7 tỷ USD rót vào hàng loạt vụ đặt cược giá dầu sẽ giảm trước thông báo về Iran của ông Trump

Theo các nhà giao dịch, chuyên gia thị trường và phân tích dữ liệu giao dịch của hãng thông tấn Reuters, các nhà giao dịch dầu mỏ đã đặt cược tới 7 tỷ USD (184.310 tỷ đồng) vào khả năng giá dầu thế giới giảm trong tháng 3 và tháng 4 vừa qua, ngay trước các thông báo lớn liên quan đến Iran của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Các vị thế này được phân bổ trên nhiều sàn giao dịch, thị trường nhiên liệu và sản phẩm phái sinh khác nhau. Reuters không thể xác định ai là người thực hiện các giao dịch này cũng như liệu chúng xuất phát từ Mỹ hay các nơi khác.

Những giao dịch bao gồm các vị thế bán khống (tức đặt cược rằng giá dầu sẽ giảm) trong các hợp đồng phái sinh liên quan đến dầu thô, dầu diesel và xăng trên các sàn ICE và CME. Hợp đồng dầu Brent và dầu gasoil (dầu diesel) ít lưu huỳnh được giao dịch trên Sàn Giao dịch Liên lục địa (ICE), trong khi dầu thô West Texas Intermediate (WTI) và hợp đồng xăng được giao dịch trên Sàn Giao dịch Hàng hóa New York thuộc CME Group.

Cả ICE và CME đều từ chối bình luận về thông tin trên. Một nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết CME đang xem xét các giao dịch này.

Con số 7 tỷ USD cao hơn nhiều so với mức 2,6 tỷ USD được báo cáo trước đó – điều vốn đã khiến chính quyền Mỹ phải nhắc nhở nhân viên của mình không được sử dụng thông tin chưa công khai để trục lợi tài chính. Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ (CFTC) đang điều tra vụ việc, một người am hiểu vấn đề này tiết lộ với Reuters vào tháng 4, mặc dù cơ quan này chưa chính thức xác nhận bất kỳ cuộc điều tra nào.

Bộ Tư pháp Mỹ và CFTC chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức về yêu cầu bình luận. Người phát ngôn Nhà Trắng cho biết: “Tất cả nhân viên liên bang đều phải tuân thủ các quy định đạo đức của Chính phủ, trong đó có việc cấm sử dụng thông tin chưa công khai để thu lợi tài chính”.

Thời điểm các giao dịch diễn ra đã khiến nhiều chuyên gia pháp lý và các nhà lập pháp kêu gọi cơ quan quản lý điều tra xem liệu chúng có được thúc đẩy bởi thông tin nội bộ hoặc rò rỉ hay không.

Video ngày 12/5/2026, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố giá dầu và xăng sẽ "giảm mạnh" khi chiến tranh của nước này với Iran kết thúc - Nguồn clip: Sky News Australia

Các mốc thời gian đáng ngờ

Các nhà giao dịch lần đầu nhận thấy hoạt động bất thường vào ngày 23/3/2026. Theo dữ liệu của LSEG, trong khoảng thời gian từ 10h49 đến 10h50 (giờ GMT), tức 17h49 đến 17h50 cùng ngày (giờ Việt Nam), chỉ vài phút trước khi ông Trump tuyên bố lúc 11h05 (giờ GMT), tức 18h05 cùng ngày (giờ Việt Nam) rằng các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran sẽ bị trì hoãn, các nhà giao dịch đã đặt cược vào 20.000 lô hợp đồng tương lai dầu Brent và WTI.

Việc bán khống ngày 23/3 bao gồm hợp đồng tháng gần nhất, tháng thứ hai và tháng thứ ba với tổng trị giá khoảng 1,35 tỷ USD. Nó cũng bao gồm 122 triệu USD hợp đồng dầu diesel ICE và 81 triệu USD hợp đồng xăng Mỹ, nâng tổng giá trị giao dịch của đợt này lên khoảng 2,2 tỷ USD.

Thông báo của ông Trump hôm đó đã khiến giá dầu thô tương lai giảm tới 15%, một trong những đợt giảm trong ngày mạnh nhất từng được ghi nhận. Giá xăng và dầu diesel cũng giảm khoảng 12%.

