Na Uy đang chuẩn bị triển khai Stad Ship Tunnel - đường hầm hàng hải quy mô lớn đầu tiên trên thế giới. Đây là lối đi được mở bên trong một ngọn núi nhằm giúp tàu thuyền tránh đoạn bờ biển nguy hiểm nhất của quốc gia Bắc Âu này. Dự án dự kiến đòi hỏi việc đào bỏ hơn 3 triệu m3 đá.

Các thông số kỹ thuật của công trình được công bố bởi Cơ quan Quản lý Bờ biển Na Uy (Kystverket), trong khi tiến độ triển khai vẫn phụ thuộc vào quyết định cuối cùng của Quốc hội Na Uy.

Ý tưởng xây dựng đường hầm đã được các kỹ sư và thủy thủ đề xuất hơn một thế kỷ trước, song đến nay vẫn chưa được phê duyệt chính thức. Tháng 5/2026, Chính phủ của Thủ tướng Jonas Gahr Støre đã tạm dừng dự án sau khi tổng chi phí ước tính tăng từ khoảng 5 tỷ kroner Na Uy (NOK) vào năm 2024 lên 8,6 tỷ NOK (tương đương 23.700 tỷ đồng).

Đầu tháng 6, chính quyền đã đạt được thỏa thuận đưa nguồn vốn cho dự án vào ngân sách quốc gia sửa đổi. Cuộc bỏ phiếu cuối cùng dự kiến diễn ra vào ngày 19/6. Nếu được thông qua, công trình sẽ khởi công vào đầu năm 2027 và hoàn thành vào năm 2031.

Đường hầm hàng hải Stad sẽ được xây dựng như thế nào?

Vùng biển ngoài khơi bán đảo Stad từ lâu được xem là khu vực nguy hiểm nhất đối với hoạt động hàng hải ven biển của Na Uy.

Do không có các đảo lân cận đóng vai trò lá chắn tự nhiên, khu vực Stadhavet ở phía Tây đất nước phải hứng chịu trực tiếp các cơn bão, gió mạnh và những đợt sóng đến từ nhiều hướng cùng lúc. Đây cũng chính là vấn đề mà đường hầm hàng hải Stad hướng tới giải quyết

Đường hầm này sẽ xuyên qua toàn bộ bán đảo Stad, kết nối trực tiếp 2 phía của biển. Theo thiết kế của Kystverket, đoạn hầm chính sẽ dài 1.700m và đạt tổng chiều dài khoảng 2.200m nếu tính cả các công trình tiếp cận.

Không gian bên trong hầm có chiều cao từ 49 - 50m, rộng 36m và đủ độ sâu để phục vụ các tàu có mớn nước lên tới 12m.

Khoảng 3 triệu m3 đá sẽ được loại bỏ, tương đương 5,4 triệu m3 vật liệu sau khi phá dỡ, và vận chuyển bằng khoảng 750.000 chuyến xe tải.

Kích thước đường hầm được thiết kế để đáp ứng nhu cầu của Hurtigruten và Havila, hai hãng tàu ven biển lớn nhất Na Uy đang vận chuyển hành khách và hàng hóa trên tuyến truyền thống nối Bergen với Kirkenes.

Theo tính toán, khoảng 81% lưu lượng giao thông hàng hải hiện nay trong khu vực có thể sử dụng tuyến đường hầm này.

Việc đi qua đường hầm sẽ hoàn toàn miễn phí và không thu phí lưu thông. Hoạt động vận tải thương mại, đặc biệt là các tàu của Hurtigruten và Havila, sẽ được ưu tiên, trong khi tàu du lịch cá nhân và các phương tiện nhỏ hơn sẽ sử dụng đường hầm vào những khung giờ khác.

Lưu thông bên trong hầm sẽ theo hình thức một chiều luân phiên giữa 2 hướng. Tốc độ tối đa đối với các tàu lớn được giới hạn ở khoảng 15 km/h.

Với tốc độ này, thời gian vượt hầm trung bình chỉ khoảng 10 phút, thay thế nhiều giờ đối mặt với sóng gió trên vùng biển Stadhavet, nơi được xem là một trong những khu vực hàng hải nguy hiểm nhất châu Âu. Thay vì phải chống chọi với biển động ngoài khơi, tàu thuyền sẽ được núi đá che chắn trong suốt hành trình.