Hàng loạt thợ lặn tập hợp phản đối dự án Cầu Đất liền hơn 30 tỷ USD

Các thợ lặn và nhiều nhóm bảo vệ môi trường đang gia tăng sự phản đối dự án công trình Cầu Đất liền (Land Bridge) của Chính phủ Thái Lan, đồng thời cảnh báo nó có thể đe dọa các hệ sinh thái biển mong manh và làm tổn hại đến ngành công nghiệp lặn biển vốn nổi tiếng toàn cầu.

Siêu dự án Cầu Đất liền có dự kiến tổng chi phí xây dựng lên tới 1.000 tỷ baht (hơn 30,6 tỷ USD). Dự án Cầu Đất liền được kỳ vọng mang lại các kết nối vận tải hiệu quả hơn trải dài khắp Đông Nam Á, giúp cải thiện hạ tầng giao thông cho Thái Lan và những quốc gia láng giềng. Giới chức Singapore được cho là cũng đang bày tỏ sự quan tâm đến các kế hoạch này.

Siêu dự án kể trên sẽ bao gồm các cơ sở cảng biển mới tại hai tỉnh Ranong và Chumphon của Thái Lan, cùng với một tuyến đường bộ cao tốc và một tuyến đường sắt mới nhằm cung cấp một kết nối hiệu quả. Các tuyến đường bộ và đường sắt dài 90km này sẽ cho phép vận chuyển hàng hóa nhanh hơn giữa Ranong và Chumphon, mang lại một lộ trình thay thế cho các tàu thuyền vốn đang phải di chuyển qua eo biển Malacca đầy tắc nghẽn.

Digitalay, một mạng lưới bảo tồn biển, gần đây đã phát động chiến dịch “Thợ lặn phản đối Cầu Đất liền” nhằm tập hợp sự ủng hộ của công chúng chống lại dự án – một hành lang vận tải kèm 2 cảng nước sâu giúp kết nối Vịnh Thái Lan và biển Andaman.

Thông qua các bức ảnh và video dưới nước được chia sẻ trên mạng xã hội, chiến dịch nhằm mục đích tôn vinh sự đa dạng sinh học biển và nâng cao nhận thức của những người có thể chưa bao giờ có cơ hội tận mắt chứng kiến hệ sinh thái dưới lòng đại dương của đất nước.

Ông Nat Sumanateme, một nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp về động vật hoang dã dưới biển kiêm thành viên của Digitalay cho biết môi trường biển của Thái Lan đã dần phục hồi trong những năm gần đây nhờ việc thực thi nghiêm ngặt hơn các quy định chống đánh bắt cá bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).

Tuy nhiên, ông Nat cảnh báo rằng dự án Cầu Đất liền, vốn được Chính phủ nền kinh tế lớn thứ 2 Đông Nam Á do Đảng Bhumjaithai (Đảng Tự hào Thái Lan) dẫn đầu hậu thuẫn, đang đe dọa đến sự phát triển bền vững của hệ sinh thái biển phía Nam.

Ông nói: “Chúng tôi vẫn chưa biết chính xác các tuyến đường vận chuyển vì Chính phủ chưa công bố thông tin chi tiết. Nhưng bất kể đi theo tuyến đường nào, dự án này chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến các hệ sinh thái biển, đặc biệt là những địa điểm lặn biển đẳng cấp thế giới như bãi đá Richelieu”.

Trả lời phỏng vấn báo Bangkok Post, ông Nat cho biết việc xây dựng các cảng nước sâu sẽ tạo ra một lượng trầm tích khổng lồ, một trong những nguyên nhân hàng đầu khiến các rạn san hô bị suy thoái. Ông nói thêm rằng các hệ sinh thái biển có mối liên hệ mật thiết với nhau, nghĩa là thiệt hại ở một khu vực có thể lan sang các sinh cảnh xung quanh.

Ông đã dẫn chứng cuộc khủng hoảng tẩy trắng san hô năm 2010 tại Vườn quốc gia Mu Koh Surin, lưu ý rằng sự phục hồi trong 16 năm qua một phần phụ thuộc vào ấu trùng san hô do các dòng hải lưu mang đến từ vùng biển Myanmar.

