Giáo sư Wan Daqing là một trong những nhà Toán học hàng đầu thế giới hiện nay. Ông nổi bật với những đóng góp lớn trong lĩnh vực nghiên cứu, giảng dạy tại các trường đại học danh tiếng. Ít ai biết rằng, đằng sau sự thành công của nhà Toán học này là những tháng ngày vô cùng vất vả.

Ông sinh năm 1964 tại Bích Sơn, Trùng Khánh, Trung Quốc, trong một gia đình đông con, có 5 anh chị em. Do hoàn cảnh kinh tế eo hẹp, cuộc sống của gia đình ông không mấy dễ chịu. Ký ức hằn sâu nhất trong ông chính là sự thiếu thốn lương thực.

Tuy nhiên, sự nghèo đói không làm vơi đi niềm đam mê, khát khao được học. Ông hoàn thành chương trình trung học cơ sở chỉ trong 3 năm rưỡi thay vì 5 năm như thông thường, đồng thời rút ngắn thời gian học trung học phổ thông xuống còn 2 năm.

Năm 1978, khi mới 14 tuổi, ông đăng ký thi vào khoa Vật lý của Đại học Công nghệ Thành Đô. Tuy nhiên, điểm số môn Toán vượt trội nên ông được chuyển sang khoa Toán. Thời điểm đó, kỳ thi đại học tại Trung Quốc vừa được khôi phục sau nhiều năm gián đoạn bởi Cách mạng Văn hóa, vì vậy lớp học của Wan có những sinh viên lớn tuổi hơn rất nhiều, thậm chí có người đã ngoài 30.

Dù ít tuổi nhưng thành tích của ông khiến nhiều người kinh ngạc. Ông tốt nghiệp cử nhân năm 1982 khi mới 18 tuổi. Tiếp đó, Wan Daqing theo học chương trình cao học tại Đại học Tứ Xuyên. Năm 1986, ông sang Mỹ làm nghiên cứu sinh Tiến sĩ tại Đại học Washington theo lời mời của nhà Toán học Neal Koblitz và nhận bằng Tiến sĩ vào năm 1991.

Sau khi hoàn thành chương trình Tiến sĩ, Wan Daqing bắt đầu sự nghiệp giảng dạy tại Đại học Nevada, Las Vegas. Ông tiếp tục làm việc tại nhiều cơ sở nghiên cứu và đại học lớn, trong đó có Đại học Bang Pennsylvania, Viện Toán Rennes (Pháp), Viện Khoa học Hàn lâm Trung Quốc. Năm 1997, ông gia nhập Đại học California, Irvine với cương vị Phó Giáo sư và được phong Giáo sư toàn phần vào năm 2001.

Các hướng nghiên cứu chính của Wan là tập trung vào lý thuyết số và hình học đại số số học, đặc biệt là các hàm zeta và hàm L trên các trường hữu hạn. Ông đã giải quyết nhiều vấn đề quan trọng trong lĩnh vực này.

Nổi bật nhất phải kể đến công trình chứng minh giả thuyết Dwork, một vấn đề quan trọng được nhà Toán học Bernard Dwork đưa ra từ năm 1973 liên quan đến các hàm zeta và hành vi của số nguyên tố. Năm 1999, công trình này của ông được công bố trên tạp chí toán học danh tiếng Annals of Mathematics, thu hút sự chú ý rộng rãi trong giới học thuật quốc tế.

Ngoài giả thuyết Dwork, Wan còn đóng góp vào việc giải quyết nhiều giả thuyết quan trọng khác trong lý thuyết số hiện đại, bao gồm giả thuyết Katz và giả thuyết Gouvêa-Mazur.

Với những đóng góp nổi bật, Wan đã được trao Huy chương Morningside tại Đại hội Toán học Trung Quốc quốc tế (ICCM) năm 2001. Đây là giải thưởng 3 năm một lần dành cho các nhà Toán học gốc Hoa dưới 45 tuổi có thành tựu xuất sắc trong Toán học thuần túy hoặc ứng dụng, thường được xem như “giải Fields của giới Toán học Trung Quốc”.

Uy tín khoa học của Wan khiến nhiều trường đại học tại Trung Quốc tìm cách mời ông trở về làm việc. Theo một tài liệu của Đại học Đông Nam, sau khi ông trình bày báo cáo học thuật tại trung tâm Toán học của trường vào đầu năm 2023, ban lãnh đạo đã tổ chức hơn 10 cuộc họp trong thời gian ngắn để thảo luận về khả năng mời ông gia nhập.

Tuy nhiên, thay vì lựa chọn các trường đại học lớn ở miền Đông Trung Quốc, Wan cuối cùng quyết định trở về giảng dạy tại Đại học Trùng Khánh, quê hương của ông. Quyết định của Giáo sư Wan khiến cộng đồng khoa học, đặc biệt là những người yêu Toán học vô cùng bất ngờ. Ông cho biết làm việc tại đây vì muốn được gần gia đình và đóng góp nhiều hơn cho Toán học Trung Quốc.