Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, xã Ứng Hòa được hình thành trên cơ sở hợp nhất của các xã (cũ): Trung Tú, Đồng Tân, Minh Đức, Kim Đường, Đông Lỗ, Đại Cường, Đại Hùng và Trầm Lộng có thế mạnh về sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản và làng nghề truyền thống. Với quỹ đất nông nghiệp tương đối lớn, hệ thống ao hồ dày đặc cùng nguồn lao động dồi dào, địa phương có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển các sản phẩm đặc trưng gắn với Chương trình OCOP.

Trong bối cảnh thị trường ngày càng đòi hỏi cao về chất lượng, nguồn gốc xuất xứ, an toàn thực phẩm và giá trị thương hiệu, OCOP không chỉ là chương trình đánh giá, phân hạng sản phẩm mà còn là giải pháp giúp các chủ thể sản xuất thay đổi tư duy từ làm nông nghiệp đơn thuần sang phát triển sản phẩm theo chuỗi giá trị. Đây cũng là con đường để nâng cao năng lực cạnh tranh, gia tăng thu nhập cho người dân và tạo nền tảng phát triển kinh tế nông thôn hiện đại.

Khai thác lợi thế của địa phương, đa dạng hóa sản phẩm từ những mô hình kinh tế mới

Thực tế cho thấy, xã Ứng Hòa đang sở hữu nhiều lợi thế để phát triển sản phẩm OCOP đa dạng mang tính đặc trưg riêng, trong đó nổi bật là làng nghề may áo dài truyền thống Trạch Xá - một trong những cái nôi lâu đời của nghề may áo dài Việt Nam.

Trải qua hàng trăm năm, những người thợ Trạch Xá vẫn gìn giữ kỹ thuật cắt may tinh xảo, góp phần lưu giữ nét đẹp của tà áo dài - biểu tượng văn hóa dân tộc. Không ít nghệ nhân của làng đã mang nghề đi khắp mọi miền đất nước, tạo dựng uy tín cho thương hiệu áo dài Trạch Xá.Trong xu hướng phát triển kinh tế gắn với bảo tồn giá trị truyền thống, làng nghề may áo dài Trạch Xá đã được ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, khẳng định giá trị đặc sắc của nghề may áo dài truyền thống được lưu truyền qua nhiều thế hệ. Đây không chỉ là niềm tự hào của người dân địa phương mà còn là nguồn lực quan trọng để phát triển kinh tế dựa trên giá trị văn hóa.

Đặc biệt, việc kết hợp bảo tồn làng nghề với phát triển du lịch trải nghiệm, giới thiệu quy trình may áo dài truyền thống và tôn vinh các nghệ nhân đang mở ra hướng đi mới trong xây dựng thương hiệu địa phương. Qua đó, góp phần nâng tầm các sản phẩm OCOP gắn với làng nghề, thu hút du khách, tạo thêm việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân và thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn theo hướng bền vững.

Bên cạnh việc phát huy các giá trị truyền thống, xã Ứng Hòa cũng đang khuyến khích người dân phát triển các mô hình sản xuất mới nhằm đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên. Mô hình điểm nuôi cua cà ra xuất khẩu tại thôn Đống Long là một ví dụ tiêu biểu cho định hướng chuyển dịch cơ cấu nuôi trồng thủy sản theo hướng hàng hóa, giá trị cao. Mô hình do ông Nguyễn Minh Thư, Chủ tịch Hội đồng quản trị Hợp tác xã Nuôi trồng thủy sản Đống Long, triển khai trên diện tích 4.000 m² sau quá trình khảo sát, học tập kinh nghiệm tại Hưng Yên và Ninh Bình, với sự hỗ trợ chuyên môn của Học viện Nông nghiệp Việt Nam.

Để bảo đảm hiệu quả, toàn bộ ao nuôi được cải tạo đồng bộ trước khi thả giống, từ xử lý môi trường, nạo vét đáy ao, kiểm tra nguồn nước đến gia cố bờ và lắp đặt hệ thống ngăn cua thất thoát. Trong đợt đầu, mô hình đã thả 6.000 con cua giống, dự kiến nâng lên 10.000 con trong thời gian tới. Đáng chú ý, sản phẩm được liên kết bao tiêu với Công ty Minh Phú, với giá thu mua dự kiến từ 360.000 – 500.000 đồng/kg, tạo đầu ra ổn định và gia tăng giá trị kinh tế cho người nuôi.

Việc triển khai mô hình không chỉ mở ra hướng phát triển mới cho kinh tế hộ gia đình mà còn tạo tiền đề để xã Ứng Hòa từng bước hình thành vùng nuôi thủy sản hàng hóa theo chuỗi giá trị. Nếu được nhân rộng và gắn với xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc, mô hình cua cà ra được kỳ vọng trở thành sản phẩm OCOP tiềm năng, góp phần làm phong phú danh mục sản phẩm đặc trưng của địa phương và nâng cao giá trị ngành thủy sản.

