Trong một động thái bị cho là “mở rộng quá mức” khái niệm an ninh, Ủy ban châu Âu (EC) đã khuyến nghị các quốc gia thành viên Liên minh châu Âu (EU) loại bỏ thiết bị của hai “gã khổng lồ công nghệ” Trung Quốc là Huawei và ZTE khỏi hạ tầng kết nối của các nhà khai thác viễn thông trong nước.

Trước đó, phía Trung Quốc đã tuyên bố sẽ có biện pháp nếu các doanh nghiệp nước này bị đối xử phân biệt. Các nhà phân tích đến từ nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới nhận định động thái của EU không chỉ làm tăng chi phí cho các nước thành viên mà còn làm suy yếu hợp tác Trung Quốc – EU.

Những phát biểu mới nhất từ phía EC được đưa ra sau khi Bộ Thương mại Trung Quốc ngày 24/4 chính thức gửi ý kiến tới Ủy ban châu Âu về Đạo luật Thúc đẩy Công nghiệp của EU, bày tỏ lập trường chính thức và những quan ngại sâu sắc rằng các biện pháp này tạo ra rào cản đầu tư nghiêm trọng và mang tính phân biệt thể chế.

Đáng chú ý, ngày 14/4, một nguồn tin Trung Quốc am hiểu vấn đề nói với tờ Thời báo Hoàn cầu (Global Times) rằng EU không nên đánh giá thấp quyết tâm của Trung Quốc trong việc đưa ra các biện pháp đáp trả nhanh chóng và cứng rắn nếu Brussels tiếp tục leo thang các biện pháp bảo hộ nhằm vào Trung Quốc, bao gồm Quy định Trợ cấp Nước ngoài (FSR) và các đề xuất sửa đổi Đạo luật An ninh mạng.

Nguồn tin nhấn mạnh Trung Quốc có đầy đủ công cụ chính sách và sẵn sàng triển khai khi cần thiết để đáp trả các biện pháp bảo hộ của EU, đồng thời cảnh báo bất kỳ sự leo thang căng thẳng thương mại nào cuối cùng cũng sẽ gây ra chi phí kinh tế đáng kể cho các quốc gia thành viên và doanh nghiệp châu Âu.

Video Liên minh châu Âu (EU) cân nhắc cấm thiết bị của Huawei và ZTE trong mạng di động của các quốc gia thành viên - Nguồn clip: Bloomberg Technology

Ông Đinh Thuần (Ding Chun), Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu châu Âu tại Đại học Phục Đán nhận định với báo Global Times rằng nỗ lực của EU nhằm loại bỏ thiết bị của các công ty Trung Quốc dưới danh nghĩa “nhà cung cấp rủi ro cao” thực chất là một hành vi thương mại mang tính phân biệt đối xử.

Ông Đinh cũng chỉ ra rằng dù EC cố gắng tăng cường và thể chế hóa các hạn chế đối với sản phẩm viễn thông Trung Quốc, những động thái này sẽ làm gia tăng chi phí. Đồng thời, sự khác biệt về năng lực tài chính và trình độ công nghệ giữa các nước thành viên khiến việc triển khai đồng bộ các chính sách này trên toàn khối EU gặp nhiều khó khăn.

Ông Hướng Lập Cương (Xiang Ligang), Tổng Thư ký Liên minh Công nghệ Công nghiệp Ứng dụng Tiêu dùng Thông tin Hiện đại Trung Quan Thôn cho biết hiện châu Âu có số lượng trạm gốc 5G tương đối ít so với Trung Quốc. Việc cấm các thiết bị Trung Quốc vốn có chi phí hợp lý và công nghệ tiên tiến sẽ làm chậm quá trình phát triển viễn thông di động của châu Âu, đồng thời kéo giảm hiệu quả xã hội và tăng trưởng kinh tế.

Ông Hướng cho rằng động thái của Liên minh châu Âu không chỉ làm xấu đi môi trường kinh doanh trong khối này mà còn ảnh hưởng tiêu cực tới sự hợp tác kinh tế - thương mại bình thường giữa Trung Quốc và EU.

Gần đây, EU ngày càng mở rộng khái niệm “an ninh” để hạn chế các sản phẩm và công nghệ Trung Quốc trong khối. Theo một báo cáo ngày 4/5 của tờ Financial Times, EU đã cấm tài trợ công cho các bộ biến tần (inverter) sản xuất tại Trung Quốc do “lo ngại an ninh”, với lý do có thể dẫn tới nguy cơ tắt từ xa các mạng lưới điện của các quốc gia thành viên, gây mất điện trên diện rộng.

Về động thái này, Phòng Thương mại Trung Quốc tại EU cho biết các biện pháp như vậy phát đi tín hiệu chính sách có thể gây ra những tác động tiêu cực rõ rệt tới kỳ vọng tiếp cận thị trường, quyết định đầu tư của doanh nghiệp và niềm tin vào sự hợp tác công nghiệp.

Phòng Thương mại này cũng cho rằng việc chính trị hóa và “an ninh hóa quá mức” thương mại và công nghệ có nguy cơ tạo ra những căng thẳng không cần thiết, không phục vụ lợi ích lâu dài. Việc loại trừ các doanh nghiệp Trung Quốc sẽ làm suy yếu sự cạnh tranh, cản trở quá trình chuyển đổi xanh của châu Âu và làm tăng chi phí điện cho hộ gia đình cũng như doanh nghiệp, qua đó làm suy giảm phúc lợi chung của người tiêu dùng.

“Về dài hạn, các công ty Trung Quốc với thế mạnh về công nghệ, chất lượng, chi phí và dịch vụ vẫn duy trì tính cạnh tranh trên thị trường toàn cầu, trong khi EU cuối cùng sẽ cảm nhận những bất lợi do thiếu các lựa chọn thay thế khả thi”, ông Hướng nhận định.