Nâng tầm giá trị nông sản nhờ quy trình sản xuất chuẩn hóa

Hiện nay, toàn tỉnh Thái Nguyên sở hữu 10 sản phẩm OCOP 5 sao cấp quốc gia, đánh dấu bước phát triển nổi bật trong việc nâng cao chất lượng và giá trị nông sản. Nổi bật trong số đó là các sản phẩm chế biến từ củ nghệ của Công ty CP Công nghệ Dược liệu Bắc Hà như Limited Nano Curcumin, Nano Curcumin và mật ong Nano Curcumin. Bên cạnh đó, nhóm sản phẩm miến Việt Cường cùng miến dong Tài Hoan đã khẳng định vị thế vững chắc trên thị trường trong nước lẫn quốc tế. Những sản phẩm đạt chuẩn cao nhất này không chỉ chứng minh chất lượng vượt trội mà còn mở ra nhiều cơ hội phát triển kinh tế nông thôn theo hướng bền vững và chuyên nghiệp hơn.

Cây chè từ lâu đã trở thành biểu tượng của nông nghiệp Thái Nguyên, với hương vị đặc trưng được kết tinh từ điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng riêng biệt cùng kỹ thuật chế biến truyền thống. Tuy nhiên, để vươn tới chuẩn 5 sao quốc gia, sản phẩm không chỉ cần chất lượng tốt mà còn phải đáp ứng các tiêu chí khắt khe về tính minh bạch và khả năng truy xuất nguồn gốc. Việc đạt chứng nhận cao nhất giúp nông sản không còn dừng ở quy mô tiêu thụ truyền thống, mà có điều kiện tham gia sâu vào các kênh phân phối hiện đại và mở rộng ra thị trường xuất khẩu. Thực tế cho thấy, khi đạt chuẩn 5 sao, mức giá bán thường tăng khoảng 20%, tạo bước chuyển lớn về vị thế thị trường cho sản phẩm.

Gắn bó hơn một thập kỷ với nông sản địa phương, anh Tống Văn Viện, Giám đốc Hợp tác xã nông sản Phú Lương, đã sớm nhận ra rằng muốn phát triển bền vững, sản phẩm phải được nâng tầm đồng bộ. Ngay từ những ngày đầu thành lập, hợp tác xã đã lựa chọn hướng đi sản xuất hữu cơ và xây dựng mô hình tuần hoàn khép kín để bảo vệ môi trường. Các phụ phẩm từ nông nghiệp và chăn nuôi được tận dụng để ủ men vi sinh trong 6 tháng, tạo nguồn phân bón giàu dinh dưỡng thay thế hoàn toàn phân hóa học. Toàn bộ quy trình sản xuất được số hóa và quản lý bằng nhật ký điện tử FaceFarm, giúp kiểm soát chặt chẽ từng công đoạn.

Chia sẻ về định hướng này, anh Tống Văn Viện cho biết, mục tiêu ngay từ đầu của đơn vị là phát triển nông nghiệp theo hướng bền vững, minh bạch và mang lại giá trị cao cho cộng đồng. Quá trình xây dựng thương hiệu luôn gắn liền với canh tác hữu cơ và chuyển giao kỹ thuật cho các hộ liên kết, tạo nền tảng vững chắc để sản phẩm tiếp cận thị trường lớn. Nhờ cách làm bài bản này, sản phẩm trà tôm nõn Hương Quê của đơn vị đã chính thức được công nhận đạt chuẩn OCOP 5 sao vào cuối năm 2025. Từ diện tích thí điểm ban đầu, hợp tác xã đã mở rộng vùng nguyên liệu lên hơn 16 ha, đồng thời tạo việc làm ổn định cho nhiều người dân địa phương.

Riêng về trải nghiệm thực tế của người dân, chị Tống Thị Trang, thành viên Hợp tác xã nông sản Phú Lương, chia sẻ rằng trước đây bà con chủ yếu bán chè nguyên liệu với giá bấp bênh. Khi tham gia vào mô hình hợp tác xã, người dân được hỗ trợ kỹ thuật và bao tiêu sản phẩm, nhờ đó đầu ra ổn định hơn và giá trị kinh tế cũng được nâng lên rõ rệt. Theo chị Trang, việc sản phẩm đạt chứng nhận OCOP 5 sao đã giúp tăng mức độ tin cậy của người tiêu dùng và thúc đẩy sức tiêu thụ mạnh mẽ trên thị trường. Đây chính là minh chứng cho việc chuyển đổi tư duy sản xuất từ thô sang tinh, mang lại lợi ích trực tiếp cho nông dân Thái Nguyên.

