Người Việt dẫn đầu Đông Nam Á về ứng dụng AI Gemini trong học thuật và thương mại điện tử

Khoa học và Công nghệ 14/07/2026 17:01

Báo cáo "Gemini: Đông Nam Á 2026" do Google công bố cho thấy Việt Nam đang trở thành điểm sáng của khu vực về tốc độ ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI). Không chỉ đứng đầu Đông Nam Á về tần suất sử dụng công cụ Gemini hỗ trợ học tập và nghiên cứu, người dùng Việt Nam còn sở hữu tỷ lệ tương tác bằng tiếng bản xứ cao kỷ lục, mở ra những xu hướng ứng dụng chuyên sâu trong công việc, sáng tạo và thương mại điện tử.

Điểm sáng học thuật và tư duy kỹ thuật chuyên sâu

Với dân số trẻ năng động, trong đó gần 40% dưới 25 tuổi, giới trẻ Việt Nam đã nhanh chóng đưa AI trở thành công cụ hỗ trợ đắc lực trong giáo dục. Theo thống kê từ Google, các hoạt động học thuật và nghiên cứu chiếm tới 17% tổng số câu lệnh của người Việt trên Gemini, vượt xa mức trung bình 11% của toàn khu vực Đông Nam Á.

1_1784019143.jfif
Người Việt dẫn đầu Đông Nam Á về ứng dụng AI Gemini trong học thuật và thương mại điện tử.

Mỗi tháng, có hơn 160.000 học sinh, sinh viên Việt Nam sử dụng tính năng Ôn thi Gemini Canvas để phân tích các công thức toán học phức tạp hoặc hệ thống hóa kiến thức. Ở góc độ giảng dạy, các nhà giáo dục tại Việt Nam cũng tạo ra khoảng 55.000 yêu cầu hỗ trợ chuyên môn mỗi ngày. Bên cạnh đó, Việt Nam nằm trong nhóm dẫn đầu về tỷ lệ câu lệnh liên quan đến lập trình (4%) và tư duy toán học (5%). Đáng chú ý, trong khi xu hướng chung của khu vực là tương tác qua điện thoại di động (chiếm gần 75%), thì tại Việt Nam, gần một phần ba (32%) câu lệnh được thực hiện trên máy tính xách tay và máy tính để bàn. Tỷ lệ sử dụng máy tính cao thứ hai khu vực này cho thấy nhu cầu rất lớn của người dùng Việt đối với các tác vụ kỹ thuật chuyên sâu, đòi hỏi sự tập trung và xử lý dữ liệu phức tạp.

Đánh giá về xu hướng này, Đặng Thanh Nga, Đại sứ sinh viên Google, nhìn nhận Gemini đóng vai trò như một cộng sự đồng hành hiệu quả trong quá trình chuẩn bị cho các kỳ thi hay tìm lỗi mã nguồn lập trình. Tuy nhiên, công cụ này đơn thuần giúp quá trình học tập trở nên nhanh chóng, hiệu quả và có tổ chức hơn, trong khi tư duy phản biện và kết quả hoàn thiện cuối cùng vẫn phụ thuộc vào chính năng lực của người học.

Bản địa hóa mạnh mẽ và cầu nối vươn ra thị trường toàn cầu

Không chỉ dẫn đầu về học thuật, người dùng Việt Nam còn là nhóm sử dụng tiếng mẹ đẻ nhiều nhất khi tương tác với trợ lý AI. Tỷ lệ câu lệnh bằng tiếng Việt trên Gemini lên tới 89%, cao nhất khu vực, xếp trên Thái Lan (87%) và Indonesia (84%). Thành công này bắt nguồn từ năng lực xử lý ngôn ngữ địa phương vượt trội của Gemini – mô hình từng được Viện nghiên cứu AI Singapore (SEA-HELM) đánh giá có hiệu năng tổng thể xuất sắc nhất cho các ngôn ngữ Đông Nam Á.

Khả năng ngôn ngữ ưu việt đã biến Gemini thành cầu nối thương mại quan trọng. Một ví dụ tiêu biểu được Google chia sẻ là trường hợp một nông dân trồng trà Shan tuyết tại Lào Cai. Thông qua các tính năng dịch thuật và bản địa hóa của Gemini, người nông dân này đã có thể tự soạn thảo email, viết hóa đơn bằng tiếng Anh chuyên nghiệp, từ đó xuất khẩu đơn hàng trực tiếp sang thị trường Mỹ và châu Âu.

Thói quen giao tiếp với AI của người dùng cũng chuyển dịch mạnh mẽ sang các phương thức tự nhiên hơn. Thay vì chỉ gõ văn bản, hơn 40% câu lệnh tại khu vực được xử lý thông qua hình ảnh, video và hơn 10% sử dụng giọng nói trực tiếp qua tính năng thời gian thực Gemini Live. Khoảng 40% truy vấn được dùng để sáng tạo nội dung mới, trong đó người dùng Đông Nam Á đã tạo ra tới 5 tỷ bức ảnh qua mô hình Nano Banana và sáng tác gần 1 triệu bài hát từ khi mô hình Lyria 3 ra mắt.

Bước tiến mới trong mua sắm tiện ích và trợ lý ảo chủ động

Bà Sapna Chadha, Phó chủ tịch Google phụ trách khu vực Đông Nam Á và Nam Á, nhận định AI không còn là công cụ của tương lai mà đã trở thành cộng sự không thể thiếu định hình cách con người làm việc và sinh hoạt. Người dùng đang tích hợp AI một cách tự nhiên vào bối cảnh đặc thù của cuộc sống hàng ngày.

Để nâng tầm hỗ trợ, Google đang thúc đẩy sự chuyển dịch từ trợ lý giải đáp thắc mắc sang đối tác tích cực hoàn thành công việc thông qua tác nhân AI Gemini Spark. Được thiết kế để hoạt động cá nhân hóa 24/7 và tích hợp sâu vào hệ sinh thái Workspace (Gmail, Docs, Slides), Gemini Spark có khả năng chạy ngầm trên đám mây ngay cả khi thiết bị gập lại hoặc tắt màn hình. Hiện công cụ này đã có mặt trên gói Google AI Ultra và bắt đầu triển khai bằng các ngôn ngữ địa phương tại Đông Nam Á.

Đặc biệt, tiềm năng thương mại điện tử trên ứng dụng AI đang được mở rộng mạnh mẽ. Tại bốn thị trường trọng điểm bao gồm Việt Nam, Indonesia, Philippines và Thái Lan, người dùng hiện có thể trải nghiệm mua sắm liền mạch ngay trong cửa sổ trò chuyện của Gemini. Từ việc lên ý tưởng tìm kiếm, trợ lý AI sẽ trực tiếp tổng hợp danh sách sản phẩm, lập bảng so sánh thông số, giá cả từ khắp nơi trên Internet và chuyển đến bước duyệt xem sản phẩm để mua sắm. Đây được xem là bước đột phá mới, đưa AI trở thành công cụ hỗ trợ chi phối và thúc đẩy mạnh mẽ hành vi tiêu dùng số tại Việt Nam trong thời gian tới.

Mạnh Quỳnh