Bảo hộ sở hữu trí tuệ xây dựng hệ sinh thái du lịch
Sở hữu trí tuệ không chỉ bảo vệ sản phẩm, dịch vụ du lịch và chỉ dẫn địa lý mang bản sắc địa phương, mà còn là động lực thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng công nghệ, tạo ra sản phẩm du lịch xanh độc đáo, chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của du khách hiện nay.
Tiềm năng du lịch gắn với giá trị bản địa
Theo báo Lâm Đồng, những năm gần đây, nhiều trải nghiệm du lịch sáng tạo từ chất liệu văn hóa và đời sống tại khu vực phía Đông Nam tỉnh đã thu hút đông đảo khách lữ hành trong và ngoài nước. Vào các dịp lễ tết hay ngày cuối tuần, du khách gần xa thường tìm đến tham quan tháp Chăm Pô Sah Inư cổ kính hoặc ghé thăm Bảo tàng nước mắm Làng Chài Xưa. Nhiều người còn chọn khám phá suối Tiên để thưởng thức các loại đặc sản như dông cát, gà đồi và dừa Thiện Nghiệp. Hành trình trải nghiệm trở nên thú vị hơn khi du khách được dạo biển mua hải sản tại Làng chài Mũi Né, chinh phục những đồi cát bằng xe địa hình tại Khu du lịch Bàu Trắng hoặc ghé thăm Hải đăng Kê Gà hơn một trăm năm tuổi. Vẻ đẹp tươi tắn của các trang trại thanh long vào mùa ra hoa hay thời điểm chín rộ cũng là điểm nhấn níu chân du khách, tạo nên ấn tượng khó quên.
Đánh giá về thực trạng này, TS. Phạm Thị Hồng Phượng - Cố vấn cao cấp Trung tâm Đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp và Chuyển giao công nghệ thuộc Trường Đại học Công nghiệp TP Hồ Chí Minh cho rằng khu vực phía Đông Nam tỉnh đang sở hữu tiềm năng rất lớn về du lịch sinh thái và văn hóa. Theo bà Phượng, địa phương có nhiều sản phẩm đặc trưng như thanh long, nước mắm Phan Thiết, lẩu thả và mực một nắng. Tuy nhiên, để hiện thực hóa tiềm năng này, việc tăng cường bảo hộ sở hữu trí tuệ cần được chú trọng gắn với việc ứng dụng công nghệ số và phát triển các mô hình du lịch xanh. Đây chính là đòn bẩy quan trọng để nâng cao giá trị sản phẩm, thu hút nguồn vốn đầu tư và hướng tới phát triển bền vững. Đặc biệt, vai trò của sở hữu trí tuệ thể hiện rõ trong việc duy trì và phát huy các giá trị văn hóa du lịch địa phương.
TS. Phạm Thị Hồng Phượng cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nâng cao nhận thức về sở hữu trí tuệ cho chính cộng đồng những người làm du lịch. Các chủ cơ sở, doanh nghiệp và nông trại cần chủ động đầu tư vào mô hình du lịch xanh để đảm bảo hoạt động kinh doanh đạt hiệu quả lâu dài. Việc gắn kết tài sản trí tuệ với các hoạt động trải nghiệm thực tế không chỉ giúp bảo vệ danh tiếng cho sản phẩm địa phương mà còn tạo ra sự khác biệt cạnh tranh trên thị trường du lịch. Khi người làm du lịch hiểu rõ giá trị của việc bảo hộ thương hiệu, họ sẽ có thêm động lực để đầu tư bài bản, chuyên nghiệp hơn vào các dịch vụ của mình. Điều này đóng góp trực tiếp vào sự phát triển chung của hệ sinh thái du lịch tại khu vực phía Đông Nam tỉnh, hướng tới sự ổn định và bền vững trong tương lai.
Giải pháp nâng cao giá trị du lịch bền vững
Đồng quan điểm, ThS. Trần Giang Khuê - Trưởng Văn phòng đại diện Cục Sở hữu trí tuệ tại TP Hồ Chí Minh cho rằng việc phát triển du lịch sáng tạo tại khu vực phía Đông Nam Lâm Đồng sẽ góp phần đa dạng hóa và nâng cao chất lượng hệ thống sản phẩm du lịch. Điều này không chỉ giúp tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường mà còn là cách thức hữu hiệu để bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống, đồng thời thu hút sự tham gia tích cực của cộng đồng vào hoạt động phát triển du lịch địa phương. Theo ông Khuê, các khu du lịch trải nghiệm, làng nghề truyền thống hay những trang trại thanh long, sầu riêng trong tỉnh cần được khuyến khích đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ để phát triển các loại hình du lịch sinh thái và du lịch miệt vườn. Việc chủ động bảo hộ các tài sản trí tuệ là bước đi chiến lược giúp các địa phương khai thác hiệu quả lợi thế tự nhiên.
Thực tế tại các làng nghề và trang trại cho thấy việc được bảo hộ nhãn hiệu mang lại nhiều lợi ích thiết thực. ThS. Trần Giang Khuê khẳng định việc sở hữu nhãn hiệu được bảo hộ giúp các cơ sở kiểm soát chặt chẽ chất lượng, từ đó nâng cao uy tín và giữ gìn danh tiếng trên thị trường. Đây còn là công cụ hỗ trợ đắc lực cho công tác xúc tiến thương mại, giúp nâng cao giá trị sản phẩm, giải quyết vấn đề việc làm và tăng thu nhập ổn định cho người sản xuất. Đồng thời, bảo hộ sở hữu trí tuệ giúp bảo vệ quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng, giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa, sản phẩm đặc thù của địa phương, qua đó tăng thu ngân sách và đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế xã hội. Việc bảo hộ này cũng tạo điều kiện để các cơ sở du lịch mở rộng quy mô kinh doanh một cách an toàn và chuyên nghiệp hơn.
Sở hữu trí tuệ là nền tảng phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong du lịch; giúp hình thành các sản phẩm mới, mô hình mới như: du lịch cộng đồng, du lịch làng nghề, du lịch sinh thái gắn với văn hóa, sản phẩm OCOP. Các cơ sở du lịch phía Đông Nam tỉnh đã và đang hướng đến các loại hình du lịch trên gắn với đăng ký sở hữu trí tuệ, khai thác tiềm năng bản địa, phát triển bền vững hệ sinh thái du lịch xanh. Việc ứng dụng sở hữu trí tuệ gắn với chuyển đổi số, tiếp thị hiện đại, chiến lược định vị thương hiệu địa phương sẽ giúp khu vực phía Đông Nam tỉnh trở thành điểm đến nổi bật về cảnh quan, thể hiện sự sáng tạo, văn hóa đặc sắc, thương hiệu du lịch có chiều sâu.