Kế hoạch phát triển hệ sinh thái y dược cổ truyền và chuỗi giá trị dược liệu quốc gia

Tiêu điểm 10/07/2026 16:37

Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà ký Quyết định số 1250/QĐ-TTg ngày 09/7/2026 về việc ban hành Kế hoạch thực hiện Thông báo số 68-TB/VPTW nhằm khắc phục triệt để các tồn tại, hạn chế; cụ thể hóa trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương trong bảo tồn, phát huy và nâng tầm nền y học cổ truyền Việt Nam phục vụ chăm sóc, bảo vệ, nâng cao sức khỏe Nhân dân và phát triển đất nước trong thời kỳ mới.

hn_1783676122.webp
Kế hoạch yêu cầu bảo tồn, khai thác hiệu quả và phát triển bền vững nguồn tài nguyên dược liệu quý của Việt Nam.

Phát triển dược liệu trở thành ngành kinh tế chiến lược và xây dựng thương hiệu

Ngoài ra, Kế hoạch yêu cầu bảo tồn, khai thác hiệu quả và phát triển bền vững nguồn tài nguyên dược liệu quý của Việt Nam. Phát triển các vùng trồng dược liệu có giá trị cao đạt tiêu chuẩn GACP (ưu tiên tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi gắn với tạo sinh kế, giảm nghèo bền vững, bảo tồn đa dạng sinh học và phát huy tri thức bản địa của đồng bào dân tộc thiểu số), tiến tới tự chủ nguồn nguyên liệu dược liệu, khắc phục tình trạng phụ thuộc nhập khẩu.

Phát triển đồng bộ chuỗi giá trị dược liệu từ giống, vùng trồng, tiêu chuẩn, truy xuất nguồn gốc đến chiết xuất, bào chế, chế biến sâu, sản xuất, xây dựng thương hiệu và xuất khẩu. Xây dựng thương hiệu quốc gia cho dược liệu và sản phẩm y học cổ truyền Việt Nam, đưa công nghiệp dược liệu trở thành ngành kinh tế có giá trị cao và năng lực cạnh tranh quốc tế. Hỗ trợ công nhận sản phẩm OCOP cao cấp đối với dược liệu và sản phẩm từ dược liệu. Đẩy mạnh hợp tác quốc tế, quảng bá hình ảnh và giá trị y học cổ truyền Việt Nam ra thế giới.

Thu hút đầu tư phát triển công nghiệp dược liệu, sản xuất thuốc cổ truyền, thuốc dược liệu; thu hút đầu tư các dự án công nghiệp hóa dược từ nguồn nguyên liệu dược liệu theo chuỗi giá trị từ nuôi trồng, chế biến sâu đến sản xuất thuốc có sự kết hợp của 04 nhà. Phát triển các loại hình dịch vụ, sản phẩm y học cổ truyền phục vụ khách du lịch. Xây dựng mô hình du lịch sinh thái gắn với làng văn hóa, làng nuôi trồng dược liệu.

Nâng cao chất lượng khám chữa bệnh và hoàn thiện hệ sinh thái y dược

Mục đích của Kế hoạch nhằm tổ chức quán triệt sâu sắc và triển khai thực hiện nghiêm túc, đồng bộ, hiệu quả các nội dung nêu trong Thông báo số 68-TB/VPTW, tạo sự chuyển biến rõ rệt về nhận thức và hành động của các cấp uỷ, tổ chức đảng, chính quyền, các tổ chức chính trị - xã hội về vai trò, vị trí, tầm quan trọng của việc phát triển nền y học cổ truyền Việt Nam.

Đẩy mạnh phát triển mô hình kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại trong toàn hệ thống y tế. Hoàn thiện các hướng dẫn chuyên môn, quy trình kỹ thuật kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại nhằm áp dụng thống nhất trong hệ thống khám, chữa bệnh. Chuẩn hoá các mô hình chăm sóc sức khoẻ không dùng thuốc như châm cứu, xoa bóp, bấm huyệt, dưỡng sinh tại y tế cơ sở; khuyến khích và lan toả các biện pháp chăm sóc sức khoẻ hiệu quả mà không cần dùng thuốc. Nâng cao năng lực hệ thống cơ sở khám bệnh, chữa bệnh y học cổ truyền từ trung ương đến địa phương.