Một diễn biến tương tự đã xuất hiện vào ngày 7/4. Các lệnh bán trị giá 2,12 tỷ USD đối với hợp đồng dầu và xăng tương lai được đặt trong khoảng 19h44 đến 19h45 theo giờ GMT tối 7/4, tức 2h44 đến 2h45 giờ Việt Nam rạng sáng 8/4, sau khi thị trường đã đóng cửa - thời điểm thanh khoản thường thấp. Vài phút sau, ông Trump công bố lệnh ngừng bắn 2 tuần của Mỹ với Iran. Giá dầu Brent chuẩn ICE đã giảm tới 15%.

Ngày 17/4, gần 2 tỷ USD hợp đồng dầu Brent, dầu WTI, dầu diesel và xăng đã bị bán ra trong khoảng từ 12h24 đến 12h25 theo giờ GMT, tức 19h24 đến 19h25 cùng ngày theo giờ Việt Nam, ngay trước khi Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi tuyên bố eo biển Hormuz sẽ được mở lại sau lệnh phong tỏa. Sau đó, ông Trump và các quan chức Mỹ khác đã đăng nhiều thông điệp trên mạng xã hội.

Ngày 21/4, khoảng 830 triệu USD hợp đồng dầu Brent và dầu WTI được bán ra khoảng 15 phút trước khi ông Trump gia hạn lệnh ngừng bắn.

Phương thức bán khống và lợi nhuận “siêu to khổng lồ”

Reuters và nhiều hãng truyền thông khác trước đây từng đưa tin về các giao dịch trong những hợp đồng tháng gần nhất có thanh khoản cao nhất của dầu Brent và dầu WTI. Các tính toán ban đầu của Reuters ước tính tổng giá trị các giao dịch trong 4 ngày đó vào khoảng 2,6 tỷ USD.

Tuy nhiên, sau khi mở rộng rà soát dữ liệu giao dịch trên nhiều sàn và hợp đồng khác nhau, Reuters phát hiện thêm các giao dịch tương tự trong hợp đồng dầu diesel châu Âu, xăng Mỹ cũng như các hợp đồng dầu Brent và dầu WTI kỳ hạn dài hơn. Điều này nâng tổng giá trị lên khoảng 7 tỷ USD.

Bán khống là hình thức vay một hợp đồng phái sinh từ đối tác, bán ra, rồi mua lại với giá thấp hơn sau khi giá giảm để hưởng phần chênh lệch.

Giá dầu đã lao dốc hơn 10% trong các ngày 23/3, 7/4, 17/4 và 21/4. Theo tính toán của Reuters, một nhà giao dịch bán khống với quy mô 7 tỷ USD có thể đã thu về hàng trăm triệu USD lợi nhuận, tùy thời điểm vào và thoát lệnh.

Ông Adi Imsirovic, nhà giao dịch dầu kỳ cựu tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế cho rằng các giao dịch này “có vẻ được cung cấp thông tin đầy đủ” vì diễn ra trước những thông báo lớn. Ông nói rằng các cơ quan Mỹ, bao gồm CFTC, có thể truy cập dữ liệu giao dịch để xác định người thực hiện nếu quyết định điều tra.

Hôm thứ Năm (7/5), hãng thông tấn ABC đưa tin Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) đang điều tra các giao dịch dầu trị giá 2,6 tỷ USD liên quan đến cuộc chiến của nước này với Iran. DOJ hiện chưa bình luận gì về thông tin đó.

Giám đốc thực thi của CFTC cho biết hồi tháng 3 rằng cơ quan này đã biết về những suy đoán liên quan đến giao dịch nội gián trên các thị trường do CFTC quản lý và đang “theo dõi sát sao”.

“Chúng ta hãy nhìn vào sự thật. Khối lượng giao dịch là cực kỳ bất thường. Chúng tập trung và diễn ra ngay trước các thông báo quan trọng”, ông Jorge Montepeque của Onyx Capital Group, người từng góp phần xây dựng hệ thống định giá dầu hiện đại tại Platts trong thập niên 1990 nhận định.

Ông Robert Frenchman, luật sư tại Dynamis LLP ở New York, người từng tham gia xử lý các vụ án tội phạm tài chính và giao dịch nội gián, cho rằng quy mô các giao dịch chắc chắn sẽ thu hút sự chú ý.

“Những khối lượng giao dịch như vậy sẽ không thể thoát khỏi sự giám sát”, ông Frenchman nói.