Chuyển trọng tâm từ "chữa bệnh" sang chăm sóc toàn diện

Thời gian qua, dù Đảng và Nhà nước đã có nhiều chính sách thúc đẩy ngành y tế, nhưng thực tiễn vẫn tồn tại những nút thắt chưa được giải quyết căn cơ. Sự ra đời của Nghị quyết 72-NQ/TW đánh dấu một bước chuyển mình quan trọng trong tư duy quản lý và phục vụ của ngành.

Chia sẻ về định hướng triển khai Nghị quyết này, Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho biết: "Nghị quyết số 72-NQ/TW do Bộ Chính trị ban hành là văn bản định hướng mang tính đột phá, tạo cơ sở cho sự nghiệp chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe Nhân dân. Nghị quyết 72-NQ/TW được tiếp cận trên cơ sở lấy sức khỏe người dân là vốn quý nhất và là trọng tâm cho sự phục vụ, triển khai thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp trong lĩnh vực y tế. Đồng thời, Nghị quyết cũng thể hiện rõ tinh thần tháo gỡ những 'điểm nghẽn' trong lĩnh vực y tế mà thời gian dài vừa qua chưa được giải quyết một cách căn cơ."

Theo Bộ trưởng, điểm nhấn cốt lõi của Nghị quyết là sự thay đổi về chất trong công tác y tế: "Nghị quyết 72-NQ/TW đã đề cập đến các nội dung chuyển đổi trong công tác y tế, theo hướng thay vì tập trung chủ yếu vào khám bệnh, chữa bệnh chuyển sang chăm sóc sức khỏe toàn diện; nâng cao vai trò, tầm quan trọng của công tác phòng bệnh; chăm sóc sức khỏe của người dân từ sớm, từ xa. Công tác chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe của nhân dân sẽ gắn chặt với quản lý, chăm sóc sức khỏe toàn diện theo vòng đời. Đây là định hướng thay đổi rất lớn trong quá trình triển khai thực hiện nhiệm vụ của ngành y tế trong thời gian tới."

Chỉ sau 3 tháng triển khai, dưới sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, các địa phương đã có những chuyển động rõ nét. Bộ Y tế đã tham mưu trình Chính phủ ban hành Nghị quyết 282/NQ-CP về chương trình hành động, hình thành các đề án và chính sách thiết thực phù hợp với từng địa bàn.

Tháo gỡ "điểm nghẽn" thể chế: Chìa khóa cho sự phát triển

Một trong những thách thức lớn nhất của ngành y tế thời gian qua là vấn đề thể chế. Nghị quyết 72-NQ/TW xác định đây là "điểm nghẽn" cần ưu tiên tháo gỡ để khơi thông nguồn lực.

Về vấn đề này, Bộ trưởng Đào Hồng Lan nhận định: "Thực tiễn thời gian qua cho thấy, những bất cập về thể chế đã tạo ra nhiều nút thắt trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ của ngành y tế. Vì vậy, các vấn đề còn vướng mắc, cũng như định hướng phát triển ngành y tế trong chặng đường tới sẽ được tập trung giải quyết thông qua việc hoàn thiện thể chế, chính sách và cơ chế huy động, phân bổ nguồn lực."

Tinh thần xuyên suốt của việc hoàn thiện thể chế là đảm bảo sự phối hợp chặt chẽ giữa Nhà nước và các chủ thể liên quan, kết hợp nguồn lực công – tư. Bộ trưởng nhấn mạnh: "Đối với Bộ Y tế, thời gian tới, chúng tôi tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định, cơ chế nhằm tháo gỡ các 'điểm nghẽn', bảo đảm triển khai đồng bộ các giải pháp đã nêu trong Nghị quyết số 72-NQ/TW. Bộ Y tế đã đăng ký chương trình xây dựng luật giai đoạn 5 năm tới và các năm tiếp theo; trong đó, nâng cao chất lượng xây dựng thể chế được xác định là một nhiệm vụ trọng tâm."

Để cụ thể hóa chủ trương này, tại các kỳ họp Quốc hội gần đây, Bộ Y tế đã tham mưu trình nhiều văn bản quan trọng như Luật Phòng bệnh, Luật Dân số và Chương trình mục tiêu quốc gia về y tế phát triển.

