Thay đổi nếp nghĩ để nâng tầm giá trị nông sản Gia Lai
Từ thói quen canh tác và sản xuất thủ công nhỏ lẻ dựa vào kinh nghiệm, người dân xã Ia Băng (tỉnh Gia Lai) đang mạnh dạn chuyển mình, định hình lại cách thức làm việc. Việc tập trung sâu vào chất lượng, chuẩn hóa quy trình và minh bạch truy xuất nguồn gốc đã chắp cánh cho các sản phẩm địa phương vươn lên đạt chuẩn OCOP, mang lại giá trị kinh tế vượt trội và xác lập chỗ đứng vững chắc trên thị trường.
Theo Báo Gia Lai, hành trình nâng tầm giá trị nông sản và sản phẩm địa phương bắt buộc phải khởi nguồn từ việc thay đổi nếp nghĩ, cách làm của người nông dân. Không còn mải miết chạy theo số lượng, bà con hiện nay đã chú trọng sâu sắc đến câu chuyện chất lượng sản phẩm, đối tượng khách hàng mục tiêu và dư địa gia tăng giá trị. Sự chuyển biến mang tính bước ngoặt từ phương thức sản xuất truyền thống sang tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn khắt khe về bao bì, nhãn mác, nguồn gốc chính là chìa khóa mở ra cánh cửa thị trường rộng lớn hơn.
Hồi sinh mạnh mẽ nghề đan đát truyền thống
Minh chứng rõ nét nhất cho sự lột xác trong tư duy bứt phá khỏi vùng an toàn là câu chuyện của đồng bào Jrai ở làng Ngơm Thung. Xưa kia, đan đát chỉ là công việc tranh thủ lúc nông nhàn, tạo ra những chiếc gùi hay mô hình nhà rông phục vụ sinh hoạt nội bộ gia đình. Nhưng giờ đây, những sản phẩm thủ công này đã khoác lên mình một sứ mệnh mới – trở thành hàng hóa mang đậm giá trị văn hóa, bản sắc và thẩm mỹ.
Anh Rinh, một nghệ nhân đan đát tâm huyết trong làng chia sẻ, vào năm 2023, khi mô hình nhà rông và gùi của làng được vinh danh sản phẩm OCOP 3 sao, cả cộng đồng như được tiếp thêm ngọn lửa đam mê. Nhờ bệ phóng này, từ nguyên liệu, kiểu dáng đến độ bền của sản phẩm đều được người dân chăm chút tỉ mỉ, đáp ứng thị hiếu đa dạng của khách hàng. Công việc này hiện đang tạo ra sinh kế bền vững cho hơn 200 hộ dân, với những đơn hàng vươn xa khỏi lũy tre làng để đến với nhiều tỉnh thành khác.
Làm nông nghiệp sạch và bài toán tỷ đô từ hạt cà phê
Bên cạnh mảng thủ công mỹ nghệ, sự lột xác của xã Ia Băng còn ghi dấu ấn đậm nét ở lĩnh vực nông nghiệp, tiêu biểu là mô hình sản xuất cà phê của Hợp tác xã (HTX) Nông nghiệp và Dịch vụ Hàm Rồng. Bà Nguyễn Thị Thu Hằng, Chủ tịch Hội đồng quản trị HTX, đã cùng các xã viên viết lại quy trình làm nông: chỉ thu hái khi quả thật chín, sơ chế khép kín, phân loại bằng máy móc hiện đại và phơi sấy đúng kỹ thuật để giữ vẹn nguyên hương thơm tự nhiên.
Quy trình khắt khe này giúp cà phê nhân của 30 hộ dân liên kết (quy mô gần 100 ha) luôn được thu mua với giá cao hơn thị trường từ 8.000 đến 15.000 đồng/kg. Chất lượng vượt trội đã giúp sản phẩm KRS COFFEE của HTX tự hào đạt chứng nhận OCOP 3 sao vào năm 2024. Đi kèm với thương hiệu là sự thăng hạng chóng mặt về mặt tài chính: từ mức doanh thu 1,5 tỷ đồng (năm 2024), con số này dự kiến vọt lên 5,5 tỷ đồng trong năm 2025 và gây tiếng vang lớn khi cán mốc khoảng 12 tỷ đồng chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026.
Định hướng chiến lược, vươn tầm OCOP 4 sao
Thành công bước đầu của cà phê Hàm Rồng và đan đát Ngơm Thung không phải là sự ngẫu nhiên, mà là kết quả của một chiến lược phát triển kinh tế bền vững từ chính quyền địa phương. Ông Trần Hưng Nghiệp, Trưởng Phòng Nông nghiệp - Hạ tầng xã Ia Băng nhận định, bài toán tăng thu nhập hiện nay không nằm ở việc mở rộng diện tích canh tác cơ học, mà phải tập trung nâng cao giá trị sản xuất, tăng cường liên kết chuỗi và xây dựng thương hiệu bài bản. Quá trình làm OCOP chính là bộ lọc tự nhiên buộc người dân phải làm quen với kỷ luật thị trường.
Chung tầm nhìn đó, ông Y Đức Thành, Bí thư Đảng ủy xã Ia Băng khẳng định xã luôn tạo bệ đỡ, khuyến khích bà con ứng dụng khoa học kỹ thuật và chuyển đổi cơ cấu cây trồng hợp lý. Đặc biệt, đối với những sản phẩm đã có nền tảng như KRS COFFEE hay đồ thủ công mỹ nghệ làng Ngơm Thung, chính quyền đang ráo riết sát cánh cùng các chủ thể hoàn thiện hồ sơ, quy trình, với tham vọng chinh phục tiêu chuẩn OCOP 4 sao vào năm 2027, qua đó khẳng định vị thế vững chắc của các thương hiệu mang đậm dấu ấn Gia Lai.