khoản lãi thu về – đã vượt ngưỡng 1.000 tỷ USD.
Riêng nghĩa vụ thanh toán lãi vay cho khối nợ công trong năm tài khóa 2026 đã ngốn của xứ cờ hoa hơn 1.300 tỷ USD. Sau khi tăng trưởng hơn gấp đôi trong một thập kỷ qua, tổng quy mô nợ công của quốc gia này đã chính thức vượt cột mốc 40.000 tỷ USD từ đầu năm. Báo cáo tài chính chỉ rõ tốc độ leo thang chóng mặt của núi nợ đang trực tiếp bào mòn sức khỏe tài chính quốc gia, đồng thời thổi bùng tâm lý bất an trong giới đầu tư và đẩy lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 10 năm và 30 năm lên mức cao nhất suốt 24 năm qua vào tuần trước.
Ở chiều ngược lại, nguồn thu từ sắc thuế thu nhập cá nhân mang về trên 2.800 tỷ USD, tương ứng mức tăng xấp xỉ 7%. Trái lại, tiền thu từ thuế thu nhập doanh nghiệp chỉ đạt 381 tỷ USD, hụt khoảng 70 tỷ USD do tác động từ các đợt cắt giảm thuế được Quốc hội nước này phê chuẩn vào năm ngoái.
Trong bối cảnh áp lực nợ bủa vây, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent hồi tháng 8 từng chia sẻ trên kênh CNBC rằng tăng trưởng là lối thoát khả dĩ cho bài toán nợ nần. Vị tư lệnh ngành tài chính nhấn mạnh thông điệp gửi tới các đồng minh và đối tác thương mại là thúc đẩy tăng trưởng toàn cầu chính là chìa khóa để giải quyết núi nợ hiện nay.
Song song đó, Tổng thống Donald Trump cũng nhiều lần khẳng định đẩy mạnh thuế nhập khẩu là biện pháp tăng thu nhằm kéo giảm nợ công, khiến Nhà Trắng kiên định theo đuổi chiến lược này trong năm nay dù Tòa án Tối cao đã tuyên vô hiệu hồi tháng 2. Dẫu sắc thuế hải quan từng mang lại nguồn thu kỷ lục trong tài khóa 2026, nhưng chính phán quyết bác bỏ của Tòa án Tối cao đã buộc cơ quan quản lý phải hoàn trả hàng tỷ USD cho các đơn vị bán lẻ.
