Quy trình chăm sóc giống gà quý phục vụ thị trường Tết

Tại xã Hoàn Long, tỉnh Hưng Yên – nơi lưu giữ giống gà Đông Tảo quý hiếm – các hộ chăn nuôi đang bước vào giai đoạn cao điểm chuẩn bị nguồn hàng phục vụ thị trường Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026. Xã Hoàn Long hiện được thành lập trên cơ sở hợp nhất và sắp xếp lại các đơn vị hành chính, trong đó nòng cốt là xã Đông Tảo thuộc huyện Khoái Châu trước đây. Dù tên gọi địa danh có sự thay đổi, song thương hiệu gà Đông Tảo vẫn được giữ vững trong nhận thức của người tiêu dùng.

Toàn xã Hoàng Long hiện có hơn 2.000 hộ chăn nuôi với tổng đàn gần 19 vạn con. Gà Đông Tảo nổi tiếng là giống gà tiến vua, đặc trưng bởi đôi chân rất lớn, các ngón mập, vảy thịt dày và có màu đỏ au. Đây là đặc điểm hiếm gặp ở các giống gà khác, đồng thời đòi hỏi kỹ thuật nuôi vô cùng khắt khe để đạt chuẩn. Anh Nguyễn Văn Quân, ở thôn Đông Kim, cho biết ngay từ khâu chọn giống đã phải đặc biệt kỹ lưỡng. Gà đạt chuẩn cần có thân hình cân đối, chân to đỏ, vảy xếp đều và không dị tật; những con không đáp ứng yêu cầu sẽ được chuyển sang nuôi theo hướng gà thương phẩm lấy thịt.

Trong điều kiện mùa đông giá rét, việc chăm sóc đàn gà càng trở nên khó khăn do giống gà này dễ mắc các bệnh về đường hô hấp và tiêu hóa. Anh Nguyễn Văn Luân, chủ trang trại Luân Nga chia sẻ, gà Đông Tảo rất khó nuôi, dễ bị hen hoặc phong hàn. Để đảm bảo gà phát triển đúng dáng và giữ được các đặc trưng của giống, người nuôi phải thường xuyên theo dõi, tích lũy kinh nghiệm và xử lý kịp thời. Tại trang trại của mình, anh Luân cung cấp khoảng 350 con gà loại đẹp phục vụ nhu cầu biếu, tặng.

Những con gà đông tảo được nuôi từ 10 tháng tuổi trở lên, áp dụng hình thức thả vườn nhằm bảo đảm chất lượng thịt săn chắc. Hiện khoảng một nửa số gà đẹp trong đàn của anh Luân đã được khách hàng đặt mua từ trước, buộc anh phải tách riêng sang một khu vườn khác để tiện chăm sóc và theo dõi sát sao. Giá gà Đông Tảo phụ thuộc lớn vào kích thước chân và hình dáng tổng thể. Gà thương phẩm nuôi khoảng 6 tháng tuổi có giá từ 150.000 đến 180.000 đồng mỗi kg.

Trong khi đó, gà đẹp nuôi trên 10 tháng có giá dao động từ 300.000 đến 500.000 đồng mỗi kg. Anh Luân giới thiệu một con gà trống nặng khoảng 6 kg, sở hữu cặp chân đỏ au, to dài với các vảy thịt nổi rõ, được bán với giá 3 triệu đồng. Những “siêu phẩm” đáp ứng đầy đủ các tiêu chí về mào đẹp, lông mượt có thể đạt mức giá lên tới cả chục triệu đồng mỗi con. Đáng chú ý, tri thức dân gian trong nghề nuôi gà Đông Tảo cũng đóng vai trò then chốt khi ngày 10/6/2025, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã chính thức đưa nghề này vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Giải pháp kỹ thuật nâng cao giá trị đặc sản tiến vua

