Ngày 2/11/1990, trong khi đang lái máy xúc san lấp mặt bằng tại một nhà máy gạch ở làng Beishilipu, xã Tanjia, quận Weiyang, (thành phố Tây An, tỉnh Thiểm Tây, Trung Quốc), Zhao Haoxue cảm thấy có vật gì đó mắc kẹt ở bánh xe nên xuống để kiểm tra.

Khi quan sát kỹ, anh phát hiện một cục kim loại tròn dẹt bị mắc lại nên dùng tay kéo ra khỏi bánh xích. Sau khi loại bỏ lớp đất bên ngoài, Zhao Haoxue vô cùng bất ngờ khi thấy đó là vàng.

Nghe tin có vàng, những công nhân đang làm việc gần đó vội vã chạy đến máy ủi, tranh giành và nhặt nhạnh những miếng vàng phát lộ. Nhận được báo cáo từ nhà máy, đồn cảnh sát địa phương lập tức điều động nhiều sĩ quan đến hiện trường để ngăn chặn vụ việc.

Theo thông tin được đăng tải trên Sina, thời điểm đó cơ quan chức năng đã cử hơn 100 sĩ quan cảnh sát xuống để phong tỏa khu đất, kiểm soát khu vực, tuyên truyền cho người dân về Luật Bảo vệ Di tích Văn hóa Quốc gia và các chính sách, quy định liên quan, tiến hành thu lại toàn bộ 112 miếng vàng đã bị lấy đi trước đó.

Sau đó, Li Yuhong, một người lái máy xúc 20 tuổi lại phát hiện một hố chứa vàng khác cách nơi khai quật ban đầu vài mét. Để ngăn chặn nạn cướp bóc tiếp diễn, anh ta lập tức báo cho cảnh sát. Sau khi cảnh sát tiến hành kiểm tra thì phát hiện hố này chứa 107 miếng vàng, không có miếng nào bị mất. Hai hố chứa tổng cộng 219 miếng vàng.

Ngày 17/11 năm đó, các chuyên gia từ đội thẩm định di vật văn hóa của Cục Di tích Văn hóa tỉnh Thiểm Tây đã có mặt tại địa phương để tiến hành thẩm định sơ bộ số vàng được khai quật tại nhà máy gạch.

Ông Yin Xiaqing, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Thẩm định Di tích Văn hóa tỉnh Thiểm Tây, Trung Quốc cho biết, 219 miếng vàng được khai quật về cơ bản có hình dạng đồng nhất, chỉ khác nhau một chút về kích thước, độ dày và trọng lượng.

Chúng có hình tròn, đường kính trung bình là 6,30cm. Mặt sau lồi, đáy lõm, độ dày trung bình là 1,19cm. Các cạnh được cuộn tròn, có đường viền rõ nét. Mỗi miếng vàng được nặng khoảng 1kg Trung Quốc, vào thời nhà Hán, 100 miếng vàng tương đương 100kg Trung Quốc, do đó tổng trọng lượng của 219 miếng vàng là 219kg - một con số rất lớn.

Sau khi kiểm tra các miếng vàng, các chuyên gia thẩm định di vật văn hóa đã đến địa điểm khai quật để điều tra chi tiết. Nhà máy gạch nơi phát hiện các miếng vàng đầu tiên là một nơi sản xuất gạch quy mô lớn, với các hố đào sản xuất gạch sâu hàng chục mét và trải rộng trên diện tích hàng chục nghìn mét vuông. Hai hố khai quật các miếng vàng nằm sâu khoảng 3 đến 4m dưới lớp mặt đất, cách nhau khoảng 2m, mỗi hố có đường kính khoảng 45cm.

Trên vách đá phía Tây của khu khai quật nhà máy gạch, phát hiện 8 ngôi mộ thời nhà Hán. Bên cạnh băng chuyền dùng để vận chuyển đất sét, có rất nhiều vật liệu xây dựng được sử dụng trong các ngôi mộ thời nhà Hán, bao gồm gạch ván và gạch ghép. Gạch ván có kích thước khác nhau, với hoa văn hình dây thừng ở một mặt. Bên ngoài tòa nhà nhà máy gạch, một chiếc bình gốm màu xám lớn nằm im lìm; hình dạng và đặc điểm của nó cũng cho thấy đó là một vật dụng chôn cất từ ​​một ngôi mộ thời Trung Tây Hán.

Dựa trên những di vật và hiện vật này, các chuyên gia đã suy luận rằng đây là một nghĩa địa quy mô lớn thuộc thời Tây Hán. Hiện nay, toàn bộ số vàng trên đã được lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử Thiểm Tây và Bảo tàng Tây An.

Lại nói về vàng ở thời Tây Hán, thông tin đăng tải trên Sohu, trong thời Tây Hán, hệ thống tiền tệ được phân thành nhiều cấp, trong đó vàng là phương tiện thanh toán có giá trị cao nhất.

Loại tiền này chủ yếu lưu thông trong tầng lớp quý tộc và quan lại, thường được sử dụng để ban thưởng, phong tặng hoặc làm lễ vật. Các nhà nghiên cứu cho biết Tây Hán là một trong những giai đoạn có nguồn dự trữ vàng dồi dào nhất trong lịch sử Trung Quốc.

Trong thời kỳ chiến tranh Hán - Sở, Lưu Bang từng sử dụng tới 40.000kg vàng để mở rộng quân đội. Sau khi nhà Hán được thành lập, lượng vàng trong quốc khố tiếp tục được tích lũy qua nhiều triều vua và đến thời Hán Vũ Đế đã đạt quy mô rất lớn.

Tuy nhiên, cục diện thay đổi sau khi Vương Mãng cướp ngôi lập ra Tân triều. Nhằm tăng cường nguồn lực tài chính cho triều đình, Vương Mãng ban hành chính sách quốc hữu hóa vàng trên phạm vi cả nước. Theo các tài liệu thống kê, chính quyền Tân triều đã thu gom khoảng 150 tấn vàng đưa vào quốc khố.

Các chuyên gia nhận định, số vàng được phát hiện tại thôn Beishilipu nhiều khả năng là một trong những kho vàng được chôn giấu trong giai đoạn biến động cuối thời Tây Hán - đầu thời Tân triều, trước khi được phát hiện vào năm 1990.

Theo Sina, Sohu