Khẳng định vai trò "Kiến trúc sư trưởng"

Tại Hội thảo ra mắt mạng lưới V-RHAIN,Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà khẳng định: Việc ứng dụng AI không còn là xu hướng tự phát mà đã trở thành nhiệm vụ trọng tâm trong chiến lược xây dựng nền y tế thông minh quốc gia.

Với việc Việt Nam chính thức trở thành một trong 10 quốc gia tiên phong tham gia mạng lưới toàn cầu của Tổ chức HealthAI, Bộ Y tế đã thể hiện tầm nhìn hội nhập sâu rộng. Động thái này giúp ngành y tế Việt Nam không chỉ tiếp cận các bộ công cụ quản trị chuẩn quốc tế mà còn kết nối trực tiếp với Mạng lưới Quản lý toàn cầu (GRN).

Trong mô hình vận hành của V-RHAIN, Bộ Y tế (thông qua Trung tâm Thông tin y tế Quốc gia) đóng vai trò là "Kiến trúc sư trưởng". Theo đó, Bộ sẽ chịu trách nhiệm thiết lập hành lang pháp lý, xây dựng hạ tầng dữ liệu y tế quốc gia và định hướng các tiêu chuẩn kỹ thuật. Điều này đảm bảo sự đồng bộ từ trung ương đến địa phương, tránh tình trạng "trăm hoa đua nở" nhưng thiếu kết nối như trước đây.

Bài toán 3.321 trạm y tế và giải pháp của Bộ

Lãnh đạo Bộ Y tế nhìn nhận thẳng thắn thực tế: Trong khi các bệnh viện tuyến cuối như Bạch Mai, Chợ Rẫy, K... đã áp dụng AI và robot hiệu quả, thì tuyến y tế cơ sở vẫn là "vùng trũng" về công nghệ và nhân lực chất lượng cao.

Để giải quyết sự chênh lệch này, Bộ Y tế đặt mục tiêu năm 2026 sẽ tập trung nguồn lực đưa AI về 3.321 trạm y tế xã, phường. Ông Nguyễn Trường Nam, Phó Giám đốc Trung tâm Thông tin y tế Quốc gia cho biết, Bộ sẽ ưu tiên triển khai các giải pháp AI thiết yếu, thiết thực nhất với người dân:

Tầm soát diện rộng: Ứng dụng AI để phát hiện sớm bệnh Lao và các bệnh lý tim mạch tại cộng đồng.
Hỗ trợ chuyên môn: AI đóng vai trò "trợ lý chuyên gia", giúp bác sĩ tuyến xã chẩn đoán các ca bệnh nặng như suy thận cấp, suy hô hấp, từ đó đưa ra quyết định chuyển tuyến kịp thời.

Quan điểm quản trị: Thử nghiệm táo bạo nhưng kiểm soát chặt chẽ

Là lĩnh vực tác động trực tiếp đến tính mạng con người, Bộ Y tế quán triệt quan điểm phát triển AI phải đi đôi với trách nhiệm. Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà nhấn mạnh: "Cách tiếp cận thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox) gắn với đánh giá tác động thực tiễn là định hướng quan trọng để vừa thúc đẩy đổi mới sáng tạo, vừa kiểm soát rủi ro".

Bộ Y tế yêu cầu các ứng dụng AI khi triển khai phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc: lấy con người làm trung tâm, bảo mật tuyệt đối dữ liệu sức khỏe, đảm bảo tính minh bạch và không thiên lệch.

Thông qua V-RHAIN, Bộ Y tế kỳ vọng sẽ tạo ra một cơ chế "sàng lọc" hiệu quả. Các giải pháp công nghệ sẽ được thử nghiệm, đánh giá kỹ lưỡng trong môi trường có kiểm soát trước khi được cấp phép nhân rộng. Điều này thể hiện sự thận trọng cần thiết của cơ quan quản lý nhà nước trước làn sóng công nghệ, đảm bảo an toàn tối đa cho người bệnh.

Ngay sau lễ khởi động, trong hai ngày 15 và 16/1/2026, Bộ Y tế phối hợp cùng các tổ chức quốc tế triển khai tập huấn kỹ thuật cho đội ngũ cán bộ nguồn, chuẩn bị sẵn sàng nhân lực cho lộ trình chuyển đổi số y tế đầy tham vọng trong năm nay.