Để giải quyết những thách thức trong việc nuôi dưỡng giống gà “khó tính” này, anh Chu Văn Nam (51 tuổi), chủ trại gà Hoa Nam tại xã Mễ Sở, đã áp dụng nhiều biện pháp kỹ thuật hiện đại. Với quy mô khoảng 7.000 con, anh Nam sử dụng phương pháp thụ tinh nhân tạo nhằm duy trì các đặc điểm quý, đặc biệt là ổn định cặp chân to cho đàn gà. Anh đầu tư cả kính hiển vi để kiểm tra chất lượng tinh gà trống trước khi phối giống, qua đó nâng cao tỷ lệ ấp nở. Công tác chăm sóc gà con mới nở cũng được kiểm soát nghiêm ngặt trong môi trường đèn sưởi.

Bên cạnh kỹ thuật nhân giống, anh Nam còn áp dụng mô hình chăn nuôi an toàn sinh học theo hướng hữu cơ. Theo đó, anh tự phối trộn cám vi sinh từ nguyên liệu tự nhiên và tuyệt đối không sử dụng cám công nghiệp. Để xử lý chất thải và giữ chuồng trại sạch sẽ, anh sử dụng đệm lót sinh học kết hợp với các loại thảo dược như tinh dầu quế, bạc hà nhằm hỗ trợ sức khỏe cho đàn gà trong điều kiện thời tiết lạnh giá của mùa đông miền Bắc. Chế độ chăm sóc đặc biệt còn thể hiện ở việc duy trì nhiệt độ chuồng trại ổn định trong khoảng từ 20 đến 35 độ C.

Tương tự, anh Giang Minh Được ở thôn Dũng Tiến hiện nuôi hơn 2.000 con gà cũng áp dụng quy trình chăm sóc hết sức kỳ công. Với những con gà quý dùng làm quà biếu, anh Được còn rửa chân gà bằng nước ấm pha muối để giữ màu đỏ đẹp, đồng thời giúp da chân săn chắc. Song song với đó là việc phun khử trùng, tiêu độc định kỳ và rắc vôi bột xung quanh khu vực chăn nuôi nhằm hạn chế tối đa mầm bệnh. Các hộ dân đều thực hiện nghiêm việc ghi chép nhật ký chăn nuôi và tiêm phòng đầy đủ cho đàn gà.

Không chỉ dừng lại ở việc bán gà sống, nhiều hộ dân và hợp tác xã tại địa phương còn đẩy mạnh chế biến sâu nhằm đa dạng hóa sản phẩm. Các mặt hàng như giò lụa gà, gà ủ muối hay kê gà được đóng gói, gắn tem truy xuất nguồn gốc rõ ràng, góp phần giúp sản phẩm tiêu thụ ổn định quanh năm. Ông Lê Quang Thắng, Giám đốc Hợp tác xã Chăn nuôi và kinh doanh gà Đông Tảo, cho biết đơn vị dự kiến cung ứng khoảng 1.000 con gà biếu tuyển chọn và 7.000 con gà thương phẩm cho dịp Tết Bính Ngọ 2026. Toàn xã Hoàn Long ước tính sẽ cung cấp ra thị trường khoảng 5.000 con gà biếu và trên 2 vạn con gà thịt.

Cùng với đó, việc ứng dụng công nghệ số như livestream trên Facebook, Zalo đã giúp người nông dân kết nối trực tiếp với khách hàng trên khắp cả nước. Theo ông Vũ Minh Cháng, Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Hoàn Long, địa phương đang tích cực quảng bá sản phẩm, đồng thời hướng dẫn người dân duy trì nghiêm ngặt quy trình an toàn sinh học nhằm khẳng định vị thế của giống gà tiến vua. Sự kết hợp hài hòa giữa tri thức dân gian và khoa học kỹ thuật đã giúp gà Đông Tảo không chỉ là một sản phẩm nông nghiệp, mà còn trở thành thương hiệu văn hóa đặc sắc, mang lại giá trị kinh tế bền vững.