Giải mã nghịch lý lợi nhuận tăng trưởng khi doanh thu sụt giảm

Kết thúc năm tài chính 2025, doanh thu của Công ty TNHH MTV Vàng bạc đá quý Sài Gòn (SJC) chỉ đạt gần 14.031 tỷ đồng, sụt giảm hơn 56% so với mức 32.193 tỷ đồng của năm 2024. Đây là mức doanh thu thấp nhất của doanh nghiệp trong vòng 10 năm trở lại đây. Bất chấp sự lao dốc về mặt doanh số, lợi nhuận sau thuế của công ty lại vươn lên mức kỷ lục 425,5 tỷ đồng, tăng 9% so với cùng kỳ năm trước. Trung bình mỗi ngày trong năm 2025, SJC thu về khoản lãi hơn 1,16 tỷ đồng. Mức lợi nhuận này đã vượt xa kỳ vọng, cao gấp gần 4,8 lần so với mục tiêu lãi sau thuế gần 89 tỷ đồng mà ban lãnh đạo đã trình UBND TP HCM.

Động lực chính của sự tăng trưởng lợi nhuận này đến từ việc giá vốn hàng bán có mức sụt giảm lên tới 58%, giảm mạnh hơn nhiều so với đà giảm của doanh thu. Nhờ đó, lợi nhuận gộp của doanh nghiệp được cải thiện 6%, đạt gần 742 tỷ đồng, kéo theo biên lãi gộp tăng lên mức 5,29%.

Bên cạnh đó, chiến lược thắt chặt các chi phí hoạt động thường xuyên cũng đóng góp lớn vào kết quả chung:

Chi phí bán hàng được cắt giảm mạnh mẽ tới 36%, từ mức hơn 74 tỷ đồng của năm 2024 xuống chỉ còn khoảng 47,34 tỷ đồng trong năm 2025.

Chi phí quản lý doanh nghiệp cũng được tiết giảm 7%, tương đương mức giảm khoảng 12 tỷ đồng so với cùng kỳ.

Doanh thu từ hoạt động tài chính được cải thiện 11%, đạt hơn 4 tỷ đồng chủ yếu nhờ vào các khoản cổ tức và lợi nhuận được chia.

Mức ảnh hưởng từ việc thay đổi tỷ giá hối đoái và quy đổi ngoại tệ trong năm 2025 không đáng kể.

Bức tranh tài sản và những yếu tố biến động nội tại

Tính đến cuối năm 2025, quy mô tổng tài sản của SJC đạt mức hơn 2.500 tỷ đồng, tăng gần 14% (tương đương hơn 300 tỷ đồng) so với thời điểm đầu năm. Sự gia tăng tài sản này chủ yếu tập trung ở hàng tồn kho khi danh mục này chiếm tới hơn 2.000 tỷ đồng, tăng mạnh so với mức khoảng 1.568 tỷ đồng hồi đầu kỳ. Khác với năm tài chính 2024, SJC đã không thực hiện trích lập dự phòng giảm giá cho lượng hàng tồn kho này trong kỳ năm 2025. Ngoài ra, doanh nghiệp duy trì lượng tiền mặt và tiền gửi ngân hàng không kỳ hạn hơn 166,5 tỷ đồng, cùng khoản đầu tư, góp vốn vào các đơn vị khác khoảng 200 tỷ đồng.

Về cơ cấu nguồn vốn, nợ phải trả của công ty tăng gần 16%, chạm mức hơn 576 tỷ đồng. Trong đó, chiếm tỷ trọng lớn nhất là thuế và các khoản phải nộp Nhà nước với hơn 278 tỷ đồng, kế đến là quỹ phát triển khoa học và công nghệ với hơn 125 tỷ đồng. Hiện tại, SJC đang có khoản vay khá khiêm tốn 45,5 tỷ đồng tại ngân hàng MB nhằm mục đích phục vụ sản xuất, gia công, kinh doanh vàng trang sức, bạc và đá quý.

Dù bức tranh tài chính thể hiện hiệu quả kinh doanh ấn tượng, báo cáo kiểm toán từ Công ty TNHH Hãng Kiểm toán AASC cũng có ghi nhận về việc một số cán bộ, nhân viên SJC bị khởi tố trong năm 2024 do liên quan đến các tội danh tham ô tài sản và lợi dụng chức vụ, quyền hạn. Vụ án hiện vẫn đang trong giai đoạn phúc thẩm và chưa có kết luận cuối cùng, do đó đơn vị kiểm toán chưa thể xác định được toàn bộ các ảnh hưởng của vụ việc đối với báo cáo tài chính năm 2024 và 2025.

Giữ vững vị thế thương hiệu khi bãi bỏ thế độc quyền

Từ năm 2012, với sự ra đời của Nghị định 24, Ngân hàng Nhà nước là đơn vị độc quyền sản xuất vàng miếng, trong đó SJC được chọn làm thương hiệu vàng miếng quốc gia. Tuy nhiên, thị trường kim loại quý đã chứng kiến sự dịch chuyển mang tính bước ngoặt khi Nghị định 232 chính thức có hiệu lực từ tháng 10/2025, bãi bỏ cơ chế độc quyền kéo dài nhiều năm qua. Theo quy định mới, các doanh nghiệp và ngân hàng khi đáp ứng đủ điều kiện sẽ được cấp phép sản xuất vàng miếng cũng như nhập khẩu vàng nguyên liệu.

Mặc dù rào cản độc quyền pháp lý không còn, thương hiệu vàng miếng SJC vẫn tiếp tục duy trì sức ảnh hưởng lớn nhất trên thị trường vàng Việt Nam. Vị thế này được minh chứng qua các đợt biến động giá mạnh mẽ. Cụ thể, vào ngày 1/1/2025, giá vàng miếng SJC bán ra ở mức 84,2 triệu đồng/lượng, đến cuối năm 2025 (chiều 31/12/2025) đã đạt ngưỡng 148,9 triệu đồng/lượng chiều bán ra. Gần đây nhất vào chiều 12/5/2026, giá vàng miếng SJC tiếp tục duy trì ở mức rất cao, ghi nhận giá mua vào là 162,5 triệu đồng/lượng và bán ra 165,5 triệu đồng/lượng.