"Chúng tôi cho rằng đây là sự cố gắng rất lớn, và người dân cũng rất mong đợi các giải pháp cụ thể triển khai trong thời gian tới. Qua đó sẽ góp phần chăm sóc sức khỏe người dân toàn diện vì một Việt Nam khỏe mạnh," Bộ trưởng khẳng định.

Huy động tổng lực: Nhà nước, tư nhân và người dân cùng vào cuộc

Việc chăm sóc sức khỏe nhân dân không chỉ là nhiệm vụ của riêng ngành y tế mà cần sự chung tay của toàn xã hội. Nghị quyết 72-NQ/TW đưa ra các giải pháp đột phá về huy động nguồn lực, bao gồm cả việc quản lý quỹ bảo hiểm y tế và phát huy vai trò của y tế tư nhân.

Bộ trưởng Đào Hồng Lan chia sẻ về trọng tâm triển khai: "Theo đó, để phát huy hiệu quả các nguồn lực cho lĩnh vực y tế, bên cạnh nguồn lực của Nhà nước, trọng tâm là triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia trong mười năm tới với các giải pháp cụ thể, bảo đảm hiệu quả cao nhất. Cùng với đó, cần huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực khác, trong đó có việc quản lý, sử dụng quỹ bảo hiểm y tế gắn với mục tiêu bảo hiểm y tế toàn dân; phát huy vai trò của đội ngũ làm công tác y tế trong khu vực tư nhân; và tăng cường sự tham gia của người dân trong tự chăm sóc, bảo vệ sức khỏe của mình."

Cách tiếp cận nhất quán được người đứng đầu ngành y tế chỉ rõ là: "Tăng cường phối hợp, phát huy sự tham gia của các cấp, các ngành và các chủ thể liên quan; đồng thời thể chế hóa bằng các chính sách rõ ràng, minh bạch, tạo cơ sở triển khai hiệu quả trong thực tiễn."

Đột phá về nhân lực và chuyển đổi số

Để hiện thực hóa mục tiêu chăm sóc sức khỏe "từ sớm, từ xa và ngay tại cơ sở", hai yếu tố then chốt là con người và công nghệ được đặt lên hàng đầu.

Về bài toán nhân lực, đặc biệt là y tế cơ sở, Bộ trưởng cho biết: "Chúng ta phải chú trọng công tác đào tạo đội ngũ cán bộ, nhân viên ngành y tế; coi đào tạo nhân viên y tế là một nghề đặc thù. [...] Đồng thời, việc chăm sóc đội ngũ nhân lực ngành y tế, nhất là nhân lực tại y tế cơ sở, y tế dự phòng và các lĩnh vực cần hỗ trợ để phát triển, cũng được Nghị quyết 72-NQ/TW đưa ra những chủ trương để làm cơ sở cụ thể hóa bằng văn bản quy phạm pháp luật."

Song song với đó, chuyển đổi số được xác định là đòn bẩy để ngành y tế tiếp cận các tiến bộ khoa học kỹ thuật thế giới.

"Hiện nay, việc xây dựng và áp dụng bệnh án điện tử, sổ sức khỏe điện tử; xây dựng cơ sở dữ liệu cho ngành y tế; ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong nghiên cứu khoa học; chuyển đổi số trong ngành y tế để thuận lợi hơn, phù hợp hơn và tiếp cận khoa học công nghệ nhằm tăng cường chăm sóc sức khỏe nhân dân đang được Bộ Y tế xây dựng và triển khai rất quyết liệt với các giải pháp cụ thể," Bộ trưởng Đào Hồng Lan thông tin thêm.

Kết luận vấn đề, Bộ trưởng nhấn mạnh: "Với tinh thần đó, việc sử dụng nguồn lực trong nước, đồng thời tiếp thu tiến bộ khoa học kỹ thuật của thế giới, sẽ tạo bước đi phát triển mạnh mẽ hơn trong thực hiện các giải pháp cụ thể, hỗ trợ công tác chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân."