Ở TP. Hồ Chí Minh, có một ngôi chùa nổi tiếng linh thiêng, đặc biệt nhiều bạn trẻ lui tới để cầu tình duyên, đó là chùa Ngọc Hoàng.

Theo các tài liệu, chùa Ngọc Hoàng có tên chữ Hán là Ngọc Hoàng điện 玉皇殿, còn gọi là chùa Phước Hải (Phước Hải tự 福海寺), tọa lạc tại số 73 đường Mai Thị Lựu, phường Đa Kao, TP. Hồ Chí Minh.

Ngôi chùa này do một người Quảng Đông (Trung Quốc) tên là Lưu Minh pháp danh Đạo Nguyên khởi xướng xây dựng trong vòng 9 năm, từ 1892-1900. Lúc mới thành lập, đây là chùa theo đạo Minh Sư, tức thuộc tổ chức của những người Trung Quốc “bài Mãn phục Minh”. 

Đạo này đề cao thuyết Di Lặc cứu thế, giáo lý của nó bắt nguồn từ tông phái Phật đường. Phật đường là tông phái thờ Phật tại gia, xuất hiện vào thời nhà Đường ở Trung Quốc, được tách ra từ một chi phái của Thiền tông, sau đó dung nạp thêm Đạo giáo và Nho giáo. Vì vậy, chùa Minh Sư là một đại diện tiêu biểu của “Tam giáo đồng nguyên”, từ cách thờ tự, bày trí và hệ thống hoành phi, đối liên của chùa Ngọc Hoàng đều thể hiện rất rõ tư tưởng này.

Năm 1982, một Hoà thượng người Việt Nam là Thích Vĩnh Khương đến tiếp quản chùa Ngọc Hoàng. Kể từ đó, chùa Ngọc Hoàng thuộc sự quản lý của Giáo hội Phật giáo Việt Nam. Đến năm 1984, chùa Ngọc Hoàng được đổi tên thành Phước Hải tự, nhưng người dân vẫn quen gọi là chùa Ngọc Hoàng theo tín ngưỡng người Hoa.

Khuôn viên chùa Ngọc Hoàng khá rộng, lên tới hơn 2.300m2. Xung quanh chùa được bao phủ bởi rất nhiều cây cối, chim muông, cùng những cảnh quan nhân tạo như hồ nuôi rùa, hồ nuôi cá.

Chùa được xây bằng gạch, lợp ngói âm dương, bờ nóc và các góc mái được trang trí bằng nhiều tượng gốm màu. Đến đây, du khách sẽ được chiêm ngưỡng lối kiến trúc mang đậm nét Trung Hoa với mô típ trang trí rực rỡ, linh vật được chạm khắc tinh xảo. 

Toàn bộ kiến trúc thờ tự của chùa Ngọc Hoàng chia thành ba gian, mỗi gian là một tác phẩm kiến trúc mỹ thuật độc đáo mang đậm nét cổ xưa. Gian giữa lớn nhất gồm tiền điện, trung điện và chánh điện. Vào các ngày có lễ cúng, không gian ngay sau cổng chính dẫn vào gian giữa được dùng làm nơi tụng kinh và bày mâm cỗ. 

Gian bên trái gồm ba điện thờ. Gian bên phải gồm nhà nghỉ và điện thờ Phật Bà cùng bài vị những người quá vãng. Tiền điện thờ thần Thổ Địa bên trái và thần Môn Quan bên phải. Trung điện thờ Phật Dược Sư, tượng Phật duy nhất bằng gỗ trần đặt trong lồng kính, hai bên có tượng Thanh Long Đại Tướng và Phục Hổ Đại Tướng làm bằng giấy bồi to bằng người thật.

Ban thờ chính trong chánh điện thờ tượng Ngọc Hoàng Thượng Đế, có thiên binh thiên tướng đứng hầu. Tượng Ngọc Hoàng làm bằng giấy bồi, cao hơn 3m ngồi trên bệ cao gần 1m, đầu đội mũ bình thiên, tay cầm lịnh tiễn, là pho tượng ngồi lớn nhất trong chùa, tượng được sơn son thếp vàng, kỹ thuật tinh xảo. 

Xung quanh còn có nhiều tượng nhỏ hơn, gồm Nam Tào, Bắc Đẩu, Hoa Đà Tiên Sư, Tề Thiên Đại Thánh, Quan Thánh Đế Quân, thần Nhật Nguyệt, Long Mẫu Nương Nương, Tứ Đại Kim Quang, Thái Ất Chân Nhân… 

Bên trái ban thờ Ngọc Hoàng là ban thờ Huyền Thiên Bắc Đế. Hai bên tượng Bắc Đế có hai vị thần, vị bên phải cầm kiếm, vị bên trái cầm pháp ấn. Bên phải ban thờ Ngọc Hoàng là cung Thuỷ Nguyệt thờ Phật Chuẩn Đề.

Ngoài ra, chùa Ngọc Hoàng còn phối thờ rất nhiều đối tượng thờ tự của Phật giáo và tín ngưỡng dân gian của người Hoa. Tổng cộng khoảng 300 tượng thờ, trong đó có gần 100 bức tượng làm bằng giấy bồi. Đây cũng là một trong những ngôi chùa có nhiều tượng bằng giấy bồi nhất Việt Nam.

Phía sau chùa Ngọc Hoàng còn có miếu thờ Ông Đá. Tục thờ Ông Đá xuất phát từ truyền thuyết phong thần nhưng cũng phù hợp với tín ngưỡng dân gian của các cư dân bản địa Việt, Khmer.

Chùa Ngọc Hoàng hiện nay còn được nhiều người biết đến là một trong những ngôi chùa cầu duyên (khấn và sờ vào tượng Ông Tơ Bà Nguyệt), cầu tự (khẩn cầu với Kim Hoa Thánh Mẫu) nổi tiếng ở nước ta. 

Hàng năm, chùa Ngọc Hoàng đón một lượng lớn du khách trong nước và ngoài nước đến thắp hương, vãn cảnh. Bên cạnh các lễ hội của Phật giáo, lễ hội lớn nhất của chùa là lễ vía Ngọc Hoàng diễn ra vào ngày mồng 9 tháng Giêng Âm lịch hàng năm.

Trải qua hơn trăm năm với 4 lần trùng tu vào các năm 1943, 1958, 1985, 1986 đến nay chùa Ngọc Hoàng vẫn giữ được kiến trúc cổ xưa. Chùa được công nhận là công trình kiến trúc nghệ thuật cấp Quốc gia từ năm 1994.