Ngày 12/8, tại Hà Nội, Hội nghị cấp cao Vương quốc Anh - Việt Nam 2026 diễn ra với trọng tâm thúc đẩy hợp tác trong những lĩnh vực có tiềm năng tăng trưởng cao như trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ tài chính, tài sản mã hóa, thị trường hàng hóa phái sinh và logistics.

Phát biểu tại Hội nghị, Đại sứ Vương quốc Anh tại Việt Nam Iain Frew nhấn mạnh ý nghĩa của việc tăng cường hợp tác giữa hai nước trong bối cảnh quan hệ Việt Nam - Vương quốc Anh đã được nâng cấp lên Đối tác Chiến lược Toàn diện. Theo Đại sứ, công nghệ, tài chính, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang tạo ra những cơ hội hợp tác mới, giúp doanh nghiệp hai nước kết nối, chia sẻ kinh nghiệm và tìm kiếm các cơ hội đầu tư, kinh doanh.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng cho biết nền tảng thương mại và đầu tư giữa Việt Nam và Vương quốc Anh tiếp tục phát triển tích cực. Năm 2025, kim ngạch thương mại hai chiều đạt mức kỷ lục gần 9,4 tỷ USD. Trong 7 tháng đầu năm 2026, con số này đạt gần 6 tỷ USD, tăng 14,5% so với cùng kỳ. Đến hết năm 2025, các nhà đầu tư Anh có 623 dự án tại Việt Nam với tổng vốn đăng ký gần 4,7 tỷ USD, tập trung vào các lĩnh vực tài chính, công nghiệp, năng lượng, công nghệ và logistics.

Theo Thứ trưởng Phan Thị Thắng, Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Vương quốc Anh (UKVFTA) cùng việc Vương quốc Anh tham gia CPTPP tiếp tục mở rộng không gian thị trường, củng cố chuỗi cung ứng và tạo điều kiện để doanh nghiệp hai nước tăng cường đầu tư dài hạn. Việc nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện được kỳ vọng tạo khuôn khổ mới để hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, tài chính, khoa học - công nghệ, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số đi vào chiều sâu.

Từ góc độ nhóm nghiên cứu, bà Nguyễn Ngọc Tâm, Bí thư Đoàn Thanh niên Bộ Công Thương, cho rằng năng suất lao động là yếu tố then chốt quyết định năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Trong bối cảnh khoảng cách về năng suất giữa Việt Nam và một số nền kinh tế trong khu vực vẫn còn đáng kể, việc khai thác hiệu quả AI và các công nghệ mới được xem là hướng đi quan trọng để thúc đẩy năng suất, đổi mới mô hình tăng trưởng và nâng cao sức cạnh tranh của ngành Công Thương.

Việt Nam đang từng bước hoàn thiện hành lang pháp lý và chính sách về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, tạo nền tảng cho việc ứng dụng AI theo hướng an toàn, có trách nhiệm. Đối với ngành Công Thương, chuyển đổi số được định hướng tập trung vào các lĩnh vực có vai trò quan trọng đối với tăng trưởng như năng lượng, công nghiệp chế biến, chế tạo, thương mại nội địa, thương mại điện tử, logistics và xuất nhập khẩu.

Bộ Công Thương đặt mục tiêu đến năm 2030, kinh tế số đóng góp 20-25% giá trị gia tăng toàn ngành và 70% doanh nghiệp sản xuất công nghiệp thực hiện chuyển đổi số cơ bản. AI được định hướng ứng dụng rộng rãi trong thương mại điện tử, logistics, xuất nhập khẩu, năng lượng và sản xuất công nghiệp nhằm cá nhân hóa dịch vụ, tối ưu vận hành, giảm chi phí và nâng cao năng suất.

Không chỉ số hóa quy trình, việc ứng dụng AI, robot và mô hình nhà máy thông minh còn được kỳ vọng hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện "chuyển đổi kép", đáp ứng yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, giảm phát thải và tiêu chuẩn môi trường trong thương mại quốc tế.

Trong lĩnh vực tài chính, Thứ trưởng Phan Thị Thắng cho biết Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất và huy động hiệu quả hơn các nguồn lực trong nước và quốc tế.

Việc xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng được xác định là một định hướng chiến lược, hướng tới hình thành hệ sinh thái tài chính hiện đại, minh bạch, cạnh tranh và gắn với chuẩn mực quốc tế.

