Gừng Đường Hồng và hành trình xuất khẩu sang Mỹ
Gừng Đường Hồng đã đáp ứng đủ tiêu chuẩn để xuất khẩu sang Mỹ sau khi vượt qua các đợt kiểm định nghiêm ngặt. Thành quả này là kết quả của quá trình liên kết sản xuất, tuân thủ quy trình hữu cơ và đổi mới mô hình hợp tác xã tại Tuyên Quang.
Từ nương gừng đến thị trường Mỹ
Theo Báo Tuyên Quang, câu chuyện của gia đình anh Phan Văn Quang tại thôn Thâm Quảng, xã Đường Hồng (tỉnh Tuyên Quang) là một ví dụ điển hình. Đầu năm 2025, anh Quang đưa 1ha gừng vào trồng thử nghiệm. Nhờ tuân thủ đúng hướng dẫn của kỹ sư, sau 10 tháng, nương gừng thu về 18 tấn củ.
Toàn bộ sản lượng được HTX Sơn Ý thu mua tận gốc với giá 10.000 đồng/kg. Trừ chi phí giống, phân bón, gia đình anh Quang thu về 120 triệu đồng tiền lãi.
Tuy nhiên, tham vọng của HTX Sơn Ý không dừng lại ở thị trường trong nước mà theo như bà Nguyễn Thị Hồng Liễu, Giám đốc HTX: “Sau khi vượt qua các đợt kiểm định nghiêm ngặt, sản phẩm gừng Đường Hồng đã đáp ứng đủ tiêu chuẩn để xuất khẩu sang nước Mỹ”.
Để giữ vững “tấm vé” này, năm 2026, HTX mở rộng diện tích liên kết lên 50ha, bắt buộc bà con tuân thủ quy trình canh tác hữu cơ 100%. Dù chi phí đầu tư ban đầu cao hơn, nhưng đổi lại, mỗi hecta gừng đạt chuẩn có thể mang về doanh thu từ 350 - 400 triệu đồng.
Liên kết hợp tác xã mở đường cho nông sản vươn xa
Nhu cầu thị trường, cộng với sự năng động của những nông dân làm giám đốc đã từng bước hình thành những hợp tác xã kiểu mới: vừa cung cấp đầu vào, vừa chế biến, liên kết, tìm kiếm đầu ra cho người nông dân.
Không còn hoạt động theo kiểu hình thức hay mang nặng tính hành chính như trước, HTX kiểu mới chọn cách đồng hành trực tiếp cùng xã viên: lo nguồn vật tư đầu vào chuẩn, tập huấn kỹ thuật, giám sát quy trình VietGAP, OCOP và quan trọng nhất là giải quyết khâu tiêu thụ.
Nhìn nhận về sự thay đổi này, ông Cao Hùng Dũng, Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Tuyên Quang cho rằng: “Cái được lớn nhất của kinh tế tập thể lúc này không nằm ở số lượng mô hình, mà là sự thay đổi trong nhận thức của người dân. Bà con đã biết tính toán chi phí, tuân thủ quy trình và hiểu rằng muốn đi xa thì phải đi cùng nhau”.
Đến nay, toàn tỉnh Tuyên Quang có 1.649 HTX với tổng vốn đăng ký trên 4.640 tỷ đồng. Trong đó, HTX tham gia liên kết sản xuất - tiêu thụ trên địa bàn toàn tỉnh hiện có khoảng 200 - 250 HTX nông nghiệp, chiếm hơn 50% tổng số HTX nông nghiệp thực hiện các hình thức hợp tác, liên kết sản xuất gắn với bao tiêu sản phẩm cho thành viên và bà con nông dân.
Đáng chú ý, khu vực HTX đã khẳng định vai trò tiên phong trong phát triển sản phẩm đặc trưng địa phương. Có gần 220 HTX tham gia chương trình OCOP trong tổng 334 chủ thể, chiếm gần 65% tổng số chủ thể; với 294 sản phẩm đạt từ 3 sao trở lên. Bên cạnh đó, 57 HTX đã áp dụng tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ; 135 HTX đăng ký bảo hộ nhãn hiệu với 146 sản phẩm, minh chứng cho xu hướng sản xuất chuyên nghiệp, bài bản và hướng tới thị trường.
Xây dựng chuỗi giá trị nông nghiệp chưa bao giờ là con đường dễ dàng, nhất là khi thị trường ngày càng khắt khe. Nhưng từ những kết quả thực tế tại Tuyên Quang, cho thấy khi người nông dân chủ động thay đổi, cùng HTX và chính quyền kết thành một khối liên kết chặt chẽ, nông sản địa phương hoàn toàn có thể tự tin khẳng định vị thế và vươn xa.
