Sự phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử đang mở rộng cơ hội mua sắm, song đồng thời cũng xuất hiện nhiều chiêu thức khuyến mại thiếu minh bạch. Tình trạng “ảo giá” ngày càng phổ biến với các hình thức tinh vi, khiến người tiêu dùng khó nhận diện giá trị thực của sản phẩm.

Theo Ủy ban Cạnh tranh quốc gia (Bộ Công Thương), nhiều chương trình khuyến mại hiện nay tập trung vào việc nhấn mạnh mức giảm giá hoặc số tiền tiết kiệm, trong khi không phản ánh đầy đủ tổng chi phí mà người tiêu dùng phải chi trả.

Một trong những hình thức phổ biến là sử dụng “giá gốc” không đúng với mặt bằng thị trường. Việc niêm yết giá cao rồi giảm sâu tạo cảm giác ưu đãi lớn, nhưng thực tế mức giảm có thể không đáng kể so với giá bán phổ biến trước đó.

Bên cạnh đó, tình trạng hiển thị giá chưa bao gồm các chi phí như vận chuyển, phụ phí dịch vụ cũng gây hiểu nhầm. Khi thanh toán, người mua phải trả thêm nhiều khoản chi phí ẩn, làm tăng tổng giá trị giao dịch so với mức giá ban đầu.

Một số chương trình ưu đãi còn đi kèm điều kiện phức tạp như sử dụng mã giảm giá, thanh toán qua ví điện tử hoặc đạt giá trị đơn hàng tối thiểu. Các điều kiện này không được trình bày rõ ràng, khiến mức giá hấp dẫn trở nên khó tiếp cận với phần lớn người tiêu dùng.

Đáng chú ý, việc duy trì trạng thái “giảm giá liên tục” cũng làm mất ý nghĩa của giá gốc. Khi sản phẩm gần như luôn được bán với giá ưu đãi, người tiêu dùng khó xác định mức giá thực, từ đó dễ đưa ra quyết định mua sắm mang tính cảm tính.

Không chỉ ảnh hưởng đến hành vi tiêu dùng cá nhân, “ảo giá” còn gây tác động tiêu cực tới thị trường. Khi thông tin giá thiếu minh bạch trở nên phổ biến, niềm tin của người tiêu dùng bị suy giảm, trong khi các doanh nghiệp kinh doanh chân chính có thể bị bất lợi trong cạnh tranh.

Trước thực trạng này, Ủy ban Cạnh tranh quốc gia khuyến nghị người tiêu dùng cần chủ động đánh giá tổng thể giao dịch. Thay vì chỉ quan tâm đến tỷ lệ giảm giá, người mua cần tính toán đầy đủ các chi phí liên quan và đọc kỹ điều kiện áp dụng trước khi quyết định.

Việc lưu giữ hóa đơn, thông tin giao dịch và nội dung khuyến mại cũng là cơ sở quan trọng để bảo vệ quyền lợi khi phát sinh tranh chấp. Đồng thời, người tiêu dùng nên thận trọng với các quyết định mua sắm giá trị lớn để tránh bị tác động bởi tâm lý “sợ bỏ lỡ”.

Ở phía doanh nghiệp, yêu cầu đặt ra là minh bạch hóa thông tin giá. Giá trước khuyến mại cần phản ánh đúng thực tế thị trường, điều kiện ưu đãi phải rõ ràng và tổng chi phí cần được thể hiện đầy đủ ngay từ đầu.

Một số doanh nghiệp bán lẻ lớn đã chủ động thay đổi theo hướng này. Việc công bố song song giá niêm yết và giá sau ưu đãi, kèm điều kiện áp dụng cụ thể giúp người tiêu dùng dễ dàng so sánh và đưa ra quyết định chính xác hơn.

Về mặt pháp lý, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023 đã quy định rõ trách nhiệm cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác và nghiêm cấm các hành vi gây nhầm lẫn. Các quy định về khuyến mại cũng đặt ra giới hạn nhằm ngăn chặn tình trạng “thổi giá rồi giảm”.

Tuy nhiên, để các quy định phát huy hiệu quả, cần tăng cường kiểm tra, giám sát, đặc biệt trong môi trường thương mại điện tử. Đồng thời, người tiêu dùng cần chủ động phản ánh các hành vi vi phạm để cơ quan chức năng kịp thời xử lý.

Minh bạch thông tin giá không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là yếu tố cốt lõi để xây dựng niềm tin thị trường, tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong dài hạn.