Việt Nam đánh giá cao kinh nghiệm của Vương quốc Anh trong xây dựng pháp luật, quản trị, giám sát dựa trên rủi ro, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát và bảo vệ nhà đầu tư. Đối với stablecoin và tài sản mã hóa, Việt Nam mong muốn tiếp tục trao đổi kinh nghiệm với các cơ quan quản lý của Anh, trong đó có Cơ quan Quản lý Tài chính Anh (FCA). Theo định hướng được chia sẻ tại Hội nghị, đổi mới tài chính cần đi cùng với quản lý phù hợp để bảo đảm an toàn, trách nhiệm và tạo ra giá trị thực.

Một nội dung được Bộ Công Thương nhấn mạnh là phát triển thị trường giao dịch hàng hóa và các công cụ phái sinh theo hướng minh bạch, an toàn, chuyên nghiệp và hội nhập. Thị trường phái sinh được định hướng gắn với hàng hóa thực và nhu cầu phòng ngừa rủi ro của doanh nghiệp sản xuất, xuất nhập khẩu, thay vì tách rời thị trường tài chính khỏi nền kinh tế thực hoặc khuyến khích đầu cơ ngắn hạn thiếu kiểm soát. Mục tiêu là giúp doanh nghiệp trong các ngành như cà phê, cao su, kim loại, năng lượng, thức ăn chăn nuôi, dệt may, vận tải và xuất nhập khẩu tiếp cận tốt hơn các công cụ định giá và phòng ngừa rủi ro.

Theo Thứ trưởng Phan Thị Thắng, thị trường hàng hóa phái sinh có mối quan hệ hữu cơ với Trung tâm Tài chính Quốc tế, nơi các sở giao dịch, tổ chức thanh toán bù trừ, ngân hàng, bảo hiểm và doanh nghiệp công nghệ có thể hình thành hệ sinh thái theo chuẩn quốc tế. Cùng với tài chính và công nghệ, logistics được xác định là lĩnh vực có nhiều tiềm năng hợp tác giữa hai nước. Việt Nam đang hướng tới xây dựng hệ thống logistics đồng bộ, hiện đại, xanh và số, qua đó giảm chi phí logistics và phát triển các trung tâm có năng lực cạnh tranh quốc tế.

Đây cũng là lĩnh vực phù hợp với thế mạnh của Vương quốc Anh về tài chính thương mại, bảo hiểm hàng hải, công nghệ cảng và quản trị chuỗi cung ứng. Trên cơ sở các nội dung trao đổi, Thứ trưởng Phan Thị Thắng đề xuất tăng cường đối thoại giữa cơ quan quản lý, tổ chức tài chính và doanh nghiệp về khung pháp lý cho fintech, AI, dữ liệu, an ninh mạng và các mô hình thử nghiệm có kiểm soát.

Hai bên cũng được khuyến nghị thúc đẩy các dự án hợp tác cụ thể tại Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam và trên phạm vi cả nước, tập trung vào tài chính xanh, tài chính thương mại, thị trường hàng hóa phái sinh, tài chính logistics, bảo hiểm và quản trị rủi ro chuỗi cung ứng.

Bên cạnh đó, cần xây dựng các chương trình phát triển nhân lực chung giữa cơ quan nhà nước, doanh nghiệp và trường đại học, tập trung vào quản lý, tuân thủ, an ninh mạng, khoa học dữ liệu và ứng dụng AI có trách nhiệm.

Từ góc độ nhóm nghiên cứu, bà Nguyễn Ngọc Tâm đề xuất tăng cường chuẩn hóa, kết nối dữ liệu dùng chung của ngành Công Thương; nâng cao năng lực số và kỹ năng ứng dụng AI có trách nhiệm; đồng thời xây dựng môi trường thử nghiệm có kiểm soát cho các mô hình công nghệ mới.

Việc tận dụng khuôn khổ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam - Vương quốc Anh để thúc đẩy trao đổi chuyên gia, chuyển giao công nghệ, thu hút đầu tư và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam cũng được đặt ra.

Hội nghị không chỉ tập trung vào thảo luận chính sách mà còn tạo không gian kết nối trực tiếp giữa doanh nghiệp hai nước. Các công ty fintech của Vương quốc Anh đã giới thiệu giải pháp, trong khi doanh nghiệp hai bên có cơ hội tìm kiếm đối tác và mở rộng hợp tác.

Qua đó, những lĩnh vực như AI, tài chính số, phái sinh hàng hóa và logistics được kỳ vọng sẽ trở thành những động lực mới, góp phần đưa quan hệ kinh tế Việt Nam - Vương quốc Anh đi vào chiều sâu và tạo thêm giá trị cho cả hai nền kinh tế.