Sự kết hợp giữa giá trị truyền thống của làng nghề Trạch Xá và mô hình kinh tế nông nghiệp mới như cua cà ra cho thấy xã Ứng Hòa không chỉ khai thác tài nguyên vật chất mà còn biết biến tri thức bản địa thành nguồn lực phát triển. Đây chính là nền tảng để địa phương tạo ra những sản phẩm vừa có giá trị kinh tế, vừa mang chiều sâu văn hóa.

Đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm

Theo Kế hoạch triển khai Chương trình OCOP năm 2026 của xã Ứng Hòa, một trong những nhiệm vụ trọng tâm là ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất, kinh doanh các sản phẩm, dịch vụ OCOP. Đây được xem là yêu cầu tất yếu nếu địa phương muốn nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường và tăng cường tính minh bạch trong toàn bộ quá trình sản xuất, phân phối.

Bên cạnh đó, địa phươg sẽ tiếp tục tuyên truyền, khuyến khích các cơ sở sản xuất, hợp tác xã, hộ kinh doanh tham gia Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông lâm thủy sản thực phẩm của Thành phố. Đồng thời áp dụng quy trình xác thực chống hàng giả nhằm minh bạch hóa thông tin sản phẩm, củng cố niềm tin người tiêu dùng và tăng khả năng nhận diện thương hiệu.

Cùng với đó, địa phương định hướng các chủ thể OCOP ứng dụng công nghệ cao, công nghệ mới, phương thức quản lý tiên tiến trong sản xuất, bảo quản và chế biến. Việc áp dụng các hệ thống quản lý chất lượng như GMP, SSOP, HACCP, ISO... không chỉ giúp chuẩn hóa quy trình, nâng cao tính an toàn và đồng đều của sản phẩm mà còn tạo điều kiện để các sản phẩm OCOP tiến gần hơn tới các thị trường có yêu cầu cao.

Đây là bước đi quan trọng bởi trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng quan tâm tới chất lượng và độ tin cậy của sản phẩm, công nghệ và tiêu chuẩn hóa không còn là lựa chọn, mà là điều kiện cần để sản phẩm địa phương có thể đi xa hơn trên thị trường.

Tăng cường xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường tiêu thụ

Song song với nâng cao chất lượng sản phẩm, xã Ứng Hòa cũng xác định xúc tiến thương mại là khâu then chốt để đưa OCOP vào thị trường một cách bền vững. Theo kế hoạch, địa phương sẽ đẩy mạnh tuyên truyền, khuyến khích các chủ thể OCOP tham gia các hội chợ, diễn đàn kết nối giao thương cấp xã, cấp Thành phố và các chương trình xúc tiến thương mại trong nước, ưu tiên các hoạt động gắn với Chương trình OCOP quốc gia. Đây là hướng đi phù hợp, bởi sản phẩm OCOP chỉ thực sự phát huy giá trị khi tìm được đầu ra ổn định và mở rộng được hệ thống phân phối. Việc tham gia các hội chợ, sự kiện kết nối cung cầu không chỉ giúp quảng bá thương hiệu mà còn tạo cơ hội để doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác và hộ sản xuất gặp gỡ nhà phân phối, tìm kiếm đối tác và mở rộng thị trường.

Đáng chú ý, xã Ứng Hòa còn định hướng đưa các sản phẩm OCOP lên sàn thương mại điện tử và mạng xã hội khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định. Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, đây là kênh tiêu thụ quan trọng giúp sản phẩm địa phương tiếp cận người tiêu dùng rộng hơn, tiết kiệm chi phí trung gian và nâng cao khả năng cạnh tranh.

Việc kết hợp xúc tiến thương mại truyền thống với thương mại điện tử sẽ mở ra không gian phát triển mới cho các sản phẩm OCOP của xã Ứng Hòa, nhất là với những sản phẩm gắn với câu chuyện văn hóa, làng nghề và đặc sản địa phương. Đây cũng là cách để từ một sản phẩm địa phương có thể hình thành một thương hiệu được biết đến rộng rãi hơn.

Nhìn chung, Chương trình OCOP không chỉ tạo thêm cơ hội nâng cao giá trị cho các sản phẩm nông nghiệp, làng nghề của xã Ứng Hòa mà còn góp phần định hình thương hiệu địa phương trên cơ sở khai thác hiệu quả các giá trị bản địa. Từ việc bảo tồn làng nghề may áo dài Trạch Xá, phát triển các mô hình kinh tế mới như cua cà ra đến đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, truy xuất nguồn gốc và chuyển đổi số, địa phương đang từng bước hình thành hệ sinh thái sản phẩm OCOP có chất lượng, có bản sắc và có khả năng cạnh tranh trên thị trường. Đây sẽ là nền tảng quan trọng để xã Ứng Hòa xây dựng thương hiệu nông thôn mới hiện đại, phát triển kinh tế bền vững và nâng cao đời sống người dân trong giai đoạn tới.