Tập trung rà soát 3 nhóm sản phẩm có nguy cơ cao

Theo công văn do TS.Dược sĩ Chu Quốc Thịnh - Quyền Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm ký ban hành, công tác hậu kiểm năm 2026 sẽ không dàn trải mà đi sâu vào trọng tâm, trọng điểm để giảm thiểu rủi ro ngộ độc thực phẩm, đặc biệt trong các dịp cao điểm. Cơ quan chức năng sẽ "giăng lưới" kiểm soát gắt gao 3 nhóm sản phẩm chính:

Nhóm tự công bố: Bao gồm thực phẩm bổ sung vi chất, vitamin, khoáng chất, axit amin, enzym, probiotic... Lực lượng chức năng sẽ rà soát chặt chẽ hồ sơ tại cơ quan tiếp nhận, kiên quyết xử lý các hành vi lách luật như không tự công bố, công bố sai quy định, tự công bố các sản phẩm vốn thuộc diện phải đăng ký, hoặc sử dụng phiếu kiểm nghiệm không hợp lệ.

Nhóm đăng ký bản công bố: Gồm thực phẩm dinh dưỡng y học, sản phẩm cho chế độ ăn đặc biệt, sữa cho trẻ dưới 36 tháng tuổi và hàng nhập khẩu miễn hoặc giảm kiểm tra. Việc kiểm tra hồ sơ sẽ được gắn liền với hoạt động giám sát điều kiện thực tế tại cơ sở sản xuất, chế biến. Các khu vực có nguy cơ cao gây ngộ độc tập thể như bếp ăn trường học, khu công nghiệp sẽ bị kiểm tra gắt gao.

Nhóm thực phẩm bảo vệ sức khỏe: Đây là nhóm ưu tiên hàng đầu trong việc lấy mẫu kiểm nghiệm. Cơ quan chức năng sẽ truy quét trực tiếp tại các doanh nghiệp đã đăng ký công bố sản phẩm, tập trung xét nghiệm các chỉ tiêu an toàn và chất cấm. Những mặt hàng được quảng cáo hỗ trợ các bệnh lý như huyết áp, đường huyết, xương khớp, mỡ máu, sinh lý nam và giảm cân sẽ bị đưa vào tầm ngắm đặc biệt.

Lật tẩy thủ đoạn hàng giả và dẹp loạn quảng cáo trên mạng

Thực tế thị trường cho thấy, các mặt hàng bảo vệ sức khỏe có biên lợi nhuận rất cao, trong khi người tiêu dùng lại khó có khả năng tự kiểm chứng chất lượng. Điểm yếu này đã tạo kẽ hở cho hàng loạt doanh nghiệp bất lương sẵn sàng giở trò gian lận, sản xuất hàng giả mạo thương hiệu để trục lợi.

Điển hình và gây chấn động nhất thời gian qua là vụ án Nguyễn Trung Kiên - Chủ tịch HĐQT Công ty Z-Holding cùng đồng phạm. Từ năm 2020 đến 2023, nhóm đối tượng này đã nhập nguyên liệu trôi nổi, thuê gia công đóng gói nhái thương hiệu và tung ra thị trường lượng lớn sữa giả. Bằng thủ đoạn quảng cáo thổi phồng công dụng "điều trị tiểu đường, ngăn ngừa đột quỵ", đường dây này đã lừa đảo hàng vạn người tiêu dùng, thu lợi bất chính lên tới 2.436 tỷ đồng.

Để ngăn chặn những chiêu trò lừa đảo tương tự, Bộ Y tế yêu cầu các địa phương phạt nghiêm các hành vi quảng cáo sai sự thật. Môi trường mạng xã hội, các nền tảng trực tuyến và YouTube – nơi vốn được xem là điểm đến của các quảng cáo thổi phồng – sẽ bị giám sát chặt chẽ. Danh tính các cơ sở, thương hiệu vi phạm sẽ bị bêu tên công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng.

Bịt lỗ hổng pháp lý, bảo vệ uy tín thương hiệu

Nhằm triệt tiêu vấn nạn từ gốc, Chính phủ và các cơ quan chức năng đã có những bước đi quyết liệt trong việc siết chặt khâu tiền kiểm thông qua các quy định mới hướng dẫn Luật An toàn thực phẩm.

Quy định hiện nay yêu cầu chính cơ sở sản xuất phải trực tiếp đứng tên công bố sản phẩm, chấm dứt tình trạng mượn danh các doanh nghiệp thương mại đại diện như trước đây. Đồng thời, phiếu kiểm nghiệm bắt buộc phải thể hiện minh bạch cả chỉ tiêu an toàn lẫn chất lượng. Động thái này nhằm bít kín lỗ hổng "công bố một đằng, chất lượng một nẻo", ràng buộc trách nhiệm pháp lý rõ ràng và tránh tình trạng đùn đẩy trách nhiệm khi xảy ra sự cố.

Công tác phân công, phân cấp trách nhiệm từ cấp Sở, ban, ngành xuống đến tận cấp xã cũng được rạch ròi nhằm nâng cao hiệu quả hậu kiểm. Sự phối hợp liên ngành trong việc phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại và xâm phạm sở hữu trí tuệ sẽ tạo ra một màng lọc vững chắc, giúp bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng, đồng thời củng cố uy tín và vị thế cho các thương hiệu, sản phẩm chân chính trên thị trường.