Nhờ khả năng sinh trưởng tốt trong điều kiện khô nóng, ít mưa, cây nha đam (lô hội) đang trở thành một trong những cây trồng chủ lực của ngành nông nghiệp tỉnh Khánh Hòa. Không chỉ phù hợp với điều kiện tự nhiên của địa phương, loại cây này còn mang lại hiệu quả kinh tế cao, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân và tạo nền tảng phát triển ngành chế biến nông sản. Khu vực phía Nam tỉnh Khánh Hòa với đặc điểm đất cát, nhiều nắng và khí hậu khô hạn là vùng sinh thái phù hợp cho nhiều loại cây trồng đặc thù như nho, táo, hành, tỏi và đặc biệt là nha đam.

Ông Nguyễn Văn Tuyên, nông dân tại xã Vĩnh Hải, cho biết gia đình đã chuyển sang trồng khoảng 2 sào (2.000 m²) nha đam sau khi nhận thấy cây phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng địa phương. Sau khoảng 6 - 8 tháng, cây bắt đầu cho thu hoạch và có thể khai thác liên tục trong khoảng 5 năm. Theo ông Tuyên, nha đam có ưu điểm dễ chăm sóc, ít sâu bệnh, chi phí đầu tư thấp và hầu như không phải sử dụng thuốc bảo vệ thực vật. Người trồng chủ yếu thực hiện các công việc như làm cỏ, tưới nước và bón phân.

Mỗi đợt thu hoạch đạt khoảng 5 - 7 tấn/sào. Với giá bán từ 2.000 - 3.000 đồng/kg, mỗi lần thu hoạch có thể mang lại doanh thu khoảng 20 triệu đồng. Bình quân mỗi năm, một sào nha đam đem lại nguồn thu khoảng 200 triệu đồng.

Theo ông Nguyễn Đức Thuận, Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Khánh Hòa), nha đam đặc biệt phù hợp với các vùng đất khô hạn do nhu cầu nước thấp và không chịu được ngập úng. Đặc biệt, điều kiện sinh trưởng gần biển giúp cây hấp thụ nhiều khoáng chất tự nhiên, tạo nên chất lượng và hương vị đặc trưng cho sản phẩm.

Hiện toàn tỉnh Khánh Hòa có khoảng 435 ha nha đam, tập trung tại các địa phương như phường Ninh Chữ, phường Đông Hải, phường Phan Rang, xã Vĩnh Hải, xã Ninh Hải và xã Phước Dinh. Mặc dù diện tích canh tác giảm do ảnh hưởng của trận lũ lịch sử cuối năm 2025, nha đam vẫn được đánh giá là cây trồng mang lại hiệu quả kinh tế cao, góp phần cải thiện đời sống cho nhiều hộ nông dân.

Ông Phạm Văn Hai, nông dân tại phường Ninh Chữ, cho biết gia đình đã gắn bó với cây nha đam hơn 10 năm. Nếu trước đây đầu ra còn bấp bênh thì những năm gần đây, nhu cầu tiêu thụ tăng mạnh nhờ sự phát triển của các sản phẩm chế biến. Theo ông Hai, thương lái hiện đến tận vùng trồng thu mua, giúp người dân yên tâm sản xuất. Khi được chăm sóc đúng kỹ thuật, mỗi cây có thể cho thu hoạch từ 5 - 6 bẹ, mang lại nguồn thu ổn định.

Theo Trung tâm Nghiên cứu và Chế biến Thực phẩm (Đại học Nha Trang), gel nha đam chứa nhiều vitamin, khoáng chất, enzyme, axit amin và các hợp chất chống oxy hóa nên được ứng dụng rộng rãi trong ngành thực phẩm, chăm sóc sức khỏe và mỹ phẩm. Nhận thấy tiềm năng lớn của loại cây này, nhiều doanh nghiệp đã đầu tư xây dựng vùng nguyên liệu theo tiêu chuẩn quốc tế và phát triển chuỗi sản xuất khép kín.

Tiêu biểu là Công ty Cổ phần Thực phẩm G.C (GC Food), đơn vị đã phát triển hơn 200 ha vùng nguyên liệu nha đam đạt chuẩn GlobalGAP tại Khánh Hòa và một số tỉnh Nam Trung Bộ. Doanh nghiệp ký hợp đồng dài hạn với nông dân, hỗ trợ cây giống, chuyển giao kỹ thuật canh tác và bao tiêu sản phẩm, giúp người trồng ổn định đầu ra. Song song với việc phát triển vùng nguyên liệu, GC Food còn đầu tư hệ thống chế biến hiện đại thông qua Công ty Cổ phần Thực phẩm Cánh Đồng Việt (VietFarm).

Nhà máy đặt tại Khu công nghiệp Thành Hải (phường Bảo An) được đầu tư dây chuyền sản xuất khép kín đạt tiêu chuẩn quốc tế FSSC 22000, có công suất chế biến hơn 120 tấn nguyên liệu mỗi ngày và cung cấp khoảng 30.000 tấn thành phẩm mỗi năm. Đến nay, các sản phẩm nha đam của VietFarm đã được xuất khẩu tới hơn 20 quốc gia và trở thành nguồn nguyên liệu cho nhiều doanh nghiệp lớn trong nước như Vinamilk, Nutifood.

Theo lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Khánh Hòa, sự liên kết chặt chẽ giữa doanh nghiệp và nông dân đang tạo bước chuyển tích cực trong phát triển cây nha đam. Thông qua các chương trình hỗ trợ giống, kỹ thuật canh tác và bao tiêu sản phẩm, người trồng giảm đáng kể rủi ro, đồng thời yên tâm mở rộng sản xuất.

Trong thời gian tới, ngành nông nghiệp địa phương sẽ tiếp tục khuyến khích doanh nghiệp đầu tư phát triển vùng nguyên liệu, ứng dụng khoa học công nghệ, mở rộng chế biến sâu và tăng cường liên kết tiêu thụ. Mục tiêu là đưa nha đam trở thành cây trồng chủ lực có giá trị gia tăng cao, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân, phát triển nông nghiệp bền vững và từng bước khẳng định vị thế của nông sản Khánh Hòa trên thị trường quốc tế.