“Sự phục hồi tự nhiên đó có thể không còn xảy ra nữa nếu có mật độ tàu thuyền qua lại dày đặc dọc theo các tuyến đường biển nhạy cảm này”, ông nói, đồng thời cảnh báo rằng tiếng ồn dưới nước, chân vịt tàu và nguy cơ ô nhiễm dầu có thể làm gián đoạn quá trình di cư của san hô cũng như sự sinh sản của các loài sinh vật biển.

“Chính phủ chưa bao giờ coi tài nguyên thiên nhiên là nguồn vốn quốc gia”, ông nói thêm. “Nếu thiếu sự minh bạch, nhiều người sẽ không chấp nhận dự án này”.

Hiệp hội Thợ lặn chuyên nghiệp (PADI) cho biết Thái Lan là một trong những điểm đến hàng đầu thế giới về cấp chứng chỉ lặn biển, với các địa điểm chính bao gồm Koh Tao, Mu Koh Surin và Koh Lipe.

Bà Napaket Limthanakit, người sáng lập Đội lặn Thái Lan (Dive Team Thailand) kiêm huấn luyện viên lặn bậc thầy cho biết riêng Koh Tao đã đào tạo ra 50.000 thợ lặn mỗi năm và mang lại doanh thu 10 tỷ baht (gần 307 triệu USD) cho địa phương.

“Thái Lan được mệnh danh là trường học lặn biển của thế giới”, bà Napaket cho biết. Bà nói thêm rằng các thợ lặn thường chi tiêu nhiều gấp 2-3 lần so với khách du lịch thông thường do các chi phí liên quan đến khóa học lặn, thuê thuyền và trang thiết bị.

Các khóa học ở Koh Tao có giá dao động từ 25.000 đến 40.000 baht, trong khi các khóa học ở biển Andaman có thể lên tới 100.000 baht.

“Nếu mất bãi đá Richelieu, các thợ lặn sẽ không đến đây nữa”, bà Napaket nói. “Đó là một trong những sinh cảnh biển độc đáo nhất thế giới, nơi cư trú của các loài quý hiếm như cá mập voi và cá đuối manta”.

Bà Napaket cho biết các thợ lặn, chuyên gia hàng hải và các nhân vật công chúng sẽ tiếp tục chiến dịch phản đối dự án Cầu Đất liền để bảo vệ tài nguyên biển cho các thế hệ tương lai.

Đảng cầm quyền Thái Lan bảo vệ dự án Cầu Đất liền, vẫn để ngỏ khả năng hủy bỏ siêu dự án

Đảng Bhumjaithai (Đảng Tự hào Thái Lan) – Đảng cầm quyền của tân Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul đã lên tiếng bảo vệ đề xuất siêu dự án Cầu Đất liền (Land Bridge) khi nói rằng đề án vẫn đang ở giai đoạn nghiên cứu khả thi và sẽ không tiến hành nếu các nghiên cứu cho thấy nó không khả thi hoặc nếu người dân địa phương phản đối.

Đảng này đã đưa ra lời giải thích chi tiết trên trang Facebook chính thức của mình dưới tiêu đề “Làm rõ sự thật về Cầu Đất liền”. Thông báo nêu rõ hiện chưa có hoạt động xây dựng hay khoản đầu tư nào được phê duyệt về siêu dự án cầu vượt đường bộ trị giá hơn 30,6 tỷ USD này.

Theo Đảng Bhumjaithai, dự án nhằm mục đích định vị Thái Lan trở thành trung tâm logistics của khu vực bằng cách rút ngắn thời gian vận tải biển, cải thiện năng lực cạnh tranh quốc gia, tạo việc làm và tạo ra tăng trưởng kinh tế dài hạn.

Đảng này cho biết một Ủy ban nghiên cứu tác động trong 90 ngày, do Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ Tài chính Thái Lan Ekniti Nitithanprapas dẫn đầu, sẽ đánh giá dự án Land Bridge.

