Thủ tướng đồng ý chủ trương ứng ngân sách bình ổn giá xăng dầu
Sáng 20-3, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã chủ trì cuộc họp Thường trực Chính phủ nhằm tìm giải pháp tháo gỡ khó khăn về nguồn kinh phí hỗ trợ bình ổn giá xăng dầu. Tại đây, người đứng đầu Chính phủ đã đồng ý về mặt chủ trương với đề xuất ứng ngân sách nhà nước từ nguồn tăng thu năm 2025 để bổ sung cho Quỹ bình ổn giá.
Đảm bảo an ninh năng lượng và ổn định kinh tế vĩ mô
Phát biểu kết luận cuộc họp, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh mục tiêu cốt lõi là không được phép để thiếu hụt năng lượng và xăng dầu trong mọi tình huống. Việc điều hành cần giảm thiểu tối đa các tác động tiêu cực từ cuộc khủng hoảng năng lượng thế giới đến kinh tế vĩ mô, tránh đứt gãy chuỗi cung ứng cũng như hoạt động sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng của người dân.
Trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông diễn biến phức tạp từ cuối tháng 2, thị trường năng lượng toàn cầu đang phản ứng mạnh mẽ. Giá xăng dầu trong nước hiện đã tăng đáng kể: mỗi lít xăng RON 95-III đạt mức 30.690 đồng, dầu diesel là 33.420 đồng (sau kỳ điều chỉnh tối 19-3). So với thời điểm trước xung đột, giá xăng đã tăng 52% và dầu diesel tăng tới 73%. Thực tế này đòi hỏi các bộ, ngành phải theo dõi sát tình hình để có phản ứng kịp thời, lộ trình phù hợp, tránh gây sốc cho thị trường.
Thủ tướng lưu ý việc quản lý thị trường phải đảm bảo có kiểm soát, hỗ trợ doanh nghiệp và người dân, đồng thời tính toán mặt bằng giá so với các nước lân cận để phòng chống tình trạng buôn lậu qua biên giới. Để hiện thực hóa các mục tiêu này, Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc được giao chỉ đạo các nội dung về ngân sách, thuế, phí; trong khi Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn sẽ trực tiếp chỉ đạo việc điều hành và bình ổn thị trường.
Linh hoạt công cụ Quỹ bình ổn và cơ chế giá
Về giải pháp tài chính, Thủ tướng đồng ý chủ trương ứng ngân sách từ nguồn tăng thu năm 2025 cho Quỹ bình ổn giá xăng dầu để chuẩn bị trước cho kịch bản thiếu hụt quỹ khi khủng hoảng kéo dài. Sau khi tình hình ổn định, nhà điều hành sẽ sử dụng nguồn của quỹ để hoàn trả lại ngân sách. Bộ Tài chính phối hợp với các đơn vị liên quan hoàn thiện dự thảo để trình cấp có thẩm quyền, dự kiến áp dụng đến hết 15-4.
Theo báo cáo của Bộ Công Thương, sau hơn 2 năm "đóng băng", Quỹ bình ổn đã được xả mạnh trở lại từ kỳ điều hành ngày 10-3. Chỉ trong hơn nửa tháng qua, liên Bộ đã chi sử dụng 6 lần với tổng số tiền hơn 3.060 tỷ đồng. Hiện quỹ còn khoảng 2.600 tỷ đồng, chỉ đủ duy trì hỗ trợ trong khoảng 15 ngày tới nếu tiếp tục mức chi từ 3.000 đến 5.000 đồng cho mỗi lít xăng, dầu.
Bên cạnh công cụ Quỹ, Chính phủ cũng cho phép điều hành giá linh hoạt hơn thông qua Nghị quyết 36. Theo đó, cơ quan quản lý không nhất thiết phải chờ đủ chu kỳ 7 ngày; nếu giá cơ sở tăng từ 7% trở lên so với kỳ trước, liên bộ có thể điều chỉnh ngay vào hôm sau. Các chuyên gia cũng kiến nghị nhà điều hành cần xem xét linh hoạt cả các yếu tố thuế, phí để giảm áp lực giá cho xã hội trong giai đoạn dầu hỏa và mazut đang ghi nhận mức cao kỷ lục từ năm 2019 đến nay.