Đổi SIM sang thiết bị mới phải xác thực khuôn mặt

Khoa học và Công nghệ 05/04/2026 08:36

Từ ngày 15/4 tới đây, toàn bộ thuê bao di động phát triển mới sẽ phải thực hiện xác thực sinh trắc học khuôn mặt. Đặc biệt, bắt đầu từ ngày 15/6, việc chuyển SIM sang một thiết bị điện thoại khác cũng bắt buộc người dùng phải trải qua bước đối chiếu dữ liệu này. Đây là động thái quyết liệt được quy định tại Thông tư 08/2026 do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành, nhằm làm sạch thị trường viễn thông, nâng cao tính minh bạch và bảo vệ an toàn cho người tiêu dùng trước các rủi ro lừa đảo công nghệ cao.

Lộ trình tạm dừng dịch vụ nếu không xác thực khi đổi thiết bị

Quy định mới nhấn mạnh vào việc kiểm soát chặt chẽ quá trình thay đổi thiết bị sử dụng của số thuê bao. Từ ngày 15/6, trong thời gian tối đa 2 giờ kể từ khi hệ thống phát hiện SIM được lắp vào một thiết bị di động mới so với thiết bị đã gắn với số thuê bao trước đó, các nhà mạng có nghĩa vụ phải tạm dừng cung cấp dịch vụ viễn thông chiều đi (bao gồm gọi điện và gửi tin nhắn SMS).

Đồng thời, doanh nghiệp viễn thông sẽ gửi thông báo yêu cầu người dùng tiến hành xác thực lại sinh trắc học ảnh khuôn mặt. Nếu chưa hoàn tất thủ tục này, người dùng sẽ phải đối mặt với lộ trình xử lý nghiêm ngặt theo từng giai đoạn:

Trong vòng 30 ngày: Thuê bao bị tạm dừng dịch vụ một chiều. Đây là khoảng thời gian để người dùng chủ động hoàn thành việc xác thực.

Sau 30 ngày: Nếu vẫn không thực hiện đối chiếu khuôn mặt, nhà mạng có nghĩa vụ tạm dừng cung cấp dịch vụ viễn thông cả hai chiều.

1_1775306100.webp
Sau 30 ngày, nếu vẫn không thực hiện đối chiếu khuôn mặt, nhà mạng có nghĩa vụ tạm dừng cung cấp dịch vụ viễn thông cả hai chiều.

Sau 5 ngày tiếp theo: Nếu cá nhân hoặc tổ chức vẫn không tuân thủ, hợp đồng cung cấp dịch vụ viễn thông sẽ bị thanh lý và chấm dứt hoàn toàn.

Đơn giản hóa thủ tục bằng ứng dụng số và tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe

Để tạo sự thuận tiện tối đa và phù hợp với xu hướng chuyển đổi số, yêu cầu xác thực mới không bắt buộc khách hàng phải di chuyển đến các điểm giao dịch trực tiếp như trước đây. Người dùng hoàn toàn có thể chủ động thực hiện trực tuyến thông qua ứng dụng định danh điện tử quốc gia (VNeID) hoặc các ứng dụng chăm sóc khách hàng của từng nhà mạng. Quá trình này yêu cầu xác thực đầy đủ 4 trường thông tin cốt lõi: số định danh cá nhân, họ tên, ngày sinh và ảnh chụp khuôn mặt.

Về mặt kỹ thuật, việc xác thực có thể được đối chiếu qua hai nguồn dữ liệu:

Cơ sở dữ liệu quốc gia: So sánh ảnh chụp trực tiếp với dữ liệu về dân cư, căn cước, xuất nhập cảnh hoặc dữ liệu lưu trên thẻ căn cước đã được cơ quan Công an xác thực.

Cơ sở dữ liệu của nhà mạng: Đối chiếu với thông tin sinh trắc học đã được lưu giữ hợp pháp trước đó của doanh nghiệp (nhà mạng phải chịu trách nhiệm hoàn toàn về tính chính xác).

Để đảm bảo tính bảo mật tuyệt đối, hệ thống xác thực phải đạt tiêu chuẩn FIDO của Việt Nam hoặc quốc tế. Cụ thể, tỷ lệ từ chối sai phải dưới 5% và tỷ lệ chấp nhận sai phải dưới 0,01%. Hơn thế nữa, công nghệ phòng chống gian lận được yêu cầu phải có khả năng phát hiện các nỗ lực tấn công giả mạo tinh vi như sử dụng ảnh tĩnh, video phát lại hay thậm chí là mặt nạ 3D.

Siết chặt trách nhiệm quản lý, tạo màng lọc bảo vệ người tiêu dùng

Việc bổ sung yếu tố sinh trắc học vào quản lý thuê bao được đánh giá là một giải pháp kỹ thuật mang tính then chốt, tương tự như cách các ngân hàng thương mại đang áp dụng để bảo vệ tài khoản tài chính. Quy định này đảm bảo mỗi số điện thoại được gắn liền một cách chính xác với một cá nhân cụ thể. Nhờ đó, người dùng sẽ được bảo vệ tốt hơn trong trường hợp không may bị mất hoặc thất lạc SIM nhưng chưa kịp khóa chiều gọi, tránh việc bị kẻ xấu đánh cắp định danh để thực hiện các hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản.

Về phía doanh nghiệp, Thông tư 08/2026 đặt ra trách nhiệm nặng nề hơn cho các nhà mạng. Các đơn vị này chỉ được phép cung cấp dịch vụ cho thuê bao đã hoàn tất đối chiếu thông tin, đồng thời phải đảm bảo tuân thủ các quy chuẩn khắt khe về bảo mật dữ liệu cá nhân của khách hàng. Sự phối hợp chặt chẽ này không chỉ xóa bỏ triệt để "kẽ hở" của tình trạng mua bán SIM kích hoạt sẵn vốn tồn tại nhiều năm qua, mà còn góp phần xây dựng một môi trường kinh doanh viễn thông bền vững, minh bạch và an toàn.

Mạnh Quỳnh