Villa Las Estrellas là khu định cư dân sự của Chile nằm tại căn cứ Frei trên đảo King George (thuộc quần đảo South Shetland ở Nam Cực). Nơi đây tiếp nhận tối đa 100 cư dân gồm nhà nghiên cứu, nhân viên quân sự và gia đình, cùng các tiện ích như trường học, thư viện, bưu điện, ngân hàng và siêu thị.

Do điều kiện địa lý biệt lập và khí hậu khắc nghiệt, người muốn cư trú dài hạn tại Villa Las Estrellas phải phẫu thuật cắt bỏ ruột thừa trước khi đến đảo.

Cộng đồng hẻo lánh giữa Nam Cực

Villa Las Estrellas được xây dựng để phục vụ những người làm việc dài hạn tại căn cứ Frei. Cộng đồng khoảng 100 người có các cơ sở hạ tầng cơ bản như nhà ở, thư viện, bưu điện, ngân hàng và siêu thị. Phần lớn cư dân là các nhà khoa học cùng nhân viên thuộc lực lượng không quân, hải quân Chile và gia đình của họ.

Khí hậu tại Villa Las Estrellas rất khắc nghiệt. Nhiệt độ trung bình năm khoảng -2,3 độ C, có thể xuống -47 độ C vào mùa đông. Tuyết có thời điểm phủ dày tới 3m khiến cư dân phải hạn chế ra ngoài, di chuyển phụ thuộc vào xe chuyên dụng, xe địa hình, tàu thuyền hoặc phương tiện hàng không tùy điều kiện thời tiết.

Sergio Cubillos - chỉ huy căn cứ không quân Chile tại Villa Las Estrellas, từng chia sẻ rằng gia đình ông có thời điểm phải ở trong nhà suốt nhiều tuần vì thời tiết. "Nhiều tuần liền trong mùa đông, chúng tôi không bước chân ra khỏi cửa", ông nói.

Phần lớn cư dân chuyển tới đây vào mùa hè, khi nhiệt độ có thể lên khoảng 2 độ C. Phụ nữ được khuyến cáo hạn chế mang thai trong thời gian lưu trú, đặc biệt đối với các gia đình quân nhân, do điều kiện y tế và khả năng tiếp cận dịch vụ sản khoa hạn chế.

Cư dân cũng bị cấm nuôi chó nhằm hạn chế nguy cơ lây truyền mầm bệnh sang hệ động vật hoang dã bản địa.

Villa Las Estrellas từng có trường học dành cho con em các gia đình sinh sống tại căn cứ. Ngôi trường đóng cửa vào năm 2018 khi số gia đình lưu trú dài hạn giảm. Khu định cư hiện vẫn duy trì các dịch vụ cơ bản, trong đó có một chi nhánh ngân hàng quy mô nhỏ. 

Chính quyền làng bắt buộc mọi cư dân cắt ruột thừa

Để cư trú dài hạn tại Villa Las Estrellas, người dân phải trải qua các yêu cầu y tế nghiêm ngặt, trong đó có phẫu thuật cắt bỏ ruột thừa trước khi đến đảo. Quy định áp dụng với toàn bộ cư dân, kể cả trẻ em.

Yêu cầu này xuất phát từ điều kiện y tế đặc thù tại Nam Cực. Cơ sở bệnh viện lớn gần nhất cách khu định cư hơn 1.000km. Trong khi đó, viêm ruột thừa có thể khởi phát đột ngột, diễn biến nhanh và cần được phẫu thuật kịp thời để tránh ruột thừa bị vỡ, gây viêm phúc mạc và đe dọa tính mạng.

Alfredo Muñoz - y tá thuộc không quân Chile từng trải qua nhiều mùa đông tại Nam Cực, cho biết ông cũng phải cắt ruột thừa trước khi đến Villa Las Estrellas nhằm giảm nguy cơ gặp biến chứng trong thời gian làm việc tại đây.

Quy định này cũng gắn với một ca phẫu thuật đặc biệt từng diễn ra tại Nam Cực.

Tháng 4/1961, bác sĩ Liên Xô Leonid Rogozov làm việc tại trạm Novolazarevskaya thì xuất hiện các triệu chứng viêm ruột thừa. Ông là bác sĩ duy nhất tại trạm. Một trận bão tuyết khiến việc điều máy bay tới sơ tán trở nên bất khả thi. Trong tình huống đó, Rogozov quyết định tự phẫu thuật.

Đêm 30/4/1961, ông sử dụng thuốc gây tê cục bộ và thực hiện ca mổ với sự hỗ trợ của hai đồng nghiệp. Một chiếc gương được đặt để ông quan sát vùng bụng trong quá trình phẫu thuật. Rogozov từng kể: "Tôi liên tục ngẩng đầu lên nhìn vào gương, có những lúc rạch dao hoàn toàn bằng cảm giác và phải chống chọi với những cơn chóng mặt rã rời trong suốt thời gian phẫu thuật".

Ca phẫu thuật kéo dài khoảng 2 giờ. Rogozov phát hiện ruột thừa đã thủng, tạo một lỗ khoảng 2x2cm. Sau khi tự sử dụng kháng sinh và khâu vết thương, ông hồi phục sau khoảng 2 tuần.

Trường hợp của Rogozov cho thấy một ca bệnh cấp tính tại Nam Cực có thể trở thành tình huống nguy hiểm trong bối cảnh khả năng tiếp cận bác sĩ ngoại khoa và phương tiện sơ tán bị hạn chế.

Villa Las Estrellas có cơ sở y tế và nhân viên y tế phục vụ cư dân. Tuy nhiên, khu định cư không phải lúc nào cũng có bác sĩ ngoại khoa túc trực, đặc biệt trong mùa đông. Việc đưa bệnh nhân ra khỏi đảo trong tình huống khẩn cấp phụ thuộc vào điều kiện thời tiết.

Theo Chương trình Nam cực của Australia, các trạm nghiên cứu tại Nam Cực thường chỉ bố trí 1 bác sĩ trong suốt mùa đông. Trong nhiều trường hợp, việc vận chuyển bệnh nhân bằng đường hàng không có thể trở nên bất khả thi do thời tiết.

Dù điều kiện sinh hoạt khắc nghiệt, Villa Las Estrellas vẫn là điểm đến được các đoàn du lịch Nam Cực ghé qua. Du khách có thể quan sát chim cánh cụt, sông băng và cảnh quan đặc trưng của đảo King George.

Trang du lịch chính thức của Chile hiện giới thiệu Villa Las Estrellas là thị trấn dân sự nằm ở cực Nam của Chile, đồng thời đưa địa danh này vào các tuyến trải nghiệm Nam Cực dành cho du khách.