Nhà máy Chiếu xạ Toàn Phát, đặt tại Khu công nghiệp Phú An Thạnh, tỉnh Tây Ninh, vừa được APHIS thuộc Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ chính thức chấp thuận bổ sung công nghệ X-ray vào hệ thống xử lý kiểm dịch trái cây xuất khẩu. Trước đó, nhà máy đã được công nhận đủ điều kiện xử lý trái cây xuất khẩu sang Hoa Kỳ bằng công nghệ chiếu xạ Gamma sử dụng nguồn Cobalt-60. Với quyết định mới, Toàn Phát trở thành cơ sở đầu tiên tại Việt Nam được phép vận hành song song hai công nghệ chiếu xạ Gamma và X-ray phục vụ xuất khẩu trái cây tươi sang thị trường này.

Đây được xem là dấu mốc quan trọng đối với ngành rau quả Việt Nam, bởi chiếu xạ là một trong những yêu cầu bắt buộc đối với nhiều loại trái cây tươi khi xuất khẩu vào Hoa Kỳ như xoài, thanh long, bưởi, nhãn, vải, chôm chôm và vú sữa.

Việc sở hữu hai công nghệ xử lý giúp nhà máy tăng tính linh hoạt trong vận hành, chủ động lựa chọn phương án phù hợp với từng loại sản phẩm, quy cách đóng gói và kế hoạch xuất khẩu của doanh nghiệp. Theo ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng Thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, việc đưa đồng thời Gamma và X-ray vào hoạt động giúp doanh nghiệp nâng cao khả năng đáp ứng đơn hàng, duy trì công suất ổn định trong mùa cao điểm, đồng thời hạn chế nguy cơ ùn ứ khi nhu cầu xử lý tăng mạnh.

Để được APHIS phê duyệt bổ sung công nghệ X-ray, Nhà máy Chiếu xạ Toàn Phát đã trải qua quá trình đánh giá nghiêm ngặt về hệ thống thiết bị, quy trình vận hành, kiểm soát liều chiếu xạ, nhận diện và bảo vệ lô hàng theo chương trình kiểm dịch trước xuất khẩu của Hoa Kỳ.

Ông Vương Hiếu, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Chiếu xạ Toàn Phát, cho biết việc vận hành hai công nghệ giúp nhà máy chủ động hơn trong sản xuất. Trong trường hợp một hệ thống cần bảo trì hoặc lượng hàng tăng cao, hệ thống còn lại vẫn có thể duy trì hoạt động, góp phần bảo đảm tiến độ xuất khẩu.

Năm 2025, nhà máy đã xử lý gần 5.670 tấn trái cây xuất khẩu sang Hoa Kỳ bằng công nghệ Gamma. Khi hệ thống X-ray chính thức vận hành, năng lực xử lý của nhà máy dự kiến tăng gần gấp đôi, mở rộng khả năng tiếp nhận hàng hóa trong những thời điểm cao điểm của mùa vụ.

Sự đầu tư vào hạ tầng chiếu xạ được đánh giá là bước đi cần thiết trong bối cảnh xuất khẩu rau quả Việt Nam đang tăng trưởng mạnh. Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu rau quả cả nước đạt hơn 8,5 tỷ USD, mức cao nhất từ trước đến nay. Riêng thị trường Hoa Kỳ đạt khoảng 547 triệu USD, tăng hơn 50% so với năm trước.

Tuy nhiên, theo số liệu của Ủy ban Thương mại Quốc tế Hoa Kỳ, Việt Nam hiện mới chiếm khoảng 1,49% tổng kim ngạch nhập khẩu nhóm rau quả và sản phẩm chế biến của nước này. Điều đó cho thấy dư địa mở rộng thị trường vẫn còn rất lớn. Để tận dụng cơ hội này, ngành rau quả Việt Nam không chỉ cần nâng cao chất lượng vùng trồng, đáp ứng tiêu chuẩn kiểm dịch mà còn phải tiếp tục đầu tư vào hệ thống bảo quản, logistics và các công nghệ xử lý sau thu hoạch.

Việc Nhà máy Chiếu xạ Toàn Phát được phép vận hành đồng thời Gamma và X-ray là một bước tiến quan trọng, góp phần hoàn thiện chuỗi cung ứng xuất khẩu, nâng cao khả năng cạnh tranh và đưa nhiều hơn các sản phẩm trái cây Việt Nam tiếp cận thị trường quốc tế.