Đảng Bhumjaithai khẳng định rằng nếu các nghiên cứu kết luận dự án Cầu Đất liền này không khả thi về mặt kinh tế hoặc nếu người dân địa phương từ chối, đề án sẽ không được triển khai và ý kiến của công chúng sẽ là yếu tố quyết định.

Đảng này cũng bác bỏ một số tin đồn đang lan truyền, khẳng định không có kế hoạch cho người nước ngoài thuê đất trong 99 năm, không có ý định hợp pháp hóa sòng bạc hay các hoạt động kinh doanh bất hợp pháp và chưa phê duyệt ngân sách đầu tư 1.000 tỷ baht. Đảng cầm quyền Thái Lan cho biết hiện mới chỉ phân bổ kinh phí cho các nghiên cứu khả thi.

Đảng Bhumjaithai kết luận rằng dự án được đề xuất với thiện chí nhằm hỗ trợ phát triển khu vực phía Nam Thái Lan và Đảng này luôn tôn trọng quan điểm của người dân địa phương cũng như công chúng nói chung. Đảng của Thủ tướng Anutin cũng cảnh báo có thể thực hiện các biện pháp pháp lý đối với những cá nhân lan truyền thông tin sai sự thật hoặc bôi nhọ Đảng.

Video Thái Lan thúc đẩy kế hoạch xây dựng Cầu Đất liền (Land Bridge) - Nguồn clip: NBT WORLD

Cũng trong ngày thứ Ba (12/5), Thượng viện Thái Lan đang xem xét một nghiên cứu về tính khả thi của việc phát triển cơ sở hạ tầng giao thông thuộc Hành lang Kinh tế phía Nam, kết nối Vịnh Thái Lan và biển Andaman thông qua dự án Cầu Đất liền.

Nghiên cứu do Ủy ban Giao thông Vận tải của Thượng viện thực hiện, dưới sự chủ trì của Thượng nghị sĩ Wuttichai Kanlayanamitr đã được đưa ra thảo luận cùng với một kiến nghị do Thượng nghị sĩ Noraset Pratchayakorn đệ trình nhằm kêu gọi Chính phủ xem xét lại dự án.

Trình bày báo cáo, Thượng nghị sĩ Wuttichai cho biết Ủy ban đã xem xét dự án Cầu Đất liền dưới các góc độ chính sách, kỹ thuật, kinh tế và vận hành. Một tiểu ban được thành lập vào tháng 8 năm ngoái đã mời nhiều chuyên gia và các bên liên quan từ các cơ quan Chính phủ, khu vực tư nhân và giới học thuật đến đóng góp ý kiến.

Ông nhấn mạnh rằng các khuyến nghị của Ủy ban không nhằm mục đích ủng hộ hay phản đối dự án dựa trên các xu hướng chính trị hay xã hội mà là phản ánh thông tin thực tế và các nguyên tắc học thuật.

Ông Phamorn Chowsirikul, Chủ tịch tiểu ban về chính sách vận tải đường thủy và thương mại hàng hải cho biết khái niệm Cầu Đất liền đã có từ năm 2001, dưới thời chính quyền của cựu Thủ tướng Thaksin Shinawatra, với mục đích thúc đẩy phát triển ở miền Nam Thái Lan.

Ông mô tả dự án là một hệ thống logistics đa phương thức tích hợp, liên kết các hoạt động cảng, bốc xếp container, vận tải đường sắt và mạng lưới vận chuyển tàu biển. Ông cho biết thành công của dự án sẽ không chỉ phụ thuộc vào việc đầu tư cơ sở hạ tầng mà còn vào hiệu quả quản lý, tốc độ vận hành và năng lực cạnh tranh với các cảng cũng như trung tâm logistics quốc tế.

Tuy nhiên, Thượng nghị sĩ Prapan Lohaviriyasiri, một thành viên khác của tiểu ban đã bày tỏ lo ngại về các giả định cốt lõi được sử dụng trong các dự báo của dự án. Ông lập luận rằng các ước tính khẳng định Cầu Đất liền có thể giảm 4 ngày thời gian vận chuyển và cắt giảm 15% chi phí vận tải hiện đang thiếu các dữ liệu chứng minh sự thỏa đáng.