Bộ Công Thương: Lấy chất lượng và sở hữu trí tuệ làm "giấy thông hành" cho vải thiều Bắc Ninh
Ngày 28/5/2026, tại Hội nghị xúc tiến tiêu thụ vải thiều và các nông sản chủ lực của tỉnh, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân đã nhấn mạnh định hướng chiến lược mang tính bước ngoặt đối với nông nghiệp Bắc Ninh. Theo đó, để đưa nông sản vươn tầm quốc tế và củng cố vững chắc thị trường nội địa, Bắc Ninh cần kiên định lấy chất lượng, truy xuất nguồn gốc, cùng quyền sở hữu trí tuệ làm "giấy thông hành", từng bước đưa vải thiều trở thành một thương hiệu được nhận diện ở phân khúc cao cấp, đáng tin cậy.
Tư duy chuỗi giá trị và tầm nhìn định vị thương hiệu cao cấp
Phát biểu tại sự kiện, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân đánh giá cao nền tảng vững chắc của Bắc Ninh trong việc chủ động quản lý chất lượng và kết nối tiêu thụ ngay từ giai đoạn sớm, bất chấp những yếu tố thời tiết không thuận lợi. Vải thiều Bắc Ninh không đơn thuần là một sản phẩm nông nghiệp mang tính thời vụ, mà đã thực sự trở thành thương hiệu đại diện cho vùng đất, gắn liền với sinh kế của người dân và đóng vai trò như một cầu nối giao thương, văn hóa, hợp tác quốc tế. Nhờ quy mô sản xuất lớn và hệ thống xúc tiến đồng bộ, đây là cơ sở then chốt để tỉnh chuyển đổi triệt để từ tư duy "tiêu thụ theo mùa vụ" sang phương thức quản trị thị trường theo chuỗi giá trị, dựa trên nền tảng dữ liệu, tiêu chuẩn, hợp đồng và sức mạnh thương hiệu.
Minh chứng cho năng lực sản xuất này là những con số vô cùng ấn tượng trong niên vụ 2026. Tỉnh Bắc Ninh hiện sở hữu 29.800 ha vải thiều, chiếm hơn 60% diện tích cây ăn quả toàn tỉnh, với sản lượng dự kiến có thể lên tới 125.000 tấn. Đáng chú ý, chất lượng sản phẩm được khẳng định mạnh mẽ khi diện tích sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP đạt tới 17.500 ha (chiếm 58,7%), cùng 255 ha đạt chuẩn GlobalG.A.P và mô hình hữu cơ quy mô 10 ha đang được triển khai tại Phượng Sơn.
Từ nền tảng chất lượng dồi dào này, lãnh đạo Bộ Công Thương đề nghị Bắc Ninh phải không ngừng mở rộng sản xuất an toàn, quản lý chặt chẽ mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và nhật ký canh tác để đáp ứng yêu cầu kiểm dịch của từng quốc gia. Hơn thế nữa, việc chuẩn hóa bao bì, nhãn mác, xây dựng chỉ dẫn địa lý và chú trọng quyền sở hữu trí tuệ là bước đi bắt buộc để dệt nên câu chuyện sản phẩm hấp dẫn. Giải pháp này không chỉ giúp vải thiều Bắc Ninh định vị thành công ở phân khúc cao cấp mà còn tạo sức bật cộng hưởng cho hơn 700 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên cùng 56 nông sản chủ lực, qua đó khẳng định vị thế vững chắc của các thương hiệu mang đậm bản sắc Bắc Ninh trên thị trường.
Kiến tạo hệ sinh thái tiêu thụ đa kênh và tối ưu hóa logistics
Trên hành trình đưa sản phẩm vươn xa, Bắc Ninh đang linh hoạt áp dụng chiến lược đa dạng hóa với quan điểm "thị trường trong nước là nền tảng, xuất khẩu là động lực". Với tỷ lệ khoảng 55% sản lượng dự kiến tiêu thụ nội địa, tỉnh xác định các đô thị lớn như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Quảng Ninh là những thị trường chiến lược trọng điểm chứ không chỉ là kênh bổ trợ. Để khai thác hiệu quả, việc tăng cường kết nối với hệ thống bán lẻ hiện đại, cửa hàng tiện ích, chợ đầu mối cùng các nền tảng thương mại điện tử là vô cùng cấp thiết. Đồng thời, việc ứng dụng chuyển đổi số vào quản trị mùa vụ theo thời gian thực và tận dụng sức mạnh truyền thông số qua các KOL, KOC, livestream sẽ giúp câu chuyện thương hiệu "vải thiều Bắc Ninh" tiếp cận gần gũi hơn với thế hệ người tiêu dùng trẻ. Đặc biệt, để kích cầu tiêu dùng nội địa, Bắc Ninh sẽ tham gia tích cực vào chương trình "Vị ngọt miền Quan họ tại Hà Nội" diễn ra từ ngày 4 đến 7/6/2026 tại không gian Tràng Tiền (Hoàn Kiếm), với điểm nhấn là phiên livestream ngày 6/6, mở ra cơ hội vàng để đưa trực tiếp nông sản đến tay người dân Thủ đô.
Song song với thị trường nội địa, bài toán xuất khẩu cũng được tỉnh và các bộ ngành giải quyết bằng nhiều giải pháp đồng bộ. Với mạng lưới 241 mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu (trong đó có 127 mã cho thị trường Trung Quốc, 39 mã cho Nhật Bản, 29 mã cho Australia, 25 mã cho Thái Lan và 21 mã cho Hoa Kỳ) cùng 42 cơ sở đóng gói đạt chuẩn, vải thiều Bắc Ninh đã sẵn sàng đa dạng hóa thị trường, hướng tới các quốc gia như EU, Nhật Bản, Hàn Quốc, Canada, UAE hay Singapore để giảm thiểu rủi ro mùa vụ.
Riêng với thị trường Trung Quốc truyền thống, sự hợp tác xuyên biên giới đang mang lại những tín hiệu vô cùng tích cực. Phó chủ tịch UBND tỉnh Phạm Văn Thịnh cam kết sẽ đồng hành cùng doanh nghiệp tối ưu hóa hạ tầng logistics, kho bãi và rút gọn thủ tục hành chính. Đáp lại nỗ lực này, bà Phổ Cúc Ny, Phó chủ tịch thường trực Ủy ban Hội đồng xúc tiến thương mại quốc tế huyện Hà Khẩu (Vân Nam, Trung Quốc) cho biết cửa khẩu Hà Khẩu đã mở "hành lang xanh" thông quan nhanh chóng. Mô hình "thời gian hành lang xanh +" được áp dụng sáng tạo, ưu tiên kiểm tra thần tốc để đảm bảo nông sản, đặc biệt là trái vải tươi sống của Việt Nam, giữ được độ tươi ngon trọn vẹn khi tiến vào thị trường tỷ dân, hạn chế tối đa tình trạng ùn ứ trong giai đoạn cao điểm thu hoạch.