Phát triển sản phẩm OCOP gắn với bảo vệ môi trường
Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) đang trở thành động lực thúc đẩy kinh tế nông thôn phát triển. Cùng với việc nâng cao giá trị nông sản, địa phương chú trọng bảo vệ môi trường, hướng tới sản xuất bền vững, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân.
Theo Báo Phú Thọ, từ khi triển khai vào năm 2018, chương trình đã thu hút đông đảo các hợp tác xã tham gia phát triển những sản phẩm đặc trưng với quy mô sản xuất tập trung. Việc hình thành các chuỗi giá trị ổn định không chỉ giúp nâng tầm giá trị nông sản mà còn mở ra cơ hội tiếp cận thị trường rộng lớn hơn. Song song với sự phát triển của các sản phẩm, tỉnh luôn đặt mục tiêu tăng trưởng gắn với bảo vệ nguồn nước, đất và không khí, coi đây là tiêu chí cốt lõi để duy trì hiệu quả kinh tế lâu dài.
Trong quá trình này, các đơn vị sản xuất đã chủ động đổi mới phương thức hoạt động nhằm đáp ứng những tiêu chuẩn ngày càng khắt khe. Ông Cao Đăng Duy, Giám đốc Hợp tác xã Mì gạo Hùng Lô ở phường Vân Phú (tỉnh Phú Thọ) chia sẻ, việc tham gia chương trình từ những ngày đầu đã giúp đơn vị định hình hướng đi chuyên nghiệp. Hiện nay, hợp tác xã sở hữu gần 10 sản phẩm đa dạng, trong đó nổi bật là Mì gạo sạch sinh ra từ làng Hùng Lô đạt chứng nhận OCOP 5 sao.
Để đạt được kết quả này, hợp tác xã đã đầu tư bài bản vào dây chuyền sản xuất hiện đại thay cho phương thức thủ công truyền thống trước đây. Ông Cao Đăng Duy cho biết thêm, hệ thống xử lý nước thải được đầu tư đồng bộ là yếu tố then chốt giúp giảm thiểu tối đa tác động đến môi trường trong suốt quá trình hoạt động. Đồng thời, việc sử dụng nguồn gạo chất lượng cao từ các vùng sản xuất tập trung cùng quy trình kiểm soát nghiêm ngặt cũng được chú trọng nhằm bảo đảm an toàn cho sức khỏe người tiêu dùng.
Không chỉ dừng lại ở quy trình chế biến, yếu tố thân thiện với môi trường còn được thể hiện ngay từ khâu đóng gói sản phẩm. Bao bì hiện nay được thiết kế theo hướng dễ tái chế, góp phần giảm đáng kể lượng rác thải phát sinh. Bên cạnh đó, nhiều chủ thể sản xuất đã mạnh dạn đổi mới công nghệ, áp dụng quy trình sản xuất sạch hơn, tiết kiệm năng lượng và hạn chế tối đa chất thải, từ đó tạo ra những sản phẩm xanh có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng.
Để hiện thực hóa các mục tiêu phát triển bền vững, chính quyền địa phương đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, đồng thời hỗ trợ các chủ thể ứng dụng tiến bộ khoa học - công nghệ, chuyển đổi số và xây dựng vùng nguyên liệu ổn định. Công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện các quy định về bảo vệ môi trường trong hoạt động chế biến cũng được tăng cường. Những nỗ lực này giúp các hợp tác xã nâng cao nhận thức về vai trò của phát triển kinh tế gắn với bảo vệ môi trường, đặc biệt đối với các mặt hàng đặc sản có tiềm năng xuất khẩu.
Hiện nay, toàn tỉnh có gần 700 sản phẩm được công nhận từ 3 sao trở lên, thuộc nhiều nhóm ngành hàng như thực phẩm, đồ uống, thủ công mỹ nghệ và dịch vụ du lịch cộng đồng. Trong đó có 6 sản phẩm đạt 5 sao, 106 sản phẩm đạt 4 sao và 584 sản phẩm đạt 3 sao. Những kết quả này khẳng định hiệu quả của chương trình trong việc nâng cao thu nhập cho người dân, đồng thời góp phần bảo tồn các giá trị làng nghề truyền thống.
Để tăng cường bảo vệ môi trường, tỉnh đã thông qua quy định về các khu vực không được phép chăn nuôi, đồng thời ban hành chính sách hỗ trợ di dời cơ sở chăn nuôi ra khỏi khu vực nông thôn. Cùng với đó, các địa phương đang đẩy mạnh mô hình thu gom rác theo cụm dân cư, phân loại rác tại nguồn và thí điểm xử lý rác hữu cơ bằng chế phẩm sinh học. Để tiếp nối những kết quả đạt được, tỉnh đã ban hành kế hoạch phát triển sản phẩm OCOP giai đoạn 2026-2030 với nhiều mục tiêu cụ thể.
Hằng năm, địa phương phấn đấu tiêu chuẩn hóa và nâng hạng từ 50-55 sản phẩm đạt chuẩn từ 3 sao trở lên. Đặc biệt, tỉnh đặt mục tiêu 70% chủ thể có vùng nguyên liệu ổn định và 40% sản phẩm có sản lượng hàng hóa kết nối hiệu quả với các hệ thống siêu thị, trung tâm thương mại lớn. Những định hướng này không chỉ kỳ vọng gia tăng giá trị nông sản mà còn bảo đảm sự hài hòa giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường. Đây cũng là minh chứng cho sự kiên trì của tỉnh trong xây dựng nền kinh tế nông thôn hiện đại, an toàn, thân thiện với môi trường, đáp ứng ngày càng tốt hơn những yêu cầu khắt khe của thị trường trong nước và quốc tế.