Bộ Y tế siết chặt tiêu chuẩn chất lượng cơ sở khám chữa bệnh ngoài bệnh viện từ năm 2027
Nhằm đồng bộ hóa hệ thống quản lý dịch vụ y tế và bảo đảm an toàn cho người dân, Bộ Y tế vừa ban hành Thông tư quy định tiêu chuẩn chất lượng cơ bản đối với các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh không phải là bệnh viện. Quy định mới tập trung vào bốn trụ cột cốt lõi gồm cơ sở vật chất, nhân sự, thiết bị y tế và chuyên môn, chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1/2027 mà không làm phát sinh thêm thủ tục hành chính mới.
Trong bối cảnh nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng đa dạng và sự phát triển mạnh mẽ của các loại hình y tế ngoài bệnh viện, việc thiết lập một khung quản lý chất lượng đồng bộ trở thành yêu cầu cấp thiết. Ngày 16/11, Thứ trưởng Bộ Y tế PGS.TS Đào Xuân Cơ đã ký ban hành Thông tư quy định tiêu chuẩn chất lượng cơ bản áp dụng cho các cơ sở khám, chữa bệnh đã được cấp giấy phép hoạt động có hình thức tổ chức không phải là bệnh viện (không áp dụng đối với hoạt động khám, chữa bệnh lưu động). Đây là bước tiến quan trọng giúp người dân tiếp cận dịch vụ y tế an toàn, đúng phạm vi chuyên môn của từng đơn vị.
Bốn trụ cột thiết yếu bảo đảm năng lực vận hành
Để duy trì các điều kiện chất lượng xuyên suốt quá trình cung cấp dịch vụ thay vì chỉ đáp ứng tại thời điểm thẩm định cấp phép, Thông tư xác lập các yêu cầu chặt chẽ về cơ sở vật chất, nhân lực và trang thiết bị. Trước hết, mọi đơn vị phải hoạt động đúng địa điểm ghi trong giấy phép với quy mô tương xứng phạm vi chuyên môn được phê duyệt. Không gian khám chữa bệnh cần bố trí khu vực đón tiếp, có sơ đồ và biển chỉ dẫn rõ ràng đến các bộ phận chuyên môn, hành chính; biển hiệu phải thể hiện tối thiểu tên cơ sở, số giấy phép và thời gian hoạt động.
Đối với các loại hình chuyên môn đặc thù như nhà hộ sinh, cơ sở lọc máu hay cấp cứu ngoại viện, quy định bắt buộc phải trang bị phương tiện vận chuyển cấp cứu chuyên dụng hoặc có hợp đồng hỗ trợ vận chuyển còn hiệu lực pháp lý với đơn vị đủ điều kiện. Những phòng khám, phòng chẩn trị y học cổ truyền thực hiện chế biến, bào chế dược liệu, vị thuốc cổ truyền phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định chuyên ngành. Song song đó, các đơn vị có sử dụng thiết bị bức xạ y tế phải sở hữu giấy phép tiến hành công việc bức xạ còn hiệu lực, bố trí nhân sự có chứng chỉ đào tạo, trang bị liều kế cá nhân và theo dõi liều chiếu xạ định kỳ để bảo đảm an toàn bức xạ. Công tác bảo vệ môi trường cũng được chuẩn hóa thông qua yêu cầu trang bị đầy đủ bao bì, dụng cụ phân loại, thu gom, khu vực lưu giữ và biện pháp xử lý chất thải y tế theo luật định.
Về yếu tố con người và công nghệ, cơ sở khám chữa bệnh phải bảo đảm đủ số lượng người hành nghề có trình độ phù hợp với danh mục kỹ thuật và quy mô cấp phép. Người chịu trách nhiệm chuyên môn phải đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp luật, đồng thời đội ngũ nhân viên y tế có trách nhiệm cập nhật kiến thức y khoa liên tục. Hệ thống thiết bị y tế ngoài việc đáp ứng đủ số lượng, chủng loại còn phải có hồ sơ quản lý bài bản, kèm theo quy trình vận hành, bảo dưỡng, sửa chữa, thay thế linh kiện và xử lý sự cố. Đặc biệt, các thiết bị thuộc diện bắt buộc phải được kiểm định, hiệu chuẩn hoặc kiểm tra an toàn, tính năng kỹ thuật và duy trì hiệu lực theo đúng quy định.
