Làn sóng đầu tư AI giúp Malaysia bứt phá

Một nhà sản xuất hóa chất Trung Quốc từng dự định xây dựng nhà máy tại Trung Đông nay đã chuyển hướng sang bang Sarawak của Malaysia sau khi xung đột tại Iran khiến kế hoạch ban đầu bị đảo lộn. Doanh nghiệp này bị thu hút bởi nền tảng công nghiệp sẵn có và môi trường chính trị tương đối ổn định của Malaysia.

Theo Joel William, nhà sáng lập công ty tư vấn kỹ thuật Medhini Group, nhiều khách hàng đang đẩy mạnh công suất khi dòng vốn liên tục chảy vào các lĩnh vực như bán dẫn, thiết bị y tế và công nghệ cao. Ông cho rằng Malaysia được nhìn nhận là một quốc gia trung lập trong bối cảnh địa chính trị ngày càng phức tạp.

Ước tính cho thấy bang Sarawak đã thu hút hơn 116 tỷ ringgit (28,4 tỷ USD) vốn đầu tư trong giai đoạn 2021-2025. Trong khi đó, bang Johor nổi lên như trung tâm phát triển trung tâm dữ liệu, còn Penang tiếp tục hút các dự án bán dẫn phục vụ làn sóng AI.

Chỉ vài năm trước, Malaysia vẫn gắn với bê bối quỹ đầu tư 1MDB. Tuy nhiên, sự bùng nổ đầu tư vào AI và bán dẫn đang giúp nền kinh tế Đông Nam Á này trở thành một trong những bên hưởng lợi đáng chú ý từ cuộc đua xây dựng hạ tầng AI toàn cầu.

Theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Malaysia hiện là một trong bốn nền kinh tế xuất khẩu ròng lớn nhất thế giới về phần cứng phục vụ AI, cùng với Hàn Quốc, Đài Loan (Trung Quốc) và Thái Lan. Một số chuyên gia cũng ước tính tổng vốn đầu tư vào trung tâm dữ liệu đã tương đương gần 18% GDP - tỷ lệ cao nhất thế giới.

Động lực này đã phản ánh vào tăng trưởng kinh tế. Cụ thể, GDP quý II/2026 của Malaysia tăng 5,8% - vượt dự báo 5,2% của giới phân tích nhờ nhu cầu trong nước, đầu tư liên quan AI và xuất khẩu điện tử.

Sau số liệu này, JPMorgan đã nâng dự báo tăng trưởng GDP năm 2026 của Malaysia lên 5,3%, thuộc nhóm cao nhất khu vực.

Bên cạnh đó, vị thế là nước xuất khẩu ròng năng lượng cũng giúp Malaysia giảm tác động từ giá dầu tăng, trong khi nhiều nền kinh tế láng giềng vẫn chịu sức ép từ lạm phát và chi phí năng lượng.

Chip bán dẫn và trung tâm dữ liệu trở thành động lực mới

Triển vọng trung hạn của Malaysia tiếp tục được hỗ trợ bởi các dự án hạ tầng quy mô lớn và làn sóng đầu tư tư nhân vào AI.

Những tập đoàn như Nvidia, ByteDance và Infineon Technologies đã công bố các khoản đầu tư hàng tỷ USD để mở rộng hoạt động sản xuất chip và hạ tầng tính toán tại Malaysia. Tổng vốn đầu tư trung tâm dữ liệu được phê duyệt từ năm 2021 đến nửa đầu năm 2025 đạt 144,4 tỷ ringgit.

Penang - trung tâm bán dẫn truyền thống của Malaysia - đang thúc đẩy dự án lấn biển Silicon Island nhằm thu hút thêm các nhà sản xuất chip và doanh nghiệp công nghệ cao. Năm nay, kim ngạch xuất khẩu các sản phẩm điện - điện tử, bao gồm bán dẫn, được kỳ vọng vượt 800 tỷ ringgit.

Làn sóng đầu tư cũng lan sang nhiều ngành khác. Tập đoàn xây dựng Gamuda cho biết giá trị đơn hàng đã lên mức kỷ lục 52 tỷ ringgit, chủ yếu nhờ loạt dự án trung tâm dữ liệu bù đắp sự chững lại của bất động sản và hạ tầng truyền thống.

Theo lãnh đạo Gamuda Engineering, lợi thế về nguồn lao động có tay nghề, sử dụng tiếng Anh tốt cùng chi phí cạnh tranh tiếp tục giúp Malaysia hấp dẫn nhà đầu tư quốc tế.

Ngoài ra, năng lực cạnh tranh của nước này đã cải thiện đáng kể khi vươn lên vị trí thứ 15 trong bảng xếp hạng năng lực cạnh tranh thế giới năm 2026 của Viện Phát triển Quản lý Quốc tế (IMD), tăng mạnh so với vị trí 34 chỉ hai năm trước.

Triển vọng sáng nhưng vẫn còn những thách thức

Dù triển vọng kinh tế tích cực, giới đầu tư vẫn theo dõi sát những biến động chính trị trong nước. Liên minh cầm quyền của Thủ tướng Anwar Ibrahim vừa tiếp tục đánh mất nhiều ghế trong các cuộc bầu cử địa phương gần đây, làm dấy lên nghi ngại trước thềm tổng tuyển cử năm 2028.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng các chính sách hỗ trợ đầu tư khó thay đổi đáng kể, bởi sức hấp dẫn kinh tế của Malaysia vẫn còn rất lớn.

Ngoài yếu tố chính trị, Malaysia cũng đối mặt áp lực tài khóa do chi phí trợ giá nhiên liệu tăng cao và nguy cơ tăng trưởng mất cân đối khi lĩnh vực công nghệ phát triển nhanh hơn các ngành phục vụ tiêu dùng.

Dẫu vậy, Moody's Ratings và Ngân hàng Trung ương Malaysia vẫn đánh giá tích cực về triển vọng của nền kinh tế, nhờ cải cách tài khóa, nhu cầu mạnh đối với sản phẩm điện - điện tử và sự phục hồi của du lịch.

Thực tế, nhu cầu đầu tư vẫn rất sôi động. Joel William, nhà sáng lập Medhini Group, tiết lộ rằng công ty của ông thậm chí phải từ chối bớt dự án vì không tuyển kịp nhân sự.

"Chúng tôi chưa thấy dấu hiệu chững lại. Ngược lại, Malaysia đang ngày càng trở nên hấp dẫn hơn", ông nói.