Sản phẩm nông nghiệp "tung cánh" cùng công nghệ số

Chuyển đổi số đang trở thành một trong những hướng đi quan trọng để Hà Nội nâng cao giá trị sản phẩm nông nghiệp, làng nghề và sản phẩm OCOP. Thay vì chỉ phụ thuộc vào các kênh phân phối truyền thống, nhiều địa phương và chủ thể sản xuất đã chủ động tiếp cận thương mại điện tử, mạng xã hội và các nền tảng livestream để quảng bá, giới thiệu và tiêu thụ sản phẩm.

Theo Văn phòng Điều phối Chương trình xây dựng Nông thôn mới Hà Nội, chương trình OCOP đã chuyển từ mục tiêu tăng số lượng sản phẩm sang chú trọng nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu và gia tăng giá trị. Đây cũng là định hướng phù hợp với yêu cầu phát triển nông nghiệp gắn với chuyển đổi số, kinh tế xanh và nâng cao sức cạnh tranh của sản phẩm địa phương.

Với sự tham gia tích cực của các địa phương, doanh nghiệp, hợp tác xã và các chủ thể sản xuất, sau gần 7 năm triển khai chương trình OCOP, đến nay, Thành phố đã có 3.544 sản phẩm OCOP, gồm 18 sản phẩm 5 sao, 22 sản phẩm tiềm năng 5 sao, 1.586 sản phẩm 4 sao và 1.918 sản phẩm 3 sao. Các sản phẩm OCOP được đánh giá, phân hạng, thuộc nhiều nhóm ngành hàng khác nhau. Đây là nguồn hàng hóa có tiềm năng lớn để phát triển trên môi trường số, đồng thời tạo thêm dư địa cho các chủ thể mở rộng thị trường vượt ra ngoài phạm vi địa phương.

Tại Ứng Hòa, hoạt động quảng bá sản phẩm địa phương đã được triển khai theo hướng bài bản hơn, trong đó các sản phẩm đặc trưng như chả Hoa Long được giới thiệu trên các phiên livestream. Việc kết hợp giữa câu chuyện sản phẩm, tiêu chuẩn chất lượng và hình thức bán hàng trực tuyến giúp nông sản địa phương tiếp cận trực tiếp hơn với người tiêu dùng.

Tại Đông Anh, các sản phẩm nấm dược liệu OCOP 4 sao được giới thiệu thông qua hình thức talkshow livestream, kết hợp giữa chủ thể sản xuất và chuyên gia. Cách làm này không chỉ giúp quảng bá sản phẩm mà còn tạo điều kiện để người tiêu dùng tìm hiểu sâu hơn về quy trình sản xuất, chất lượng và nguồn gốc sản phẩm.

Không chỉ nhóm hàng thực phẩm, các sản phẩm thủ công mỹ nghệ, làng nghề tại xã Tam Hưng, xã Phú Xuyên, Bát Tràng cũng đang từng bước tham gia vào không gian thương mại số. Những sản phẩm đòi hỏi người mua phải hiểu về chất liệu, quy trình chế tác và giá trị văn hóa được giới thiệu trực tiếp thông qua các nền tảng trực tuyến, qua đó mở rộng khả năng tiếp cận khách hàng trong và ngoài nước.

Đáng chú ý, chuyển đổi số không chỉ dừng ở hoạt động bán hàng. Việc ứng dụng công nghệ còn được đặt trong mối liên hệ với xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc, chuẩn hóa sản phẩm và nâng cao năng lực quản trị của các chủ thể OCOP.

Hoàn thiện chuỗi giá trị từ sản xuất đến tiêu dùng, hướng tới thị trường xuất khẩu tiềm năng

Để thương mại điện tử thực sự trở thành động lực tăng trưởng cho nông sản, việc đưa sản phẩm lên các nền tảng số cần phải đi cùng với chuỗi giá trị sản xuất và hệ thống tiêu chuẩn chất lượng, phù hợp.