Siết chặt quy trình chuyên môn vì sự an toàn của người bệnh
Hướng tới mục tiêu hạn chế tối đa sai sót chuyên môn và nâng cao trách nhiệm của đơn vị cung ứng dịch vụ, nhóm tiêu chuẩn chuyên môn đặt ra các nguyên tắc kiểm soát xuyên suốt quá trình khám, chữa bệnh. Các bộ phận chuyên môn phải được bố trí đúng chức năng, tạo sự kết nối thuận tiện và an toàn cho cả người bệnh, người nhà lẫn nhân viên y tế.
Trong quá trình hoạt động, các cơ sở phải áp dụng thống nhất quy trình kỹ thuật, quy định chuyên môn và cập nhật hướng dẫn chẩn đoán, điều trị do Bộ Y tế ban hành. Trường hợp đơn vị tự xây dựng hoặc cập nhật quy trình riêng để áp dụng thì nội dung không được trái với quy định của Bộ Y tế. Các điều kiện về túi sơ cứu, cấp cứu ban đầu phải luôn trong trạng thái sẵn sàng; việc lập, quản lý hồ sơ bệnh án cũng như hoạt động kê đơn, bảo quản, sử dụng thuốc và sinh phẩm phải tuân thủ chặt chẽ phạm vi chuyên môn.
Bên cạnh đó, các đơn vị triển khai xét nghiệm phải thực hiện nghiêm ngặt quy định về quản lý chất lượng xét nghiệm. Những cơ sở y học cổ truyền cần có quy trình chế biến, bào chế đã công bố với cơ quan có thẩm quyền và quản lý hồ sơ bào chế đầy đủ. Công tác kiểm soát nhiễm khuẩn cũng được đặt lên hàng đầu nhằm bảo vệ an toàn toàn diện cho cộng đồng và môi trường y tế.
Minh bạch hóa dịch vụ, không phát sinh thủ tục hành chính
Đánh giá về tính thực tiễn của chính sách mới, TS. Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) khẳng định việc ban hành Thông tư là bước cụ thể hóa thiết thực Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023. Bộ tiêu chuẩn được thiết kế theo hướng ngắn gọn, tập trung vào các điều kiện tối thiểu tương đương với yêu cầu bắt buộc khi thẩm định cấp giấy phép hoạt động.
Qua quá trình rà soát kỹ lưỡng cùng các đơn vị liên quan, Bộ Y tế bảo đảm quy định mới không làm phát sinh thủ tục hành chính, không gây xáo trộn hoạt động bình thường của các cơ sở y tế cũng như không làm ảnh hưởng đến quyền lợi khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế của người dân. Hệ thống tiêu chuẩn này không chỉ tạo động lực để các phòng khám, cơ sở y tế duy trì và cải tiến chất lượng liên tục, mà còn cung cấp nguồn thông tin minh bạch giúp người bệnh và các bên chi trả dễ dàng lựa chọn dịch vụ phù hợp. Đối với cơ quan quản lý nhà nước, đây là căn cứ pháp lý rõ ràng để thực hiện công tác đánh giá, kiểm tra, khen thưởng hoặc xử lý vi phạm.
Để thông tư đi vào cuộc sống đồng bộ từ ngày 1/1/2027, Bộ Y tế giao Cục Quản lý Khám, chữa bệnh cùng các Vụ, Cục liên quan theo chức năng, nhiệm vụ chủ trì hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc và tổ chức sơ kết, tổng kết trên phạm vi toàn quốc. Tại địa phương, Sở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm triển khai, giám sát các cơ sở thuộc thẩm quyền quản lý, định kỳ hằng năm tổng hợp kết quả đánh giá và báo cáo Bộ Y tế khi có yêu cầu. Mọi khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện sẽ được các cơ quan, tổ chức, cá nhân phản ánh trực tiếp về Bộ Y tế (thông qua Cục Quản lý Khám, chữa bệnh) để kịp thời xem xét, tháo gỡ, bảo đảm sát với thực tiễn vận hành.