Những buổi tối tại Chu Hải, Quảng Đông (Trung Quốc), Lưu Tử Hàm khoác lên mình bộ đồng phục của nhân viên giao hàng, đi xe điện qua các con phố để giao đồ ăn. Ít tháng trước, cô vẫn làm bác sĩ tâm thần tại một bệnh viện, đồng thời thực hiện nghiên cứu sau tiến sĩ.

Tháng 2/2026, ở tuổi 31, Tử Hàm quyết định nghỉ việc sau 1-2 năm cân nhắc. Từ đó, cô lần lượt thử nhiều công việc khác nhau, từ bán đồ ăn sáng, hát tại quán bar đến giao hàng và nhận tư vấn. Cô cho biết mình chưa tìm kiếm một công việc cố định mới mà muốn dành thời gian trải nghiệm những công việc khác nhau để hiểu bản thân phù hợp với điều gì.

Lưu Tử Hàm quê ở Thạch Gia Trang, tỉnh Hà Bắc. Cô theo học tại Trường Y khoa Lâm sàng Hoa Tây thuộc Đại học Tứ Xuyên, sau 5 năm học được tuyển vào chương trình tiến sĩ tại Khoa Khoa học Sức khỏe thuộc Đại học Macau. Tháng 11/2022, cô nhận bằng tiến sĩ.

Sau khi tốt nghiệp, Tử Hàm vào làm việc tại một bệnh viện hạng III ở Chu Hải. Tại đây, cô vừa làm bác sĩ tâm thần, vừa tham gia đào tạo bác sĩ nội trú chuyên khoa và thực hiện nghiên cứu sau tiến sĩ. Cô cũng đã hoàn thành chương trình đào tạo bác sĩ nội trú chuyên khoa tâm thần trong giai đoạn từ tháng 9/2022 đến tháng 11/2025.

Trong thời gian làm việc tại bệnh viện, Tử Hàm trực tiếp tiếp nhận bệnh nhân. Cô cho biết mình thích những cuộc trò chuyện với người bệnh, trong đó hai bên có thể giao tiếp mà không bị giới hạn bởi chức danh hay những nhãn nhận diện bên ngoài. Cô cũng từng nhận được nhiều thư cảm ơn từ bệnh nhân.

Tuy nhiên, lịch làm việc cố định dần trở thành vấn đề khiến cô suy nghĩ về việc rời bệnh viện. Tử Hàm cho biết cô từng cân nhắc chuyện nghỉ việc trong khoảng 1-2 năm trước khi đưa ra quyết định.

Theo cô, nguyên nhân không nằm ở nghề bác sĩ hay chuyên ngành tâm thần mà ở cách tổ chức công việc. Thời gian làm việc tại bệnh viện được sắp xếp cụ thể, từ giờ thức dậy, giờ đi làm đến những nhiệm vụ phải hoàn thành. Trong khi đó, điều cô mong muốn là có thể tự quyết định cách sử dụng 24 giờ trong ngày.

Tử Hàm cho rằng, bằng tiến sĩ có thể mang lại thu nhập và sự công nhận trong nghề nghiệp nhưng không đồng nghĩa với việc người sở hữu tấm bằng đó đã tìm được cách sống phù hợp với mình. Tháng 2/2026, cô quyết định nghỉ việc và kết thúc công việc sau tiến sĩ. Rời bệnh viện, Tử Hàm không lập tức tìm một công việc cố định khác mà bắt đầu thử nhiều công việc.

Cô từng đi du lịch, bán đồ ăn sáng rồi hát tại một quán bar. Sau khi làm quen với những người bạn mới ở khu vực phố cổ Đường Gia, Chu Hải, cô tiếp xúc với công việc giao đồ ăn, mua một chiếc xe điện và bắt đầu chạy giao hàng.

Tử Hàm cho biết cô thích việc đi xe điện trên đường, nhận đồ ăn rồi giao đến địa chỉ của khách. Công việc này cho cô cảm giác rõ ràng về mục tiêu và kết quả sau mỗi đơn hàng. Có những ngày cô chỉ giao vài đơn vào buổi tối, số tiền kiếm được có khi chỉ vài chục nhân dân tệ nhưng cũng đủ khiến cô cảm thấy hài lòng vì đã có tiền trang trải một phần chi phí ăn uống trong ngày. Một buổi hát tại quán bar có thể mang lại cho cô khoảng 100-200 nhân dân tệ (hơn 380-770 nghìn đồng).

Thời gian giao hàng của Tử Hàm cũng không cố định. Có ngày cô chạy xe khoảng 1 giờ, có ngày 3 giờ. Khi muốn nhận tư vấn, cô có thể dành thời gian cho công việc này; khi không có nhu cầu hoặc muốn làm việc khác, cô lại chuyển sang giao hàng hoặc những hoạt động khác.

Trên mạng xã hội, Tử Hàm từng viết: “Trước đây tôi là bác sĩ tâm thần, bây giờ là nữ shipper nhưng tôi vẫn là tôi”.

Việc một tiến sĩ y khoa từng làm bác sĩ tâm thần chuyển sang giao đồ ăn khiến cô nhận nhiều bình luận. Đặc biệt, nhiều người đặt câu hỏi liệu bằng cấp và quá trình đào tạo của cô có bị lãng phí hay không. Tử Hàm thắng thắn cho biết những công việc hiện tại không phải lựa chọn nghề nghiệp cố định tiếp theo. Sau khi rời khỏi con đường quen thuộc, cô muốn tìm hiểu xem cuộc sống còn có những khả năng nào khác.

Trong quá trình này, Tử Hàm cũng có thêm nhiều mối quan hệ tại khu phố cổ Đường Gia. Những người cô quen gồm chủ nhà hàng, quán cà phê, quầy bia, nhân viên giao hàng, người bán đồ ăn và người lái thuyền.

Cô nhấn mạnh, những người bạn này đều làm những công việc bình thường, sử dụng chính sức lao động của mình để kiếm tiền và duy trì cuộc sống. Việc tiếp xúc với họ khiến cô nhìn lại con đường học tập và nghề nghiệp trước đây. Tử Hàm gọi chặng đường mình từng đi qua là “chủ nghĩa thành tích”.

Quyết định nghỉ việc ban đầu cũng khiến gia đình Tử Hàm khó thích nghi. Cha mẹ cô rất tự hào về việc con gái có bằng tiến sĩ, làm bác sĩ và nghiên cứu sau tiến sĩ, đồng thời kỳ vọng cô có một công việc ổn định, lập gia đình và có con.

Sau khi cô nghỉ việc, mẹ khó hiểu với lựa chọn này còn cha thì lo con gái không có thu nhập ổn định. Gia đình từng nhiều lần thúc giục cô tìm công việc mới. Sau đó, Tử Hàm giải thích rằng dù không còn đi làm cố định, mỗi ngày cô vẫn có nhiều việc muốn thực hiện. Những lời thúc giục của gia đình vì thế cũng dần giảm bớt.

Hiện Tử Hàm chưa xác định một công việc cố định cho giai đoạn tiếp theo. Trong tương lai, cô có một số dự định như thi chứng chỉ thuyền viên, tổ chức một buổi hòa nhạc và một ngày nào đó kể lại hành trình trưởng thành của mình bằng một bộ phim.

“Có lẽ nếu không rời bệnh viện, tôi sẽ không có thời gian và năng lượng để khám phá những điều này”, Tử Hàm nói.