Chiến lược đột phá đưa thương hiệu nông sản vươn tầm cao mới

Để hiện thực hóa mục tiêu nâng tầm hệ thống OCOP, Thái Nguyên đang triển khai cách tiếp cận theo chuỗi giá trị, đồng thời chú trọng gia tăng hàm lượng chế biến sâu cho nông sản. Việc thu hút đầu tư vào công nghệ chế biến hiện đại không chỉ giúp nâng cao giá trị gia tăng mà còn giảm đáng kể sự phụ thuộc vào việc xuất bán nguyên liệu thô. Đây được coi là khâu then chốt để giải quyết điểm nghẽn lâu nay của ngành nông nghiệp địa phương, đồng thời tạo ra sự bứt phá về lợi nhuận. Bên cạnh đó, việc phát triển tiểu thủ công nghiệp gắn với bảo tồn nghề truyền thống tiếp tục được quan tâm nhằm giữ gìn bản sắc văn hóa vùng miền.

Tại xã Côn Minh, sản phẩm miến dong của Hợp tác xã Tài Hoan là minh chứng tiêu biểu cho sự thành công khi được công nhận đạt chuẩn 5 sao từ năm 2021 nhờ đổi mới công nghệ. Đơn vị đã chuẩn hóa quy trình sản xuất và kiểm soát chặt chẽ từng khâu nhằm đảm bảo tiêu chuẩn an toàn thực phẩm, nhưng vẫn giữ trọn hương vị đặc trưng. Danh hiệu cao quý này không chỉ khẳng định uy tín thương hiệu mà còn trở thành tấm hộ chiếu quan trọng giúp sản phẩm miến dong vươn ra thị trường quốc tế. Việc đầu tư bài bản về máy móc và trang thiết bị đã giúp hợp tác xã nâng cao năng lực sản xuất và cải tiến quy trình toàn diện.

Bà Nguyễn Thị Hoan, Giám đốc Hợp tác xã Tài Hoan, cho biết việc được hỗ trợ máy móc và chuyển giao kỹ thuật hiện đại đã giúp đơn vị nâng cao năng lực sản xuất và cải tiến quy trình. Khi chất lượng được khẳng định, thị trường tiêu thụ ngày càng mở rộng, sản lượng tăng cao, từ đó thúc đẩy liên kết chặt chẽ với người dân trong vùng nguyên liệu. Theo bà Hoan, điều này không chỉ giúp duy trì vùng nguyên liệu truyền thống bền vững mà còn đảm bảo sinh kế lâu dài cho các hộ nông dân liên kết. Những thành công này cho thấy sự đồng hành của chính quyền đã tạo ra bệ phóng vững chắc cho các hợp tác xã nông nghiệp địa phương.

Theo ông Nguyễn Mỹ Hải, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, Thái Nguyên hiện nằm trong nhóm 3 tỉnh dẫn đầu cả nước về số lượng sản phẩm OCOP 5 sao cấp quốc gia. Đây là lợi thế quan trọng để ngành nông nghiệp mở rộng quy mô sản xuất, tạo vòng quay thúc đẩy kinh tế phát triển mạnh mẽ khi giá trị sản phẩm tăng lên. Ông Hải nhấn mạnh rằng, việc giá trị và sản lượng tiêu thụ cùng tăng trưởng sẽ là động lực mạnh mẽ để địa phương tiếp tục đầu tư sâu vào các sản phẩm đặc hữu thế mạnh. Tỉnh đang nỗ lực tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất để các chủ thể phát huy tối đa tiềm năng và lợi thế cạnh tranh của mình.

Thái Nguyên đặt mục tiêu chiến lược đến năm 2030 có tổng cộng 675 sản phẩm OCOP từ 3 sao trở lên, trong đó phấn đấu có ít nhất 15 sản phẩm đạt hạng 5 sao quốc gia. Nhóm sản phẩm trà tiếp tục được xác định là trọng tâm, gắn với các nghị quyết của Đảng bộ tỉnh về phát triển ngành chè giai đoạn 2025-2030, nhằm có thêm sản phẩm đạt chuẩn cao nhất. Đồng thời, tỉnh cũng hướng tới việc công nhận thêm ít nhất 15 làng nghề mới, trong đó có những làng nghề gắn với phát triển du lịch trải nghiệm nông thôn. Việc tích hợp OCOP với du lịch không chỉ giúp sản phẩm tiếp cận trực tiếp du khách mà còn kéo dài chuỗi giá trị đa dạng.

Trong toàn bộ tiến trình phát triển này, chuyển đổi số được xác định là trục xương sống, giúp kết nối từ khâu sản xuất, truy xuất nguồn gốc đến quảng bá tiêu thụ sản phẩm. Đây là điều kiện then chốt để sản phẩm OCOP đáp ứng yêu cầu minh bạch và chuyên nghiệp trong bối cảnh thị trường hiện đại ngày càng đòi hỏi khắt khe. Với định hướng rõ ràng và sự đồng hành của cả hệ thống chính trị cùng người dân, nông sản Thái Nguyên đang từng bước khẳng định vị thế vững chắc trên bản đồ nông sản. Những giá trị truyền thống được gìn giữ và lan tỏa thông qua những sản phẩm chất lượng chính là chìa khóa để kinh tế nông thôn Thái Nguyên bứt phá mạnh mẽ.