Thị trường LNG toàn cầu đang trải qua giai đoạn biến động mạnh khi chuỗi cung ứng bị gián đoạn, đặc biệt từ khu vực Vùng Vịnh. Những điểm nghẽn về hạ tầng và rủi ro địa chính trị đã đẩy giá LNG giao ngay tăng cao, khiến cán cân thị trường trở nên nhạy cảm hơn bao giờ hết.

Trong bối cảnh đó, Trung Quốc bất ngờ trở thành bên hưởng lợi khi đẩy mạnh hoạt động bán lại LNG. Theo dữ liệu từ Vortexa, Kpler và ICIS, chỉ riêng trong tháng 3, nước này đã sang tay 10 chuyến hàng LNG – mức cao kỷ lục theo tháng. Tính từ đầu năm, khoảng 1,31 triệu tấn LNG đã được tái xuất sang các thị trường đang thiếu hụt như Nhật Bản, Hàn Quốc, Thái Lan, Ấn Độ và Philippines.

Động thái này phản ánh chiến lược “lướt sóng” linh hoạt của doanh nghiệp Trung Quốc trong bối cảnh thị trường biến động. Với mức tồn kho LNG khoảng 51% vào cuối tháng 3 theo ước tính của Kpler, cùng nguồn cung ổn định từ khí nội địa và đường ống nhập khẩu, Trung Quốc không chịu áp lực mua vào ở vùng giá cao.

Ngược lại, nước này có thể tận dụng chênh lệch giá để bán lại, thu lợi nhuận và đồng thời đóng vai trò điều tiết tạm thời cho thị trường khu vực. Dữ liệu vận tải cho thấy lượng LNG nhập khẩu của Trung Quốc trong tháng 3 chỉ đạt khoảng 3,7 triệu tấn – mức thấp nhất kể từ năm 2018, cho thấy xu hướng “đứng ngoài” thị trường giao ngay.

Diễn biến này càng làm nổi bật vai trò của LNG trong nền kinh tế toàn cầu. Theo Al Jazeera, khí tự nhiên hiện chiếm khoảng 1/4 tổng năng lượng tiêu thụ toàn cầu. Với đặc tính được hóa lỏng ở nhiệt độ -162°C, LNG giúp vận chuyển hiệu quả trên quy mô liên lục địa, nhưng cũng khiến chuỗi cung ứng dễ bị tổn thương trước các điểm nghẽn như eo biển Hormuz – nơi trung chuyển gần 20% lượng LNG toàn cầu.

Không chỉ dừng lại ở năng lượng, các biến động của LNG còn lan sang nhiều lĩnh vực khác. Quá trình sản xuất LNG tạo ra helium – nguyên liệu quan trọng cho y tế và công nghệ cao. Việc gián đoạn nguồn cung từ Vùng Vịnh đã khiến khoảng 1/3 nguồn cung helium toàn cầu bị ảnh hưởng, tác động trực tiếp đến sản xuất thiết bị MRI và ngành bán dẫn.

Trên bình diện thị trường, sự khan hiếm LNG đang tạo ra những dịch chuyển lớn về dòng vốn và chiến lược năng lượng. Theo The New York Times, các nhà xuất khẩu khí đốt của Mỹ đang tận dụng cơ hội để mở rộng năng lực và ký kết hợp đồng dài hạn với biên lợi nhuận cao hơn.

Dự báo từ Goldman Sachs cho thấy giá LNG tại châu Á có thể tăng thêm 15% trong nửa cuối năm và cao hơn tới 57% vào năm 2028 so với các ước tính trước đó. Áp lực chi phí này đang buộc nhiều quốc gia phải tìm giải pháp thay thế tạm thời, bao gồm việc quay lại sử dụng than đá.

Theo Associated Press, một số quốc gia Nam Á như Pakistan và Bangladesh đã chịu tác động rõ rệt, trong khi Hàn Quốc cũng nới lỏng sản lượng điện than để đảm bảo an ninh năng lượng. Tuy nhiên, giới chuyên gia cho rằng đây chỉ là giải pháp ngắn hạn.

Về dài hạn, những biến động liên tiếp của thị trường LNG đang thúc đẩy làn sóng đầu tư mạnh vào năng lượng tái tạo, lưu trữ điện và điện hạt nhân. Mô hình tự chủ năng lượng của Trung Quốc – với việc phát triển xe điện, mở rộng điện hạt nhân và năng lượng mặt trời – đang trở thành một tham chiếu đáng chú ý.

Theo CEO John Ketchum, các quốc gia không có lợi thế tài nguyên sẽ buộc phải tăng tốc đầu tư vào năng lượng sạch để giảm phụ thuộc. Đồng quan điểm, chuyên gia Brendan Duval cho rằng thị trường đang bước vào giai đoạn mà các quốc gia phải xem xét lại mức độ phụ thuộc vào LNG.

Những diễn biến hiện tại cho thấy thị trường năng lượng toàn cầu đang trong quá trình tái định hình sâu sắc, nơi LNG vừa là cơ hội sinh lời ngắn hạn, vừa là yếu tố rủi ro buộc các nền kinh tế phải thay đổi chiến lược dài hạn.