Được thông tin tại Hội nghị triển khai thực hiện các nghị quyết của Chính phủ và thông tư của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường vào chiều 8/6 do Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tổ chức, chính sách mới này thu hút sự quan tâm lớn từ các địa phương và cộng đồng doanh nghiệp.

Phân cấp quản lý gạo thơm xuất khẩu: Tối ưu quy trình nhưng cần đẩy nhanh tiến độ

Theo ông Nguyễn Văn Vương, Trưởng phòng Quản lý giống cây trồng (Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật), việc phân cấp này dựa trên Nghị quyết số 17/2026/NQ-CP về cắt giảm, phân cấp và đơn giản hóa thủ tục hành chính, cùng các Nghị định số 103/2020/NĐ-CP, 11/2022/NĐ-CP và 33/2026/NĐ-CP. Trước đây, thẩm quyền cấp giấy chứng nhận để hưởng miễn thuế nhập khẩu theo hạn ngạch thuộc về Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Tuy nhiên, theo Quyết định số 1674/QĐ-BNNMT ban hành ngày 8/5/2026, từ ngày 1/7/2026, cơ quan do Chủ tịch UBND cấp tỉnh, thành phố giao nhiệm vụ sẽ trực tiếp tiếp nhận và giải quyết thủ tục này.

Về quy trình, ông Vương khẳng định cơ quan cấp giấy chứng nhận sẽ không phải tổ chức kiểm tra thực tế tại đồng ruộng. Căn cứ theo Nghị định số 103/2020/NĐ-CP, hồ sơ do doanh nghiệp nộp đã bao gồm biên bản kiểm tra ruộng lúa thơm do tổ chức khảo nghiệm lập và chịu trách nhiệm trước pháp luật. Nhờ đó, thời gian giải quyết hồ sơ được rút ngắn tối đa chỉ còn 5 ngày làm việc. Các chuyên gia đánh giá, sự chuyển giao này không chỉ giảm tải cho cơ quan Trung ương mà còn giúp doanh nghiệp tiếp cận dịch vụ công nhanh chóng, tiết kiệm chi phí đi lại.

Để bảo đảm tính đồng bộ, ngày 18/5/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã có Công văn số 4946/BNNMT-TTTV yêu cầu các địa phương tuyên truyền quy định mới và khẩn trương gửi mẫu chữ ký của người có thẩm quyền cùng mẫu dấu về Bộ để thông báo tới Liên minh châu Âu (EU) và Vương quốc Anh.

Dù mang lại nhiều lợi ích, tiến độ triển khai hiện đang là một thách thức. Tính đến nay, mới chỉ có 8 trên tổng số 34 tỉnh, thành phố thuộc diện triển khai hoàn tất việc gửi văn bản giới thiệu mẫu chữ ký và con dấu. Ông Nguyễn Văn Vương đặc biệt nhấn mạnh: “Nếu các địa phương chậm hoàn tất thủ tục, hoạt động xuất khẩu gạo thơm của doanh nghiệp có thể bị ảnh hưởng trực tiếp khi cơ chế phân cấp chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026”.

Tiếp tục rà soát, tháo gỡ vướng mắc thủ tục kinh doanh vật tư nông nghiệp

Bên cạnh lĩnh vực lúa gạo, hội nghị cũng tập trung tháo gỡ khó khăn về thủ tục hành chính đối với mảng thuốc bảo vệ thực vật. Đại diện Chi cục Phát triển nông thôn tỉnh Tây Ninh nêu thực tế: Nhiều doanh nghiệp sản xuất thuốc bảo vệ thực vật khi có nhu cầu thay đổi hoạt chất đang phải làm thủ tục công bố sản phẩm mới thay vì chỉ điều chỉnh thông tin trên giấy phép cũ, gây tốn kém thời gian và chi phí.

Trả lời vấn đề này, bà Bùi Thanh Hương, Trưởng phòng Quản lý thuốc bảo vệ thực vật, cho biết theo Điều 61 của Nghị định số 33/2026/NĐ-CP quy định về phân cấp, phân quyền trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường, thủ tục hành chính hiện chỉ ghi nhận hai hình thức là "cấp mới" và "cấp lại" (áp dụng trong các trường hợp luật định). Hiện pháp luật chưa có quy định về thủ tục "điều chỉnh" thông tin, do đó doanh nghiệp buộc phải thực hiện theo hình thức cấp mới. Tuy nhiên, bà Hương khẳng định trong thời gian tới, Cục sẽ tiếp tục rà soát và nghiên cứu sửa đổi quy định nhằm đơn giản hóa tối đa giấy tờ cho doanh nghiệp.

Một điểm sáng khác trong nỗ lực cắt giảm thủ tục là việc thực hiện Nghị quyết số 66.19/2026/NQ-CP của Chính phủ. Theo đó, thủ tục cấp lại giấy chứng nhận đủ điều kiện buôn bán thuốc bảo vệ thực vật đã được đơn giản hóa: Các giấy chứng nhận đã cấp trước khi nghị quyết có hiệu lực sẽ không còn bị giới hạn thời hạn 5 năm. Những hồ sơ đề nghị cấp hoặc cấp lại nộp trước thời điểm quy định mới có hiệu lực vẫn được tiếp nhận và giải quyết bình thường, bảo đảm tuyệt đối quyền lợi của tổ chức, cá nhân.

Tổng kết lại những điểm mới trong công tác phân cấp, ông Nghiêm Quang Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, kỳ vọng các chính sách này sẽ bảo đảm sự thống nhất từ Trung ương đến địa phương. Việc phân cấp, phân quyền gắn với nâng cao trách nhiệm của địa phương sẽ là đòn bẩy quan trọng giúp cải thiện môi trường đầu tư, giảm chi phí tuân thủ, qua đó thúc đẩy xuất nhập khẩu nông sản và nâng tầm năng lực cạnh tranh của nông nghiệp Việt Nam trên trường quốc tế.