Cảnh báo gia tăng rủi ro phòng vệ thương mại với hàng xuất khẩu Việt Nam
Trong bối cảnh các thị trường lớn như Hoa Kỳ, Liên minh châu Âu, Canada và Úc gia tăng áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại, nhiều mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam như gỗ, thép và sản phẩm công nghiệp chế tạo đang đối mặt nguy cơ bị điều tra do tăng trưởng nhanh và chiếm thị phần lớn.
Nhiều ngành xuất khẩu tăng trưởng mạnh nhưng đối mặt nguy cơ bị điều tra
Trong bối cảnh thương mại toàn cầu diễn biến phức tạp, các thị trường lớn như Hoa Kỳ, Liên minh châu Âu, Canada, Úc và Ấn Độ đang gia tăng áp dụng các biện pháp phòng vệ thương mại nhằm bảo vệ sản xuất trong nước.
Nhiều mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam như gỗ, thép, kim loại, vật liệu xây dựng và sản phẩm công nghiệp chế tạo đang nằm trong “danh sách cảnh báo” do có tốc độ tăng trưởng cao và chiếm thị phần lớn.
Ngành gỗ ghi nhận mức tăng mạnh tại Hoa Kỳ, trong đó sản phẩm sofa khung gỗ đạt khoảng 3,4 tỷ USD năm 2025, chiếm hơn 50% thị phần nhập khẩu. Tại Canada, ghế bọc đệm dù đã chịu thuế vẫn tăng hơn 44%, làm gia tăng nguy cơ bị rà soát và mở rộng điều tra.
Tương tự, nhóm thép cũng chịu áp lực lớn khi nhiều sản phẩm như thép cán nguội, thép mạ, bu lông, thép không gỉ tăng trưởng từ 20% đến hơn 100% tại EU. Tại Úc, thép hình cán nóng tăng hơn 100% và chiếm trên 26% thị phần nhập khẩu. Những con số này cho thấy khả năng bị điều tra chống bán phá giá hoặc chống trợ cấp ngày càng rõ rệt.
Ngoài ra, các sản phẩm kim loại như nhôm, dây cáp nhôm, ống đồng cũng gia tăng mạnh tại Hoa Kỳ và Canada, trong đó ống đồng chiếm hơn 30% thị phần tại Canada. Nhóm vật liệu xây dựng như kính nổi cũng tăng đột biến, đặc biệt tại Hoa Kỳ và Ấn Độ, tiềm ẩn nguy cơ bị điều tra trong thời gian ngắn.
Trong lĩnh vực công nghiệp chế tạo, các sản phẩm như lốp xe, máy giặt, xe nâng tay và thiết bị điện gió tiếp tục mở rộng thị phần tại các thị trường lớn. Lốp xe tải và xe khách xuất khẩu sang Hoa Kỳ đạt hơn 450 triệu USD, trong khi tại EU cũng vượt 330 triệu USD – đều là những mặt hàng đã có tiền lệ bị điều tra.
Doanh nghiệp cần chủ động ứng phó để giảm thiểu rủi ro
Trước xu hướng gia tăng các biện pháp phòng vệ thương mại, Cục Phòng vệ Thương mại khuyến nghị doanh nghiệp cần chủ động theo dõi chính sách thương mại tại các thị trường xuất khẩu, kiểm soát chặt chẽ nguồn gốc nguyên liệu và tránh các hành vi có thể bị coi là gian lận xuất xứ hoặc lẩn tránh thuế.
Bên cạnh đó, việc chuẩn bị hồ sơ minh bạch, sẵn sàng hợp tác với cơ quan điều tra và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu là những giải pháp quan trọng nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực.
Trong dài hạn, tăng trưởng xuất khẩu cần đi kèm với chất lượng, tính minh bạch và tuân thủ quy định thương mại quốc tế. Chỉ khi đáp ứng tốt các yêu cầu này, hàng hóa Việt Nam mới có thể đứng vững trước các “hàng rào kỹ thuật” ngày càng khắt khe trên thị trường toàn cầu.