Đồng thời, đẩy mạnh xã hội hoá, huy động các nguồn lực đầu tư phát triển y học cổ truyền, khuyến khích sự tham gia của doanh nghiệp, cơ sở y dược tư nhân vào quá trình nghiên cứu, sản xuất, bào chế, chế biến dược liệu, thuốc cổ truyền chất lượng cao và phát triển hệ thống khám, chữa bệnh bằng y học cổ truyền, chuỗi cung ứng dịch vụ. Kiểm soát chặt chẽ chất lượng, khắc phục tình trạng dược liệu giả, kém chất lượng. Tăng cường công tác xây dựng tiêu chuẩn chất lượng của dược liệu, vị thuốc cổ truyền, thuốc dược liệu, thuốc cổ truyền, chú trọng dược liệu có nguồn gốc tại Việt Nam.

Tăng cường quản lý nhà nước, kiểm soát chặt chẽ hoạt động hành nghề, chất lượng dược liệu, thuốc và hoạt động quảng cáo; đấu tranh, xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật các hành vi buôn lậu, làm giả dược liệu, thuốc cổ truyền, trong đó có hoạt động lừa đảo, hành nghề y dược cổ truyền trái phép và trục lợi trên sức khỏe Nhân dân.

Đẩy mạnh khoa học công nghệ, hoàn thiện thể chế và phát triển nhân lực

Hoàn thiện thể chế, chính sách về y học cổ truyền, trong đó: rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật về đào tạo nguồn nhân lực, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; khám bệnh, chữa bệnh; thuốc cổ truyền, dược liệu; bảo hiểm y tế; tiêu chuẩn kỹ thuật và các cơ chế, chính sách liên quan. Đồng thời, nghiên cứu, đề xuất các cơ chế, chính sách đặc thù thúc đẩy phát triển y học cổ truyền trong tình hình mới. Xây dựng Chiến lược phát triển y học cổ truyền Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Bên cạnh đó, Kế hoạch yêu cầu xây dựng và hoàn thiện Cơ sở dữ liệu quốc gia về y học cổ truyền. Số hoá kho tàng bài thuốc gia truyền, dược liệu và tri thức y học cổ truyền Việt Nam. Tăng cường nghiên cứu, thử nghiệm lâm sàng, chuẩn hoá bài thuốc, vị thuốc, phương pháp điều trị; kiểm chứng hiệu quả điều trị bằng các bằng chứng khoa học. Ưu tiên các chương trình khoa học, công nghệ trọng điểm quốc gia về y học cổ truyền; xây dựng, củng cố một số trung tâm y học cổ truyền mạnh tầm quốc gia, khu vực về nghiên cứu, đào tạo, chuyển giao công nghệ. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ sinh học trong sản xuất các sản phẩm từ dược liệu.

Đổi mới, nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực y học cổ truyền; xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý, giảng viên, chuyên gia, nghiên cứu viên y học cổ truyền, thầy thuốc y học cổ truyền chất lượng cao, có khả năng kết hợp hài hoà y học cổ truyền với thành tựu y học hiện đại và giữ vững y đức.

Xây dựng chuẩn Chương trình đào tạo ngành y học cổ truyền và khuyến khích các cơ sở giáo dục đại học xây dựng chương trình đào tạo liên ngành giữa ngành y học cổ truyền với các ngành đào tạo khác như dược học cổ truyền, điều dưỡng y học cổ truyền, kỹ thuật y học cổ truyền, công nghệ dược liệu,... trình độ đại học; Chương trình đào tạo Châm cứu - Phục hồi chức năng, Phương tễ học, Nội khoa y học cổ truyền, Ngoại khoa y học cổ truyền, Phụ sản y học cổ truyền, Nhi khoa y học cổ truyền, Lão khoa y học cổ truyền, Ung bướu y học cổ truyền, Da liễu y học cổ truyền trình độ chuyên khoa, trình độ thạc sĩ, trình độ tiến sĩ phù hợp với việc triển khai kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại trong chăm sóc sức khỏe người dân.

Tôn vinh các danh y; biểu dương các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong bảo tồn và phát triển y học cổ truyền. Phát huy vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội, nghề nghiệp trong công tác bảo tồn, kế thừa và phát triển y học cổ truyền.

Ngọc Anh