Việc áp dụng các tiêu chuẩn sản xuất tiên tiến như VietGAP, GlobalGAP, HACCP, ISO đến quản lý truy xuất nguồn gốc, ứng dụng nông nghiệp thông minh... được xem là nền tảng để nâng cao chất lượng và tính ổn định của sản phẩm khi đưa vào các kênh phân phối hiện đại.. Qua đó góp phần nâng cao chất lượng nông sản, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng.

Một trong những mô hình tiêu biểu là thâm canh bưởi Diễn theo tiêu chuẩn VietGAP được triển khai năm 2025 với quy mô gần 20ha tại các xã Mê Linh, Phúc Thọ và Đan Phượng, với sự tham gia của 119 hộ dân. Kết quả cho thấy toàn bộ diện tích tham gia mô hình đều được cấp giấy chứng nhận VietGAP. Năng suất bưởi đạt từ 20 - 23 tấn/ha, lợi nhuận đạt từ 216 - 345 triệu đồng/ha, cao hơn khoảng 15 - 20% so với phương thức canh tác truyền thống. Không chỉ gia tăng giá trị kinh tế, sản phẩm còn có mẫu mã đồng đều, chất lượng ổn định và tỷ lệ quả loại 1 cao, đáp ứng tốt hơn yêu cầu của thị trường.

Theo Kế hoạch triển khai Chương trình OCOP năm 2026, Hà Nội phấn đấu có khoảng 300 sản phẩm được công nhận đạt từ 3 sao trở lên, trong đó có ít nhất 20 sản phẩm tiềm năng được đề xuất đánh giá, phân hạng OCOP 5 sao cấp quốc gia. Sở Nông nghiệp và Môi trường Thành phố Hà Nội phối hợp cùng các địa phương hỗ trợ chủ thể OCOP hoàn thiện tiêu chuẩn, bao bì, nhãn mác và hình thức quảng bá. Đồng thời, hướng tới việc kết nối sản xuất với logistics và chuỗi cung ứng lạnh. Đây được xem là mắt xích cần thiết để rút ngắn khoảng cách giữa vùng nguyên liệu với người tiêu dùng và nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng các yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường xuất khẩu.

Các chuyên gia nhận định, trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, OCOP đang trở thành hệ sinh thái hỗ trợ hiệu quả cho doanh nghiệp và hợp tác xã. Thông qua chương trình, các chủ thể không chỉ được hỗ trợ xây dựng thương hiệu, thiết kế bao bì mà còn được kết nối giao thương, tham gia hoạt động xúc tiến thương mại, ứng dụng chuyển đổi số trong quảng bá và tiêu thụ sản phẩm.

Theo Văn phòng Điều phối Chương trình xây dựng Nông thôn mới Hà Nội, để tạo thêm động lực đưa sản phẩm OCOP vươn ra thị trường quốc tế, thành phố tiếp tục đẩy mạnh kết nối cung - cầu, tổ chức các hoạt động quảng bá sản phẩm gắn với văn hóa, đặc trưng vùng miền; đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã tham gia các hội chợ, triển lãm trong và ngoài nước. Cùng với đó, Hà Nội tiếp tục phát triển hệ thống điểm giới thiệu, bán sản phẩm OCOP và triển khai các trung tâm thiết kế sáng tạo, quảng bá sản phẩm OCOP, sản phẩm làng nghề gắn với phát triển du lịch. Qua đó, từng bước hình thành các kênh kết nối sản phẩm với người tiêu dùng, hệ thống phân phối và đối tác quốc tế.

Đáng chú ý, thành phố ưu tiên hỗ trợ các sản phẩm tiềm năng 5 sao, sản phẩm chế biến sâu, sản phẩm làng nghề truyền thống và những mặt hàng có lợi thế xuất khẩu. Trọng tâm là nâng cao chất lượng, hoàn thiện mẫu mã, xây dựng thương hiệu và gia tăng giá trị sản phẩm, từ đó nâng sức cạnh tranh trên thị trường trong nước và quốc tế. Đây được xem là hướng đi quan trọng để Hà Nội khai thác hiệu quả tiềm năng khu vực nông thôn, đồng thời từng bước đưa những sản vật đặc trưng của Thủ đô vươn xa trên thị trường toàn cầu.