Báo động xu hướng trẻ hóa và gánh nặng bệnh tật

Theo số liệu được công bố, Việt Nam hiện ghi nhận khoảng 200.000 ca mắc mới đột quỵ mỗi năm. Đáng lo ngại, căn bệnh này đã cướp đi sinh mạng của khoảng 167.000 người hằng năm. Số liệu năm 2022 cho thấy có tới 1.275.000 người đang phải sống chung với các di chứng của đột quỵ.

Báo cáo từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) năm 2021 cũng chỉ ra rằng, đột quỵ là nguyên nhân thứ ba gây tử vong và tàn tật trên toàn cầu. Dự báo cứ 4 người trưởng thành thì có 1 người đối diện với nguy cơ bị đột quỵ trong đời; nguy cơ này đã gia tăng 50% trong hai thập kỷ qua. Đặc biệt, bệnh lý này không còn giới hạn ở người cao tuổi. Thống kê năm 2019 cho thấy 63% số ca đột quỵ xảy ra ở người dưới 70 tuổi, trong đó 16% rơi vào nhóm dưới 50 tuổi.

Các chuyên gia y tế đánh giá, phần lớn gánh nặng đột quỵ xuất phát từ 10 yếu tố nguy cơ có thể kiểm soát và thay đổi được, bao gồm: tăng huyết áp, hút thuốc lá, ô nhiễm không khí, chỉ số LDL-cholesterol cao, chế độ ăn thừa muối (natri), đường huyết lúc đói cao, thừa cân béo phì, lười vận động, rối loạn chức năng thận và lạm dụng rượu bia.

Cú bắt tay chiến lược công – tư giai đoạn 2026 - 2028

Nhằm giải quyết bài toán cấp bách này, tại trụ sở Bộ Y tế, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh và Công ty TNHH Medtronic Việt Nam đã ký kết Bản ghi nhớ hợp tác triển khai Chương trình "Nâng cao chất lượng chăm sóc và điều trị người bệnh đột quỵ tại Việt Nam". Lễ ký kết có sự chứng kiến của GS.TS Trần Văn Thuấn - Thứ trưởng Bộ Y tế, Chủ tịch Hội đồng Y khoa Quốc gia cùng đại diện Hội Đột quỵ Việt Nam.

Chương trình kéo dài 3 năm (2026 – 2028) được kỳ vọng là bước tiến quan trọng, thể hiện cam kết mạnh mẽ giữa khu vực y tế công và khối tư nhân. Mục tiêu cốt lõi của sự hợp tác này là giảm tỷ lệ mắc mới, gia tăng cơ hội cứu sống người bệnh, đồng thời nâng cao chất lượng cuộc sống sau điều trị cho cộng đồng.

Phát biểu tại sự kiện, TS.BS Nguyễn Trọng Khoa - Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chuẩn hóa quy trình. Theo đó, chương trình sẽ tập trung vào các mũi nhọn: đào tạo lâm sàng, chuyển giao kỹ thuật tiên tiến và cập nhật phác đồ điều trị theo chuẩn quốc tế.

Ưu tiên công nghệ và thời gian "giờ vàng"

Điểm nhấn của chương trình hợp tác lần này là việc xây dựng Bộ tiêu chuẩn chất lượng dịch vụ lâm sàng chuyên biệt về xử trí đột quỵ. Hệ thống mạng lưới điều trị sẽ được củng cố thông qua việc kết nối chặt chẽ giữa các trung tâm, chuẩn hóa quy trình chuyển tuyến để rút ngắn tối đa thời gian can thiệp trong giai đoạn "giờ vàng" – yếu tố tiên quyết để cứu sống người bệnh.

Bên cạnh đó, việc ứng dụng công nghệ dữ liệu và các công cụ hỗ trợ ra quyết định lâm sàng cũng được xác định là khâu then chốt nhằm nâng cao hiệu quả chẩn đoán tại các cấp chuyên môn.

Song song với công tác chuyên môn, hoạt động truyền thông giáo dục sức khỏe sẽ được đẩy mạnh. Mục tiêu là giúp người dân chủ động nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo, hiểu rõ các yếu tố nguy cơ để phòng ngừa từ sớm.

Nhìn lại chặng đường đã qua, mạng lưới chăm sóc đột quỵ tại Việt Nam đã có sự phát triển vượt bậc. Từ con số khiêm tốn 12 đơn vị vào năm 2016, đến nay cả nước đã thiết lập được hơn 150 đơn vị điều trị trải rộng các tuyến. Sự kết hợp giữa mở rộng quy mô và nâng cao chất lượng chuyên sâu qua chương trình hợp tác mới này được kỳ vọng sẽ tạo nên một hệ thống chăm sóc đột quỵ bền vững, tiệm cận các chuẩn mực y khoa thế giới.